Perretxiko sasoia dugu. Hainbat otordu egiteko mordoxkadak hartzen ditut nik,
etxetik ordubetera oinez. Lantzean behin pinu-onddo edo urretxaren bat,
galanpernak gehiago eta robelloiak (Lactarius deliciosus: nizkaloa,
piñutela...), berriz, biharamunean txiza gorria egiteko lain.
Zenbait perretxikozalek gutxietsi egiten du pinuditako robelloia. Ez
omen da "hemengo" perretxikoa, oraintsu arte gurean jaten ez zena, katalanen
gustukoa baino ez. Auskalo zergatik ez zuten gure zaharrek pinu-perretxikorik
jaten... Erdipurdikotzat baztertzen zituztelako ala XX. menderarte pinudirik ez
zelako?
Robelloia 1920 inguruan hasi ei zen gure artean jaten, lanera
etorritako katalanen eraginez. Ordutik honako janari berriak baztertu beharko
bagenitu ezin izango genuke tomate gordinik ere jan. Ez nuen nik gaztetan piña
naturalik ezagutu, ezta endibiarik edo Tuterako kukulurik ere. Eta zer esanik
ez kiwiak edo Ibarrako piperminak, bart gauekoak baitira, Gernikako piperra
Donostialdean berria den bezala.
Ez dakit nik gure pinudietan sortzen den robelloia zenbateraino den
kanpokoa, pinua bera baino kanpokoagoa... esangura dut. Robelloitan ikusten
ditudan perretxikozaleak ez dira behintzat kanpotarrak, inguruko baserritarrak
baino.
Txapelak ahuspez jarri, kirtenak zatitu, berakatza eta perrexila xehetu, gatz
ikutuaz oliotan prejitu eta... katalanek ez omen dakite jaten. Ez, katalanek ez
dakite baina guk Santimamiñen muxilak bizirik jaten genituen denboretan, eurak
ardoa eta olioa ezagutzen zituzten. Ez gero ahaztu Lactarius Deliciosusa
izenaren jabe izateaz gainera, Ponpeiako aztarnegietako marrazkietan agertzen
dela.
Amatiño
_______________________________________________
Mezuak bidaltzeko: [email protected]
http://www.eibar.org/zerrenda
harpidetza eteteko: [EMAIL PROTECTED]
