LLISTA ARA I SEMPRE - AIS
_________________________
Bones tardes,
Molt interessant aquest comentari del secretari general d'UPG i dirigent del BNG, Paco
Rodr�guez, sobre la pel.li de n'Amen�bar.
Salut i una en�rgica condemna a l'acte b�rbar i feixista de fa unes quantes matinades
al Bosc de la Mem�ria de Calvi�!
Unha viaxe a Galiza
Por Francisco Rodr�guez
As� considera tam�n Amen�bar a sua fita Mar adentro. Este � o seu aspecto m�is
senlleiro do ponto de vista sociol�xico. Cecais sexa o que fique m�is no subconsciente
dos espectadores, especialmente se son galegos e galegas. Tam�n o que resulta m�is
agachado pola carga emotiva, enf�tica, de situaci�ns dram�ticas ou algo c�micas que
procuran ga�ar ao grande p�blico para a causa de Sampedro. Posibelmente, entre choros
e risos, a simpat�a co personaxe individual � tan determinante que mesmo dificulta
reparar no contextual. � dicer, hai un xogo oportuno, pode ser mesmo intelixentemente
oportunista, moitas veces a base de ant�teses ou contrastes, para enredar ao p�blico
nunha direcci�n filos�fica ou moral e facer facilmente consum�bel o filme.
CONTRASTE E ESTEREOTIPO
O contraste e mesmo o estereotipo est�n tam�n presentes na forma de amostrar a
sociedade galega, os seus comportamentos. O contexto galego est� contrastado co
contexto catal�n. Haber�a que analisar se Mar adentro ser�a un filme tan exitoso e
asimil�bel polo mercado se quedase na s�a parte do ambiente, da sociedade, dos
personaxes galegos. Cabe afirmar que resultar�a para moitos m�is dura, � rara�,
contundente e coerente. Rematar�a cando Sampedro morre, exalando o sintom�tico �Xa
vai�, usando a nosa lingua, a sua, conduta que contrasta co case exclusivo emprego do
espa�ol que fai at� ent�n. Vela� por onde chegamos a un dos aspectos onde menos se ten
reparado, o que non deixa de ser indicativo de como est� a consciencia colectiva sobre
o noso idioma. D� a impresi�n de que os espectadores galegos consideramos normal o que
� unha conduta ling��stica quebrada, destrutiva, anuladora do noso idioma. Os catal�ns
falan entre eles sempre catal�n, para funci�ns de todo tipo, en ambientes non s�
familiares. Sampedro e a sua familia, os personaxes galegos, m�vense entre dous
polos, o uso exclusivo do galego, o irm�n, e o uso exclusivo do espa�ol, as mulleres.
Abalan os demais nun rexisto biling�e digl�sico, de menor presenza do noso idioma
(Sampedro e o sobri�o) a maior (o av�). Non vou negar que a tendencia ling��stica que
se expresa � real, verdadeira. Por�n, non � cr�bel que, no ambiente familiar e para
temas coloquiais, unha ama de casa de clase popular e unha traballadora da conserva
non falen nen unha palabra en galego. Peaxe para que Mar adentro, unha fita espa�ola,
non exceda a dose conveniente de diversidade ling��stica, neste caso presenza do
galego, con lendaxe incluida, ou simples emprego anecd�tico, ambiental, para indicar a
diferenza? En todo caso, o resultado non � inocente nen casual. Sendo tan evidente o
contraste cos catal�ns, leva a algunha reflexi�n aos espectadores galegos este
panorama ling��stico desolador? Non parece que abonde o contraste. Sen
d�bida, comprir�a alg�n elemento revelador, intencionado, non est�tico, na pel�cula a
este respeito. Un empirismo falsificado, dese�ado sobre unha tendencia ling��stica
verdadeira, non parece que axude a tomar conciencia aqu� e agora.
Certamente non podemos esperar de cineastas de f�ra o que dentro non somos quen de
facer. Algu�n argumentar� que xa � moito que se nos te�a en conta e mesmo se nos trate
con certa dignidade. Por�n, obxectivamente, o estereotipo roza o perigo da simpleza,
case caricatura, no personaxe de Rosa, a moza despedida da f�brica, trasunto doutra
muller real m�is complexa, ou no de Javi, o sobri�o, excesivamente pasp�n. E o irm�n?
O �nico uniling�e � tam�n o m�is brut�n, o menos comprensivo co desexo de morrer de
Sampedro. Curiosamente, s�lvao un estourido de carraxe na nosa l�ngua que a dignifica
e o xustifica (excepcional o noso Celso Bugallo) na sua actitude frente aos discursos
ideol�xico-filos�ficos de Ram�n, un dos momentos de maior verdade de Mar adentro.
Bardem borda precisamente o que de m�is social hai no personaxe de Sampedro, os
acenos, os tics, inclu�dos as frases feitas, que evocan a moitos individualistas
galegos, ideoloxicamente progresistas, autodidactas, con tendencia ao
cosmopolitismo e cunha consciencia nacional fr�xil. A nosa Mabel Rivera, muller, nai,
esposa, expresa m�is que fala, dando vida ao personaxe m�is matizado e conseguido no
que ten de social e no que ten de individual, resignaci�n, cepticismo, amor, unha rica
sabedor�a interior desde a experiencia e a comprensi�n do mundo, capaz de romper en
rebeld�a. Ser�a interesante saber at� onde foron conscientes do que estaban a facer os
guionistas, o director, e os actores galegos e non galegos, quen os asesorou (non me
refiro a ese exacto galego dialectal) sobre o noso mundo, � marxe da sua intenci�n
evidente de defender a eutanasia atrav�s da historia de Sampedro. Por certo,
incomprensibelmente, nas letras de cr�dito dise que Negra Sombra � m�sica tradicional,
cando a letra � de Rosal�a e a m�sica de Xo�n Montes.
O resultado � expresivo. Art�stica e mesmo filosoficamente, a parte dos personaxes
catal�ns, especialmente esa suposta historia de amor de Sampedro coa avogada que
interpreta Bel�n Rueda, co seu mesmo final, resulta un pegado ou un contributo ao
simplismo maniqueo. Pod�a anularse ou reducirse. Mais seguro que para o oportunismo
intelixente dun cineasta que manexa moi ben as chaves do mercado e das posibilidades
de xogar coa diversidade cultural e ling��stica estaban claros os l�mites. Interesante
esta experiencia art�stica de Amen�bar. Suxeridora esta sua viaxe a Galiza. L�mbranos
canto necesitamos un cinema galego�
---------------------------------
Do you Yahoo!?
Read only the mail you want - Yahoo! Mail SpamGuard._______________________________________
Agenda i plana web: http://www.araisempre.org
Per enviar correus a la llista: [EMAIL PROTECTED]
Per a subscriure's, donar-se de baixa...
http://araisempre.org/mailman/listinfo/ais_araisempre.org
