Kjo eshte nje liste e pjesshme e disa prej dijetareve muslimane ne civilizimin 
Islam ne shekujt e hershem te Islamit. Kontributet madhore te muslimaneve 
vazhduan edhe pas shekullit te pesembedhjete. Kontributet e qindra 
personalitetesh te rendesishem muslimane mund te gjenden neper shume publikime 
te njohura te historianeve perendimore. 


Xhabir ibn Haijan (Geber) 


Kimi (babai i kimise)
Vdiq me 803 e.r


Al-Asmai 

Zoologji, botani, mbareshtimin kafshesh
740-828


Al-Huarizmi (Algorizm) 

Matematike, astronomi, gjeografi (algorizem, algjebra, kalkulus)
770-840


Amr ibn Bakar Al-Xhaiz 

Zoologji, gramatike arabe, retorike, Leksikografi
776-868


Ibn Ishak al-Kindi (Alkindus) 

Filozofi, fizike, optike, mjekesi, matematike, metalurgji
800-873


Thabit ibn Kura (Thebit) 

Astronomi, mekanike, gjeometri, anatomi.
836-901


Abas ibn Firnas 

Mekanika e fluturimit, planetarium, kristale artificiale
Vdiq me 888


Ali ibn Raban Al-Tabari 

Mjekesi, matematike, kaligrafi, letersi
838-870


Al-Batani (Albategnius) 

Astronomy, matematike, trigonometri
858-929


Al-Fargani (Al-Fraganus) 

Astronomi, inxhinieri civile
860


Al-Razi (Razes) 

Mjekesi, optalmologji, lije, kimi, astronomi
864-930


Al-Farabi (Al-Farabius) 

Sociologji, logjike, filozofi, shkence politike, muzike
870-950


Abul Hasan Ali Al-Masudi 

Gjeografi, histori
Vdiq me 957


Al-Sufi (Azofi) 

Astronomi
903-986


Abu Al-Kasim Al-Zahravi (Albukasis) 

Kirurgji, mjekesi, (babai i kirurgjise moderne)
936-1013


Muhamed al-Bujzani 

Matematike, astronomi, gjeometri, trigonometri
940-997


Ibn al-Haitham (Alhazen) 

Fizike, optike, matematike
965-1040


Al-Mauardi (Alboacen) 

Shkence politike, sociologji, jurisprudence, etike
972-1058


Abu Raihan Al-Biruni 

Astronomi, matematike, (percaktoi perimetrin e tokes)
973-1048


Ibn Sina (Avicenna) 

Mjekesi, filozofi, matematike, astronomi
981-1037


Al-Zarkali (Arzarkel) 

Astronomy, (shpiku astrolablin)
1028-1087


Omar al-Kajam 

Matematike, poezi
1044-1123


Al-Gazali (Algazel) 

Sociologji, teologji,filozofi
1058-1111


Vala e pare shkaterrimtare ndaj muslimaneve: Ne vitin 1085 Toledo iu mor 
muslimaneve, me 1090 Korsika dhe Malta, Provenca me 1050, me 1091 Sicilija dhe 
Jeruzalemi me 1099. Ne kete periudhe kohore muslimanet u perballen me shume 
kryqezata. Kjo periudhe kohore shenon nje periudhe 100 vjecare shkaterrimi te 
popujve musliman qe zgjati rreth 100 vjet. 


Abu Bakr Muhamed ibn Jahja (Ibn Baxha) 

Filozofi, mjekesi, matematike, astronomy, poezi, muzike
1106-1138


Ibn Zuhr (Avenzoar) 

Kirurgji, mjekesi
1091-1161


Al-Idrisi (Dreses) 

Gjeografi (Harta e Botes, Globi i pare)
1099-1166


Ibn Tufajl, Abdubacer 

Filozofi, mjekesi, poezi
1110-1185


Ibn Rushd (Averroes) 

Filozofi, ligj, mjekesi, astronomi, teologji
1128-1198


Al-Bitruxhi (Alpetragius) 

Astronomi
Vdiq me1204


Vala e dyte shkaterrimtare ndaj muslimaneve: Ne nje periudhe prej 100 vjetesh. 
Kryqezatat e 1217 - 1291, pushtimi Mongol (1219-1329). Kryqetaret ne kete kohe 
jane aktive ne te gjithe mesdheun nga Jeruzalemi deri ne Perendim ne Spanjen 
Islame. Renia e Kordoves muslimane (1236), Valencias (1238) dhe Seviljes 
(1248). Pushtimi dhe shkaterrimi Mongol nga Lindja, Azia Perendimore, India, 
Persia deri ne boten Arabe. Renia e Bagdadit (1258) dhe renia e Khalifatit 
Abasid. 2 milion muslimane masakrohen ne Bagdad. Qendrat kryesore 
eksperimentale dhe shkencore Islame shkaterrohen ne kete kohe. 


Ibn al-Baitar 

Farmaci, botani
? - 1248


Nasir al-Din al-Tusi 

Astronomi, gjeometri jo Euklidiane
1201-1274


Xhalal al-Din Rumi 

Sociologji
1207-1273


Ibn al-Nafis Damashkiu 

Astronomi
1213-1288


Al-Fida (Abdulfeda) 

Astronomi, gjeografi, histori
1273-1331


Muhamed ibn Abdullah (Ibn Batuta) 

Udhetar boteror, 75,000 milje udhetim dhe kthim nga Maroku ne Kine
1304-1395


Ibn Khaldun 

Sociologji, Filozofi e Historise, Shkenca Politike
1332 - 1395


Ulug Beg 

Astronomi
1393-1449


Vala e trete shkaterrimtare ndaj muslimaneve: Kjo kohe shenon renien 
perfundimtare te muslimaneve ne Spanje (1492). Me teper se 1 milion volume 
shkencore, artistike, filozofike dhe kulturore Islame u dogjen ne menyre 
publike ne sheshin Vivarrambla ne Granade. Kolonizimi filloi ne kete kohe ne 
Afrike, Azi dhe ne Amerike. 




200 vite me pare nje zhvillim tjeter ndodhi, shkencetari Turk Hazarfen Ahmed 
Celebi u nis nga kalaja e Galates dhe udhetoi permes Bosforit. 50 vite me vone 
Logari Hasan Celebi nje anetare tjeter i familjes Celebi dergoi raketen e pare 
te bere nga njeriu ne atmosfere, duke perdorur 150 okka (rreth 300 paund) barut 
si mjet mbushes. 



Tipu, Sulltani i Mysores (1783 - 1799) ne Jug te Indise, ishte shpikesi i 
raketes luftarake. 2 nga raketat e tija te kapura nga Britanezet ne 
Srirangapatana jane ekspozuar ne muzeumin e artilerise ne Woolwich ne Londer. 





* Datat e mesiperme jane kthyer nga kalendari islam (vit hixhri) i cili fillon 
me Hixhretin, emigrimin e profetit Muhamed nga Meka ne Medine. Kalendari islam 
bazohet ne ciklet mujore henore. 1 v. h. = 662 e.r. 

Don't just search. Find. MSN Search Check out the new MSN Search!
_________________________________________________________________
News, entertainment and everything you care about at Live.com. Get it now!
http://www.live.com/getstarted.aspx
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
Ju merrni këtë mesazh sepse jeni të anëtarësuar në grupin "Fjala e Bukur" në 
Google Groups.
Për të dërguar në këtë grup, dërgo email në [email protected]
Për t'u ç'anëtarësuar nga ky grup, dërgo email në 
[email protected]
Për më shumë mundësi, vizito këtë grup në 
http://groups.google.com/group/fjalaebukur
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---

Antwoord per e-mail aan