Si Bonar
   
  Ambeh gampang, urang sebut bae Bonar. Kuring wawuh mangsa Habibie 
manggung jadi Presiden. Manehna, salah sahiji "wartawan" nu 
ngabantuan kuring nyieun hiji tabloid. Make tanda kutip teh, pedah 
bae maranehna leuwih deukeut ka abal-abal manan wartawan dina harti 
nu sabenerna. Nulis teu bisa, wawancara tara. Kartu pers jeung stiker 
PWI  we ngajegir sagede hihid na kaca mobilna. 
   
  Sanajan, husus si Bonar, kaweruhna ngeunaan dunya preman mah teu 
bisa disapirakeun. Utamana nu nyoko atawa sabudeureun Kota jeung 
Mangga Besar. Da, memang asal muasalna ti dinya. Malah, nepi ka 
kiwari, mun butuh peta atawa kasangtukang jalma-jalma nu kasangkut 
kasus BLBI, kuring sok mulungan kaweruh ti manehna. Lumayan. Paling 
heunteu keur informasi awal.
   
  Asalna mah, nya  ti Medan. Budak Padangbulan. Taun 1982, kungsi 
jadi petinju nasional. Jeung sawatara petinju senior, sarupaning 
Sjamsul Anwar, manehna wanoh pisan. Teuing iraha-irahana mimiti matuh 
di Jakarta teh. Ngan, ceuk carita jinisna, manehna langsung idek 
liher di Kota jeung Mangga Besar. Lian ti jadi tukang kepruk teh, oge 
sok dijadikeun kurir ku sawatara Cina Kota jeung Mangga Besar keur 
setor ka sawatara pejabat. "Saya pernah bawa duit satu ransel ke 
Ambon. Setor untuk perwira di Polda Ambon," ceuk manehna.
   
  Atuh, manehna apal pisan saha bae pejabat di Mabes Polri nu kungsi 
disakolakeun ku bosna. Si Anu Sespminna dibeayaan ku si Ieu, si Itu 
PTIK-na diwaragadan ku si Eta. Malah, saha bae kapolres nu ulangtaun 
anakna diayakeun di tengah laut ge manehna (siga nu) apal. "Kalau 
orangnya belagu, ya kita garap keluarganya. Isterinya kita kasih 
berlian, anaknya kita pestain di kapal pesiar...," ceuk manehna.
   
  Ari ka kuring mani siga ka pangagung. Akang deui, akang deui. Bari 
teu weleh nyebut "sumuhun" atawa "nuhun". 
   
  Tina kituna mah kaharti. Diheunteu-heunteu, kuring ti media 
nu "gede" jeung "bonafid". Ayeuna daek gaul jeung "wartawan" siga 
manehna. Atuh, manehna agul kacida. Asa dijelemakeun. Komo, sanggeus 
manehna ku kuring diajak wawancara Pangdam jeung Kapolda mah. Meh 
tiap ngariung jeung batur-baturna, eta pangalaman teh teu weleh 
dipedar. Sanajan, tangtu bae, hormatna teh ngan saukur luarna. Jero-
jerona mah duka teh teuing.
   
  Jeung deui, ngaku ka kuring teh pedah guruna urang Sunda pisan. 
Urang Palabuan Ratu, urut dalang nu kungsi idekliher di Petak 
Sembilan. Enya, eta budak teh resep guguru. Nya, keur mageran dirina 
tina kadoreksaan batur -- meureun. Da hirupna teu leupas tinu 
kararitu. Didoreksa atawa ngadoreksakeun. Tah, di antara guru-guru 
kawedukan atawa guru spiritual nu geus didatangan ku manehna, nya 
urang Palabuan Ratu eta nu paling cop jeung manehna. "Saya sudah ke 
mana-mana, Kang. Tapi, tempat yang paling keramat dan guru yang 
paling top itu ya di Sunda ini. Daerahnya Prabu Siliwangi," ceuk 
manehna.
   
  Sanajan lain muslim, dina harti teu maca sahadat jeung teu 
disunatan, kana sarupaning wirid mah leket pisan. Sajadah, kopeah, 
jeung tasbe teu weleh aya dina mobilna. Ceuk manehna, meh tiap 
peuting ngadon wiridan. Ngamalkeun ajaran nu diturunkeun ku guruna 
tea. "Yang belum itu saya baca syahadat dan naik haji, Kang. Yang 
lainnya, saya udah Islam," ceuk manehna, bari tara tinggaleun 
nyebut "alhamdulillah", "barokah", jeung kocap-kocap Islami lianna. 
   
  Malah, ka kuring ge sok remen mere amalan-amalan. Ngan, kuringna 
teu parurun. Sanajan ditarimakeun, tara ieuh diamalkeun. Teu ngarti 
we, teu jelas sanadna. Ku kuring ditarima teh pedah ku hayang nyaho 
dunya manehna, jeung saukur ngaragangan, bari nambah kaweruh. Geus 
ilahar di kalangan nu kararitu, kaweruh sajarahna ge sok "pabaliut". 
Lain bae perkara mana dongeng  mana sajarah, tapi oge perkara ngaran 
atawa inohong-inohongna. Antara Borosngora jeung Sri Manarah, 
misalna, silih tumpuk. Pon kitu deui inohong-inohong lianna. Sanajan, 
geus bisa kajudi: Karamat-karamat nu aya di Jawa jeung Bali  geus 
kaaprak ku manehna. Kaasup karamat Eyang Sosro, Sosrokartono, 
lanceukna RA Kartini, nu aya teuing di mana (keur poho). Geus karuhan 
ari Eyang Suryakancana, Eyang Ranggagading, Eyang Jayaprakosa, Eyang 
Jatra, jeung karamat-karamat lain nu aya di Tatar Sunda mah. 
   
  Hormat ka guruna nu urang Palabuan Ratu tea teh enya-enya. Meh tiap 
malem Jumaah, keur kumaha atawa keur naon bae, manehna sok nyelang 
heula ka Palabuan Ratu. Kituna teh bari jeung sok maksakeun rebo ku 
babawaan. Naon bae nu bisa dibawa. Sakali mangsa mah, ku kuring 
katingali mobilna pinuh ku sirop jeung sarung poleng. "Biasa... 
Titipan dari orang Kota," ceuk manehna. Waktu lainna, nu dibawa teh 
embe hideung satilu-tillu. Diasupkeun kitu bae di jok tukang mobilna, 
sedan Datsun kaluaran heubeul.
   
  Nu oge kapiahengeun, keur kuring, sikepna nu embung nyusahkeun 
batur. Utamana kulawargana. Eta bae, ceuk manehna, mitohana lain 
sakali dua kali nawaran gawe nu leuwih   merenah jeung leuwih bisa 
ditarima ku masarakat. Tapi, manehna keukeuh embung. Lian ti geus 
ngarasa betah ku pagawean ayeuna, oge manehna kungsi nyeri hate ku 
polah mitohana. Mitohana, kaasup jelema aya. Malah adi si mitoha ieu 
jadi pangagung militer, jendral bintang tilu, mangsa Habibie 
manggung. Kawentar galak jeung "pinter". Sakalina kuring ngawawancara 
atawa nelepon teu weleh sentak sengor. Malum tangtara. Rada leahna 
teh, nya sanggeus kuring nyentak deui. Bari ngabolekerkeun alesan-
alesanna nu teu asup akal. 
   
  Tah, nyaho anak awewena bobogohan jeung abal-abal siga si Bonar, nu 
sakolana teu tamat SMA-SMA acan, tangtu bae mitohana teu panuju. Nepi 
ka karawinna teh kawin lari tea. Teu dihadiran ku kolot si 
awewe.  "Dia datang ke rumah kontrakan kami, setelah kami punya anak, 
Kang. Tadinya, mana mau...," dongeng manehna. Nya, keur gawe jeung 
kuring, mangsa anakna geus tilu, kawin manehna disampurnakeun sacara 
adat jeung gareja teh. Lian ti karek boga duitna, mitohana karak 
sadar yen si Bonar, sanajan preman, lalaki nu miboga tanggungjawab ka 
anak pamajikannana.
   
  Keur usum Pemilu kamari, sanggeus lila teu panggih, aya SMS asup. 
Eusina, intina, ngajak kuring milih Megawati. Tangtu bae kuring 
nolak. Sudi najis. Boroning Megawati, Amien Rais jeung SBY ge kuring 
mah teu percaya. "Terimakasih. Semoga Anda cepat insyaf dari 
kekeliruan besar ini," walon kuring. Teu lila, nu ngirim SMS teh 
nelepon. Singhoreng manehna. "Wah, Kang, masa ajakan dari adik 
sendiri dibegitukan? Apa maksudnya? Di sini kumpul anak Banser ama 
anak PP," ceuk manehna, semu ngancam. 
   
  Kuring rumasa oge. Walonan kuring heuras teuing. Ongkoh mah enya, 
kuring ngarasa euweuh mangpaatna milih Presiden teh. Kitu keneh kitu 
keneh. Leuwih ti eta,  sugan teh lain manehna. Ku alatan lila tara 
panggih jeung tara teteleponnan, nomer HPna ku kuring dihapus. Sugan 
teh nu nga-SMS teh batur, nu teu wawuh, lain manehna. Kapaksa kuring 
ngajelaskeun jawaban kuring ku cara nu leuwih leuleuy.
   
  Saencanna, kungsi oge ketang manehna nelepon. "Laporan" yen manehna 
jadi pupuhu margana sa Bekasi. Lian ti margana langsung, oge sawatara 
marga lian jadi "bawahan" manehna. Eukeur mah aya potongan, boga 
kawani, jeung diheunteu-heunteu oge (kacirina)boga teureuh menak 
Batak, komo di barungan ku hasil guguru ka ditu ka dieu, sanajan 
preman ge, nya kaharti mun manehna diarambeuan ku papada batur 
salemburna teh. 
   
  Ari tilu bulan ka tukang, manehna datang ka imah. Lian ti sasadu 
rumasa tambelar teh, manehna menta dianteur nepungan hiji jalma. "Dia 
minta bantuan saya ngurus korannya. Saya bilang, ada guru besar saya 
yang lebih tepat: Akang," ceuk manehna. Kabeneran keur euweuh gawe, 
oge sono lila teu panggih, eta pamenta teh ditedunan. 
   
  Nu ditepungan teh juragan metro mini. Katingalina mah rada nyakola. 
Handap asorna teu jijieunan. Sanajan,  koranna nya kitu tea bae. Nu 
lay outna siga sirkus, pabalatak, pinuh ku hurup beureum jeung biru, 
bari eusina "nembakan" pejabat. Kantorna dua kios nu pahareup-hareup, 
masing-masing ukuran 3X4, di tengah pasar! Wartawanna, lain bae geus 
karolot, tapi katingal salangar jeung ditarato. 
   
  Sanggeus mulak-malik sawatara edisi, nya ku kuring ditepikeun naon 
nu aya dina pipikiran kuring. Tangtu bae, maranehna aralohok ngadenge 
pangwadul kuring teh. Malum, nu ngadawulna  "wartawan 
senior", "seangkatan dengan Goenawan Mohamad"  -- kitu si Bonar 
nyebutkeun kuring ka eta majelis teh, nyanyahoananan. Euweuh nu 
nanya, komo ngadebat. Kabeh saregep, siga nu heueuh.
   
  Mangsa mulang ti eta tempat, si Bonar wawaleh: Basa Pemilu kamari 
teh, sabenerna manehna nyalonkeun diri jadi anggota legislatif ti 
Patriot Pancasila. Ngawakilan Jakarta Barat. "Saya dapat 5.000 suara, 
Kang," ceuk manehna. Sanggeus keok di Pemilu legislatif, partaina 
ngadukung Megawati. Tah, Pemilu engke manehna rek ngiluan deui. Ngan 
engke mah hayang ngawakilan Bekasi, tempat dumuk manehna. Jeung lain 
ti PP. Tapi ti PDIP.
   
  "Ya, yang penting itu kan, Kang: One for you, one for me?," ceuk 
manehna. Maksudna, nya duit. Kongkalingkong jeung pamarentah. Sawareh 
keur maneh, lolobana keur aing. "Nah, koran itu siap-siap untuk itu, 
Kang," tambah manehna -- bari terus meredih sangkan kuring daek 
mantuan eta koran. Sanajan lain boga manehna, tapi nu garawe di eta 
koran teh nya "anak buah" manehna. Boh di lingkungan adat, boh di 
dunya preman.
   
  Turun tina mobil manehna teh kuring teu weleh ngagaroan hulu, nu 
teu ateul. Ras inget ka batur di Batujaya jeung Cibarusah, nu diojok-
ojok ti baheula mula karah ka seserengehan. Tapi, sakapeung sok 
kukulutus. "Bekasi geus lain Tatar Sunda deui. Pinuh ku urang Batak," 
ceuk maranehna. Salah sahijina, teu salah deui: Nya, si Bonar ieu.
   
  Salemba Tengah,  Oktober 2005


Maman Gantra
Jalan Salemba Tengah 51,
Jakarta 10440.
0812-940-5441
                
---------------------------------
 
 What are the most popular cars? Find out at Yahoo! Autos

--- End forwarded message ---






http://groups.yahoo.com/group/baraya_sunda/

[Ti urang, nu urang, ku urang jeung keur urang balarea] 
Yahoo! Groups Links

<*> To visit your group on the web, go to:
    http://groups.yahoo.com/group/Baraya_Sunda/

<*> To unsubscribe from this group, send an email to:
    [EMAIL PROTECTED]

<*> Your use of Yahoo! Groups is subject to:
    http://docs.yahoo.com/info/terms/
 



Kirim email ke