Grzegorz Swiderski
Fri, 29 Dec 2000 10:09:05 -0800
W piatek, 29 grudnia 2000 o godzinie 3:14 po poludniu Pan Jacek Arkuszewski napisal: > Moi zloci, > > Swiat wariuje na temat konca jednego tysiaclecia, poczatku > drugiego. Inni wariuja na temat stulecia, choc to mniejsza > okazja. Ale tak wlasciwie, to: > - Nie bardzo wiemy od czego my wlasciwie te 2000 lat liczymy. > Jezus Chrystus urodzil sie w roku -3 czy -5; nawet to nie > jest pewne. Wiec liczymy od roku zupelnie umownego i do tego > pierwszego. Roku zerowego nie bylo wcale. > (...) To czy nie bylo roku zerowego nie jest takie pewne. Przesylam moj artykul na ten temat: http://www.datapolis.pl/grzes/kzsxxiw.htm Pozdrawiam, Grzegorz Swiderski, http://www.datapolis.pl/grzes/ Warszawa, piatek, 29 grudnia 2000 Kiedy zaczyna sie XXI wiek? To pytanie jest troche nieprecyzyjne. Precyzyjniej byloby spytac: "ktory dzien bedzie pierwszym dniem XXI wieku?" Na to pytanie sa dwie mozliwe odpowiedzi: 1. Bedzie do dzien 1 stycznia 2000 roku. 2. Bedzie do dzien 1 stycznia 2001 roku. Ja nie znam prawidlowej odpowiedzi. Ale twierdze, ze zadne obliczenia matematyczne nie sa w stanie rozstrzygnac problemu. Aby rozwiazac problem trzeba zdobyc odpowiednie informacje historyczne. Ale jakie? Zwolennicy wariantu 2. twierdza, ze wystarczajacym faktem do rozwiazanie problemu jest informacja, ze Dionizy Maly nie znal zera. Moim zdanie to za malo. Zanim to uzasadnie, podam fakty historyczne zwiazane z tym problemem, ktore udalo mi sie zdobyc: 1. Kalendarz julianski opracowal Juliusz Cezar w 46 pne (709 po zalozeniu Rzymu). Polegalo to na tym, ze rok zaczyna sie 1 stycznia, ma 12 miesiecy i trwa 365 i 1/4 dnia - czyli rok trwa 365 dni, a co czwarty jest przestepny i trwa 366 dni (dodatkowy dzien dodawano w lutym). Konkretnie Cezar zlecil opracowanie tego kalendarza astronomowi aleksandryjskiemu Sosigenesowi. Rok 709 trwal o 67 dni dluzej niz poprzednie lata, aby naprawic skumulowany blad poprzedniego kalendarza (roku Romulusa, ktory mial 10 nierownych miesiecy i rozpoczynal sie 1 marca). Ustalenie 1 stycznia jako poczatku roku nastapilo w 153 pne (byl to dzien obejmowania urzedu przez konsuli). Te informacje sa raczej pewne. 2. Kalendarz dionizyjski opracowal Dionizy Maly - uczony mnich scytyjski, w Rzymie - zaproszony tu w tym celu przez papieza Jana I. Jego modyfikacja kalendarza julianskiego polegala na zmianie numerowania lat nie od zalozenia Rzymu (ab urbe condita) a od "Panskiego stania sie czlowiekiem" ("Anni ab incarnatione Domini" - A. D.). Te informacje sa raczej pewne. Bylo to w roku w roku 525 ne (1278 ab urbe condita) - ale ta informacja jest sporna. Przy okazji widac tu, ze cos jest nie tak. Roznica w latach miedzy tymi okresami w mierze rzymskiej to: 1278 - 709 = 569 lata, a roznica w mierze naszej ery: Wariant 1 - byl rok zerowy: 525 ne - 46 pne = 571 lat, Wariant 2 - nie bylo roku zerowego: 525 ne - 46 pne = 570 lat, a wiec nie nalezy miec zaufania do tych danych. Przy okazji prosze zwrocic uwage na to, ze brak roku zerowego powoduje obocznosc przy operacjach arytmetycznych na datach z przelomu ery. 3. Z dzisiejszych badan wynika, ze Dionizemu przydarzyl sie blad rzedu siedmiu lat przy ustalaniu narodzin Chrystusa w taki sposob, ze date urodzin Chrystusa ustalil o siedem lat za pozno. (Dodal on trzy lata do i tak zle ustalonej przez Klemensa z Aleksandrii daty narodzenia Chrystusa.). To, ze Dionizy sie pomylil jest raczej pewne, natomiast sporne jest o ile. 4. Lata wstecz od narodzin Chrystusa (dodajac pne) zaczeto liczyc dopiero od XVIII w. A wiec Dionizy Maly nie liczyl dat przed narodzinami Chrystusa w swojej mierze, ale w mierze rzymskiej. 5. Nie udalo mi sie znalezc informacji o tym, ktory rok w mierze rzymskiej Dionizy uznal za rok narodzin Chrystusa. Na podstawie tych informacji twierdze, ze aby jednoznacznie odpowiedziec na pytanie kiedy zaczyna sie XXI wiek nalezy: 1. Sformulowac scisla definicje poczatku naszej ery. Wg mnie najsensowniejsza definicja to: "pierwszym dniem naszej ery byl 1 stycznia roku, o ktorym Dionizy Maly myslal, ze narodzil sie w nim Chrystus." 2. Ustalic, w ktorym roku Dionizy Maly ustalil swoja miare. Nalezy ustalic ktory to byl rok w mierze rzymskiej i jaki numer w swojej mierze nadal temu rokowi Dionizy. Najprawdopodobniej bylo to w 1278 ab urbe condita. A Dionizy nadal temu rokowi numer: A.D. 525. 3. Ustalic numer roku w mierze rzymskiej, ktory Dionizy uznal za rok narodzin Chrystusa. Tego nie udalo mi sie ustalic. Te trzy punkty wystarczaja do ustalenia kiedy zaczyna sie XXI wiek. A sila tego ustalenia bedzie proporcjonalna do sily udokumentowania tych informacji. Zadne inne obliczenia czy informacje nie pozwola tego ustalic. W szczegolnosci informacja, ze Dionizy nie znal zera w zaden sposob nie rozstrzyga problemu. Przedstawie prawdopodobne rozumowanie Dionizego (podane liczby sa przykladowe, choc sa bardzo prawdopodobne): wyliczyl on, ze Chrystus narodzil sie w 753 po zalozeniu Rzymu. Biezacy rok (wtedy gdy to liczyl) to 1278 po zalozeniu Rzymu. Odjal te dwie liczby i otrzymal liczbe 525: 1278 - 753 = 525. A wiec nazwal biezacy rok 525-tym rokiem po Chrystusie. Wiecej nie musial nic liczyc, ani zastanawiac sie czy rok zerowy byl czy nie. A z tego obliczenia wynika, ze Chrystus narodzil sie w roku zerowym: 753 po zalozeniu Rzymu = 0 ne. A nawet jak ktos sie bardzo uprze, ze roku zerowego nie bylo, to: 753 po zalozeniu Rzymu = 1 pne. W obu przypadkach XXI wiek zaczyna sie 1 stycznia 2000 roku. To rozumowanie mozna obalic tylko poprzez wskazanie zrodel historycznych. Zadne obliczenia nie obalaja tego rozumowania. To rozumowanie jest rownie prawdopodobne jak kazde inne - tak wiec przedstawienie innych prawdopodobnych sposobow liczenia Dionizego nie rozwiazuje problemu. A wiec na tytulowe pytanie odpowiadam: nie wiem. Ale wiem co musze znac, aby na to pytanie odpowiedziec. Grzegorz Swiderski Warszawa, N52°11'49.5"-E021°01'28.8" Sroda, 17 lutego 1999 roku