|
Bai Zirikadak-en, bai
Eztenkadak-en, Juan San Martinen bi liburutan, sarrerian bertan aipatzen da
lehenago "Pernando Plaentxiatarra" liburua egon zala. Apurtxo bat arduratuta
liburu horrekin, sekula ikusi ez nebalakoan, topatzen ahalegindu naiz. Ez da
hain erraza, 1957an argitaratu zanetik egundo be ez dalako bariro berargitaratu,
eta liburutegi gehixenetan ez dake, bakarrik aberatsenetan topau
leike.
Konklusiño batzuk, "Pernando
Plaentxiatarra (Plaentxia-Eibarretan bildutako ipuisorta", hauxe da eta bere
titulu osoa:
- San Martinen lehen liburua
izan zan. Artikuluak izan zituen lehenago, baina libururik ez.
- Liburu bitxia da. San Martinek
egin zeban txisteen bilketa eta sarreria, eta Yon Etxaidek euskarazko testua
tajutu. Zirikadak eta Eztendakak-en kontrako erabakia hartuko zeban gero, baina
lehenengo horretan San Martinek nahiago izan zeban gipuzkeraz kaleratu, euskalki
horrek irakurle gehixago ei zakan-eta, eta horretarako Etxaideri laguntza eskatu
zetsan, ez ei zeban bere burua horretarako gai ikusten, itxuria.
- Testua ikusita badirudi San
Martinek eibarreraz edo jaso zittula txistiok -danak dira eibartar eta
plaentxiatarren gainean, ondorengo liburutan legez- eta Etxaidek nolabaitt
"gipuzkeratu" zittula, aditza edo izan ezik
testua bera asko baino asko gogoratzen dabelako geroko Zirikadak eta
Eztendak-etan topatuko doguna.
- Hainbat tokitan liburua Yon
Etxaiderena dala diñue. Inundik inora ez da horrelaxe. Ez dot uste inork
imaginatzen dabenik Etxaide donostiarra eibartar eta plaentxiatarren txisteak
kontatzen. Hori San Martin da. Baina badago arrazoirik akats hori eitteko:
liburuan portadan (liburuaren datu nagusiak jasotzen dittuen orrixa) garbi
azaltzen da bakoitzak zer egin zeban, nik kontau dotena; baina azalan, kubiertan
(kanpoko orri lodixa) egilea Yon Etxaide agertzen da. Dena dala, liburu
munduan bizi garenok aspaldi dogu ezarrita inporta dana portadia dala, eta ez
azala edo kubiertia, hori aldagarrixagoa da besteak beste arrazoi komertzialak
dirala eta.
- Gure moduko
"eibarrerazaliontzako" dudarik ez dago Zirikadak eta Eztenkadak goxuaguak dirala
-eibarrera eredugarrixan egoteagattik- baina, erozein modutan, gustora erosiko
neuke Pernando Plaentxiatar hori, erosterik balego, inor berargitaratuko
baleu.
Imanol
Trebiño.
|
_______________________________________________ Adi gero, mezuak bidaltzeko: [email protected]
http://www.eibar.org/zerrenda harpidetza eteteko: [EMAIL PROTECTED]
