Hace alg�n tiempo envi� un par de mensajes sobre como puede llegar a desarrollarse tono en una lengua previamente atonal:
http://espanol.groups.yahoo.com/group/ideolengua/message/4118 (tonog�nesis en general) http://espanol.groups.yahoo.com/group/ideolengua/message/4119 (chino) http://espanol.groups.yahoo.com/group/ideolengua/message/4120 (lenguas africanas) http://espanol.groups.yahoo.com/group/ideolengua/message/4130 (lenguas americanas) Estaba buscando datos para mi lista de cognados en lenguas mayas me top� con el siguiente conjunto de datos de lenguas del grupo K'iche'ano (Kaqchikel, Tz'utujil, k'iche', Poqomam, Uspanteco y Q'eqchi) que muestra como una lengua maya el USPANTECO desarroll� tono fon�mico (el protomaya era una lengua atonal): Kaq. Tz'ut. k'ich. Poqm. USPAN. Q'eqchi (I) mu:x mu:x mu:x mu:x m�:x mu:h 'ahuacate' o:x o:x o:x o:x �:x o:h 'cenizas' ca:x ca:x ca:x ca:x c�:x ca:h 'ba�o de vapor' ca:x ca:x ca:x ca:x c�:x ca:h 'pino' ka:x ka:x ka:x ka:x k�:x ka:h 'pino' tu:x tu:x tu:x tu:x t�:x tu:h 'd�a, sol' q'i:x q'i:x q'i:x q'i:x q'�:x -q'i:h 'cielo' (II) tox tox tox tox tox tox 'dulce' cax cax cax cax cax cax 'harina' cax cax cax cax cax cax 'lavar' c'ax c'ax c'ax c'ax c'ax c'ax 'golpear' k'ax k'ax k'ax k'ax k'ax k'ax 'm�scara' k'o:x k'o:x k'o:x k'o:x k'o:x k'o:x (III) su?t su?t su?t su?t s�:t' su?ut 'camisa' po?t po?t po?t po?t p�:t' po?ot 'ma�z' pi?q pi?q pi?q pi?q p�:q' pi?q 'abuela' ati?t ati?t ati?t ati?t at�:t' ati?t 'harina' (IV) to? to? to? to? to? to? 'pagar' ki? ki? ki? ki? ki? ki? 'metate' ka:? ka:? ka:? ka:? ka:? ka:? 'loro' ts'i? ts'i? ts'i? ts'i? ts'i? ts'i? '�rbol, madera' ce:? ce:? ce:? ce:? ce:? ce:? 'lima' Que parecen confirmar de nuevo la idea de Hadricourt de que ciertos fonemas en la coda de una s�laba (normalmente fonemas guturales, uvulares, o glotales) afecta al tono de la vocal y al desaparecer la consonante en la coda, la vocal tiene un tono perceptiblemente diferente al de una vocal en s�laba abierta. De hecho: (1) El conjunto (III)/(IV) es parecido a los tonos 3 y 4 del vietnamita: Vietnamita: V? > V glotalizada con tono Uspanteco: V?K > V con tono + K glotalizada Es decir la desaparici�n de la oclusiva glotal comporta la glotalizaci�n de alg�n fonema adyacente y la aparici�n de tono sobre la vocal. Los ejemplos de la familia autroasi�tica: Viet. Khumu Riang la3 hla? la? 'hoja' gao4 r�nko? ko? 'arroz' ca3 ka? __ 'pescado' cho3 so? so? 'perro' chi3 __ si? 'piojo' (2) La diferencia entre los conjuntos (I) y (II) reside en que el conjunto (I) muestra palabras acabadas en proto-k'iche' /-h/ mientras que el el conjunto (II) procede de /-x/ el primero influye en el tono de la vocal precedente y el segundo no. Obs�rvese que solo el Q'eqchi y el Uspanteco reflejan el antiguo contraste habi�ndose perdido en el resto de lenguas. Este hecho vuelve a coincidir con los hechos mostrados por el vietnamita donde /-h/ produce cambios tonales: Viet. Mon Mnong bay5 tpah poh 'siete' mui6 muh m�h 'nariz' S�lo que aqu� el cambio es algo diferente: Uspanteco: V:h > V con tono + x Vietnamita: Vh > V con tono + y intersante verdad? Davius S. [Se han eliminado los trozos de este mensaje que no conten�an texto] -------------------------------------------------------------------- IdeoLengua - Lista de Ling�istica e Idiomas Artificiales Suscr�base en [EMAIL PROTECTED] Informacion en http://ideolengua.cjb.net Desglose tem�tico http://groups.yahoo.com/group/ideolengua/files/Administracion/top-ideol.htm Su uso de Yahoo! Grupos est� sujeto a las http://e1.docs.yahoo.com/info/utos.html
