Diyarbakır Etrafında Surlar Var
Tayfun  İşçi
  Diyarbakır’dayım, Diyarbakır’ın AmedleÅŸmediÄŸi yıllarının 
anılarında koÅŸuÅŸturuyorum. Sokaklarında “Gago kıtto, sosro soro sor 
peynir” tekerlemeleriyle ebeleÅŸtiÄŸim. Kara lastik ayakkabılarımızın 
topuklarından yaptığımız “Lapik” lerle oynadığımız 
“kafa karış” oyunu, “Äžare para” ve “Çar” 
oyunlarını anıyorum.
 Sonra halk gerçekliÄŸinden habersiz sosyalist kulvarda devrimcilik 
oynadığım gençliÄŸim geliyor aklıma, anarÅŸist olmakla suçlanıp 
nezarethanelerinde konakladığım Çarşı, BaÄŸlar, Mardin kapı 
karakollarını ve birinci şubenin(Siyasi Şube) İşkence hanelerini 
hatırlıyorum. ÇoÄŸu biraz deÄŸiÅŸimle birlikte yerli yerinde. 70’li 
yıllarda en yüksek duvarlarına ”Kürt Türk kardeÅŸtir, Amerika Rusya 
KalleÅŸtir” yazdığım Urfa kapı surlarının altından geçiyorum. 
Sonra eskiden saray kapısında olan Devlet Güvenlik Mahkemelerindeki 
yargılanmalarım geliyor aklıma,
 GeçmiÅŸte yer elması topladığım toprak arazi üzerine kurulmuÅŸ azametli 
adalet sarayına ulaşıyorum. Diyarbakır’ı yeniden 
Amed’leÅŸtiren arkadaÅŸlarım yargılanıyor. 6. Ağır Ceza mahkemesinde 
KCK davasından. Her biri birer barış havarisi. Her ne hikmetse bu kez 
izleyiciyim arka sıralardan. Onların vakur sevecen ve asil duruÅŸlarıyla göz 
göze geliyorum. Ellerimiz hava da selamlaşıyoruz. Beni bir utanç sarıyor, 
onlar ordayken ben neden buradayım diye, Tarafların açıktan ve karşıt 
konumlandığı bu dava da SağırlaÅŸtırılmış bir yargıç dinleme rolünde 
kürsüde. Avukatlar ve tutuklular müdafaadalar. Ne gerek varsa. Savunmalar bir 
birini kovalıyor, Anlamsız bir şekilde. 4 Yıldır olduğu gibi dava devam 
ediyor. Daha sonraya erteliyoruz umudu.
 Diyarbakır’ı biliyorum tanıyorum. Amed’i tanımak anlamak 
istiyorum.  40 Yıldır Amet’leÅŸmek için koÅŸturmama raÄŸmen 
yabancısıyım Amedin.
 Diyarbakır iki parçaydı eskiden  bajari( Åžehirli) ve Gundi( Köylü) bunu 
üretim iliÅŸkileri deÄŸil, Diyarbakır surlarıydı  ayıran. Biz baÄŸlar 
çocukları Åžehirlilerin alay konusuyduk, biraz da yabanisi.  Devlet bizim için 
ÅŸehirdi. Jandarması, polisi, bürokrasisi ve eÅŸrafıyla. Gönüllü korumaları 
esas olarak “pexas”larıydı Diyarbakır’ın. Her küçenin 
başın da “alikıran baÅŸkesendi” onlar.
 Diyabakır’ı surlar ayırırdı önceden zaman geçti Åžehir taÅŸtı tren 
yolu sınır oldu biz BaÄŸlar’lılara. Biraz olsun kaynaÅŸmıştık. Ama 
biz yinede bağlarlıydık.
BaÄŸlara dönüyorum eskinin izlerine basarak. Yanık KöÅŸkü atlıyorum. 
Tartışmalarla kurduÄŸumuz Bakü-DER(BaÄŸlar Kültür DerneÄŸi)’nin yerinde 
yeller esiyor.
Nezere masalarında hararetli tartışmalar yaÅŸadığımız uçak krathanesini, 
kara kartal kahvesini arıyorum. Adı değişmiş olmuş Muradiye kahvesi, 
Kahvede E…yi görüyorum Saçları bembeyaz. Åžalvarı yine üzerinde. 
YüreÄŸini açıyor bana Kucaklaşıyoruz hasretle. M….yi, H….yi 
buluyorum onları kendimden uzak tanımlayamıyorum. GeçmiÅŸimi, tarihimi 
gençliÄŸimi özlemimi memleketimi buluyorum. Diyarbakır’ın saflığını 
temizliÄŸini berraklığını, CandaÅŸlığını buluyorum. Çok özlemiÅŸim. 
ÖzlediÄŸim sadece onlar deÄŸil. Onlardaki kendimi özlemiÅŸim. Mevzu anılarda 
dolaşırken bu güne Amed’e ulaşıyoruz. GeçmiÅŸte  Kürt sorununa benden 
çok daha duyarlı, Amedin yaratılmasının ilkleri olan bu dostlarım. Amedi 
yaratmanın güçlüklerini anlatıyorlar. YaÅŸadıkları acıları zorlukları 
onuru ve karşılaÅŸtıkları puÅŸtlukları. Yarattıkları çocuÄŸun 
haylazlıklarını anlatır gibi. Åžefkatle öfke karışımı.
 Laf lafı açıyor. Söz dönüp dolaşıp Diyarbakır bedenlerine geliyor.
 Heval ! diyor. M… Eskiden bedenler ayırırdı bizi ÅŸehirden, ÅŸimdi 
kadrolar beden olmuÅŸ ÅŸehre ulaÅŸmanın önünde. Önce pek anlayamıyorum. 
Adamını bulmadan Partiye, Belediyeye ulaşmak derdini anlatmak imkansız 
heval! Allahıma doÄŸrudur diye onaylıyor H… . Kendisine kadro 
“deÄŸer ailesi “süsü verenler Åžehrin etrafını kuÅŸatmış, 
yaklaşılmıyor yanlarına. 
 E… alıyor sözü, hoca beni bilisen, biz Egil Beglerinden az çekmedik. 
KimliÄŸimizi onurumuzu çiÄŸnetmedik,Yüz yıl önce  geldik buralara. Åžimdi bu 
beglerle uğraşıyoruz. Bunca bedel bunca zindandan, sonra biz olmuşuz. 
Hayın Onlar olmuÅŸ yurtsever. Allahıma bu bana zor geliyor.  Kendime kızıp 
duruyorum.
 Sorunların çok olduÄŸunu hareketin her yere yetiÅŸemeyeceÄŸini birazda 
kendilerinin bunu anlamaları gerektiÄŸini açıklıyorum. Mahalle komitelerini 
soruyorum. Bu komitelerin olduğunu, ancak bunlarında değer ailelerinin 
kontrolünde olduÄŸunu açıklıyorlar. “DeÄŸer ailesi” ne demek diye 
soruyorum. Åžehit ailesi gibi bir ÅŸey diye dönüyorlar bana.
 M…” Bak ortak elbette bedel ödemiÅŸ, maÄŸdur olmuÅŸ aileler 
başımızın tacıdır. Ama adam her türlü ihaneti yaÅŸamış, ispiyoncunun 
teki amcasının oÄŸlu, dayısının kızı ÅŸehit düÅŸmüÅŸ diye bize 
hükmediyor. Sen bizi tanisan, tonlarca akrabamız ÅŸehittir ve bizler bu dava 
uÄŸruna az çekmedik. Åžimdi gel bu  ruttolarla  uÄŸraÅŸ.
 H…söze giriyor. Bilisen heval eskiden Diyarbakır’da Kürtçe fazla 
yoktu. Åžehirlilerin büyük bir kısmı Türkçe konuÅŸurdu. Bunların çoÄŸu 
Kürtçeyi unutmuÅŸ. Adamın Kürdistan için içi yanıyor ama Kürtçe bilmediÄŸi 
için adam yerine konulmuyor. Anlayacağın ikinci sınıf vatandaÅŸ.  
Anlayacağın değersiz aile.
 Ardından hemen ekliyor gerçek kadronun gözünün yağını yiyeyim. Onları 
bunlarla kıyaslama heval. Onlar herkesi kucaklamaya çalışıyor. Bir kiÅŸi 
bir kiÅŸidir diyor, ama onlara ulaÅŸmak için bu çemberi nasıl yarıpta 
buluşacağız vallahi bilmiyoruz.Bu yalaka takımı beden olmuş aramıza 
girmiÅŸ. Vallahi baÅŸa çıkamıyoruz. 
Yanışlar karşısında teslim olmamak gerektiÄŸini emeklerimize sahip çıkmak 
gerektiğinde ortaklaşıyor ve oradan ayrılıyoruz.
AraÅŸtırmacı aydınlarımızdan biriyle buluÅŸuyoruz Kürt sorunu nedeniyle 
ceza evlerinden iÅŸkencelerden geçmiÅŸ biri. Åžehrin en tanınmış iÅŸ adamı, 
siyasetçi ve aydınlarıyla bir projede çalıştığını anlatıyor. 
Kapitalizmin Diyarbakır’da hızla yayıldığını ve her ÅŸeyi 
etkilemeye yönlendirmeye baÅŸladığını belirtiyor. Siyasi çevrelerde 
demokratik modernitenin konuÅŸulduÄŸunu ama yaÅŸamda kapitalizmin ÅŸehri 
kuÅŸattığını anlatıyor. Paranın gücünün zehirleyici ve kuÅŸatıcı 
olduÄŸunu ve bunun etkili çevrelerde etkili olmaya baÅŸladığını belirtiyor.
 Kürt siyasetinin “açlıkla ıslah etme” deÄŸerlendirmesini 
açıyorum. Yok, hocam diyor. Ben bunu anlatmıyorum. Kapitalist toplum 
projesinin fakirlerle fazla işi yok. Asıl kapitalist işletme ve kentleşme 
çok önemli ve çok etkili kimseye fark ettirmeden yeni bir toplum yaratıyor.
  Sanat Sokağını soruyorum. Yanımdaki dostlardan biri, gevezeler 
sokağımı diye yanıtlıyor. Diyarbakır’ın misafirleri orayı aydın 
yazar ve entellerin toplandığı sanat sokağı olarak tanır. Biz oraya 
gevezeler sokağı deriz. Amet’de mücadele içinde olanların oraya 
gidecek zamanı mı var? Orası mücadelenin dışında boÅŸ boÄŸaz 
tartışmalarının yapıldığı bir mekân.  Sanat sokağında sanatsal 
faaliyet arıyor gözlerim Sanata dair hiçbir ÅŸey bulamıyorum.
 Dostlarla oturuyoruz bir köÅŸede Kürt kahvesi içiyorum. Tadını hiç 
beÄŸenmiyorum. Kürde dair o kadar güzel içecek varken, bunun mu adını Kürt 
koydunuz? Diyip eleÅŸtiriyorum.
 Sonra çözüm sürecine geliyorum. Dostların harekete ve önderliÄŸine güveni 
tam. Ancak aralarından biri. Biz bu devleti bize karşı hiç dost görmedik. 
Amed halkı devletin dışında olmayı gurur vesilesi sayar. GeçmiÅŸten bu 
yana bu böyledir. Bizim kahramanlarımız Koçero,Yılmaz Güney, Bozo Kemal, 
PiÅŸo Mahame gibi devlet dışı kiÅŸiliklerdir.  Kürt hareketine olan 
bağlılık haklarımızı savunması kadar, sisteme kafa tutmasıyla da 
ilgilidir. Kim devlete yakındır bizim gözümüz tutmaz diyiveriyor.
  Devlete güvensizlik açık ama bir an önce barışın yaratılmasında da 
herkes hem fikir.
                                                                                
                                        20.09.2013

-- 
-- 
-  Diwanxane, platformek azad e, ideolojik nine, demokrasi serdest e; hemu Kurd 
dikarin bi rengeki azad ramanen xwe binin zimen, kovar, malper u rojnameyen xwe 
bidine nasin, helbest an nivisen xwe parve bikin. Heqaret qedexe ye. Rojda 
Xanim, Serger Barî, Mihemed Rojbin ji bo niha moderator in. 
 
Navnisan: http://groups.google.com.tr/group/diwanxane
 
-  Diwanxane; Kurtceye kucuk bir adim icin kurulmus en buyuk Kurd mail grubu. 
Hukuki sorumluluk yazara aittir. Kurd kultur milliyetciligi esas alinir. 
Duzeysiz mailler onaylanmaz. Kurd dillerindeki mesajlara oncelik taninir.

--- 
You received this message because you are subscribed to the Google Groups 
"Diwanxane" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email 
to [email protected].
For more options, visit https://groups.google.com/groups/opt_out.

Attachment: Diyarbakır etrafında surlar var.docx
Description: Binary data

Cevap