Ez dakit izen ofizialik zeukan, baina Jatsuk esaten duena "Bistaeder edo Bistalegreko aldaparia" kale edo bidearen barandilia da. Beti ezagutu dut nik, gurasoen etxetik ikusten da eta. Aspaldi ez naiz pasa baina atzeko aldera ematen zuen sukaldetik barandilia eta oraindik geratzen zen kale zatia ikusten zen. Horrela deitzen zioten gure etxean.
Errekatxu aldia eta Bidebarrieta kalearen hasiera diagonalean lotzen zituen. Bidebarrietako etxeen atzean zeuden ortuen gainetik Errekatxuko baserri eta tailerreraino zihoan. Gerra aurrekoa da noski, barandilia ere :-) Zementua eta galipota bota aurretik, harrizkua zen eta goitik behera (edo behetik gora) zetorren, bukaeran buelta emanda, gaur egun Bidebarrieta 6 dagoen lekuan, "Amuebladora de Gros" inguruan edo, bat egiten zuen Bidebarrietarekin. Kalea baino gehiago bidea omen zen, edo kale estua, bi karru batera ez ziren sartzen, eta etxerik gabekoa. Bideak errebuelta hartu eta Bidebarrieta kalearekin bat egin aurretik Elgeta kalearekin lotzen zen ere, kale horretara begira zegoen etxe bakarrenetariko baten ondotik. Bidebarrieta 6, 4 eta 2 zenbakiak eraiki zirenean kale horretatik geratzen zena moztu eta askoz zuzenago doan gaur egungo Ifar kalea eta bidebarrietakin paraleloan gaurko Bista eder kalea zabaldu ziren. Txirio edo Txixokalerarte alde hori guztiz txikituta geratu zen gerra ostian Argazki honetan ikusten da kale horren hasiera eskuma aldean, arkupeen atzetik Errekatxu aldera. http://www.lasonet.com/eibarfotos/images/ei101.jpg Bidebarrieta 4ko peoran, "V"-ko etxean, antzerako argazkia daukate baina handiagoa. (kanpotik ikusten da) Goitik hartutako ondorengo argazkian (http://www.argazkiak.org/photo/eibar-goitik-1954-b5m/ ) etxe horiek (Bidebarrieta 6, 4 eta 2) egin gabe daude eta, ez ondoegi, baina Bidebarrietatik Errekatxura doan bide hori sumatzen da. (edo horrela iruditzen zait) Gaur egun bezala, Errekatxun tailer batzuk zeuden, Aranberri, Elgeta txikixaren tailarra eta beste batzuk, eta aldapa edo kale horretatik ailegatu behar zen tailer horietara. Materixala igotzerakoan karreteroek zekulako maldiziñuak botatzen omen zituzten aldapan gora ezin igota zebiltzanean. Suposatzen dut Eibarko beste aldapa batzuetan berdina gertatzen zela :-) Bestalde, Bidebarrietako etxeek atzeko aldean ortuak zituzten, bide horren azpian. Ortuetara ailegatzeko etxeen artean pasuak zeuden (karkabiak) edo peora barruetatik ailegatzen zen ortu horietara, eta handik gora bistaeder aldapara horretara eta Errekatxu edo eskumara jota Elgeta kaleko goiko aldera. Ate batekin itxita dago gaur egun, baina gutxienez horrelako paso bat oraindik geratzen da Bidebarrieta kalean: Abarkeruen etxia (bidebarrieta 20) eta aurrekoaren artean. Etxetik atera dudan argazki honetan ikus daiteke tarte hori: http://www.argazkiak.org/photo/bidebarrieta-kalea-eibar/ Bestealdean itxita ere baina tarte zabalagoa dago, egunen batean irekiko dute, fotomontaia honetan dagoen bezala (?) http://www.flickr.com/photos/eastigarraga/512042717/ Orain ez dakit, baina Bidebarrieta 10etik behera etxe askok zuten peoratik atzeko aldera - hau da ortuetara eta aipatutako bistaeder aldaparara -, pasua eginda. Bidebarrietan kalearen alturan sartzen zinen peoran eta atzeko aldera lehen edo bigarren pisuaren tartean zegoen ate batetik (kalearen alturaren arabera) ateratzen zinan ortuetara Ate horiek zabalik zeuden, eta jendeak libre erabiltzen zituen, ordu jakin bat arte: gaueko 20:00ak edo 22.00ak, segun. Oraindik geratzen dira ortu batzuk, baina Bista ederretik eta Aranetik jaisten dira bertara. Kalbetoi kalean berdin gertatzen zen. Gaur egun Koskor taberna dagoen etxean gogoratzen dut horrelako pasoa zeukala zabalik, eta gora eta behera jolasean ibiltzen ginen. ("ultramarinos" denda bat zegoen etxe horretan). Isasi kalean berdin, suposatzen dut kale gehiagotan zeudela horrelako peorak, jolasean eta korrikan ibiltzeko aproposak. Bidebarrieta kalean ortuetara eta kale horretara ematen zuten, eta pasua zegoen gaur egungo 10 zenbakitik, Artamendineko etxetik, 12tik, Jatsu bizi den Muñoanekoa etxeetatik, 14 eta 16, 18tik, Abarkeruen etxetik, 20a, ... Eta berdin, baina apur bat gora eginda beherago dauden, Errementerixan etxetik, 28a. Txintxurretan etxetik, 30a, Guardiazibilaren kuarteletik (san andres eskola), miloitxuanekotik, ... 1931n, primero de mayuan, Bidebarrieta kaleari izena aldatu eta militar baten izena ipini zioten: "Calle Galan". Cadizen jaiotako Capitán Fermín Galán. Jacan monarkiaren aurka sublebatutakoa eta gero afusilatua. Mundu guztiak Bidebarrieta esaten zion kaleari, baina "Galan" izenarekin jarraitu zuen gerra amaittu arte. Duela ez asko "papel secante" bat aurkitu nuen etxean, dendaren propaganda zeukana eta sastrerixia Calle Galan-en zegoela zekarren ala, beste baten gehiago :-) eneko > Nik pentsau, hik diñuana Mutiola edo izango dala, baiña ezin deuat seguro > esan. > > O. > > > Jatsuk: > Aupa Oier galdera bat, > Ni bidebarrixetan bizi naiz Muñoaneko edifiziuan baina Montekasino aldera > ematen dabe leihuak, hor kale zahar bat dao, inon bukatzen ez dana baina > elizarako norabideakin. Oindiokan barandilia be badaka, naiz eta jausita > dauan. Zelan zekan izena kale honek? > Google mapsen ere agertzen da zati bat: > > http://www.tagzania.com/pt/etxe-atzeko-kalia/ > > _______________________________________________ > Harpidetza eteteko, bidali mezua hona: [email protected] > izenburuan jarriz 'unsubscribe' (horixe bakarrik, komatxo barik) > > Ondoren konfirmazio mezua jasoko duzu harpidetza-etetea berresteko. > -- Eneko Astigarraga CodeSyntax Azitaingo Industrialdea 3 K E-20600-EIBAR Tel: +34 943 82 17 80 _______________________________________________ Harpidetza eteteko, bidali mezua hona: [email protected] izenburuan jarriz 'unsubscribe' (horixe bakarrik, komatxo barik) Ondoren konfirmazio mezua jasoko duzu harpidetza-etetea berresteko.
