Heidenröslein
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
Heidenröslein
Een heideroos of hondsroos.
Auteur Johann Wolfgang von Goethe
Oorspronkelijke taal Duits
Uitgiftedatum origineel 1789
Originele uitgever Georg Joachim Göschen
Portaal Portaalicoon Literatuur
Heidenröslein ("Heideroosje") is een van de beroemdste gedichten van
Johann Wolfgang von Goethe. Het werd gepubliceerd in 1789. Inhoud
1 Geschiedenis
1.1 Achtergrond
1.2 Gedicht
1.3 Inspiratie
2 Tekst
3 Muziek
4 Externe links
5 Bronnen
Geschiedenis
Achtergrond
Zie Friederike Brion voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Rond 1770 verbleef Goethe in Straatsburg voor zijn studies. Tijdens
deze periode onderhield hij een romantische relatie met Friederike
Brion, een dochter van Johann Jakob Brion, de pastoor van Sessenheim.
De relatie met Brion was van korte duur: reeds op 7 augustus 1771
bracht Goethe haar een afscheidsbezoek. Brion verkeerde echter in de
overtuiging dat ze een koppel vormden, of misschien zelfs verloofd
waren (de exacte details zijn onduidelijk; Goethes brieven aan Brion
zijn verbrand door de zus van Brion na haar dood). Ze dacht dan ook dat
zijn vertrek slechts tijdelijk zou zijn. Pas toen Goethe in Frankfurt
was, stuurde hij haar een brief om het definitieve karakter van zijn
vertrek duidelijk te maken. Brion antwoordde met een hartverscheurende
brief.
Medio september 1779 bracht Goethe opnieuw een bezoek aan Sessenheim,
waar hij naar eigen zeggen (in een brief aan zijn goede vriendin,
Charlotte von Stein) beter ontvangen werd dan hij had verwacht. Hij en
Brion haalden mooie herinneringen op aan hun tijd samen. Gedicht
Wanneer het gedicht exact geschreven is, is onzeker. Voor een veel
vermelde datum, 1771, is geen bewijs. De oorsprong van deze datum ligt
hem in de betekenis van het gedicht: het gaat om wederzijdse wonden,
pijn, zelfdestructie. Aangezien dit een goede beschrijving is van de
relatie tussen Goethe en Brion, wordt vaak aangenomen dat het gedicht
dan ook in die periode geschreven. Voor Goethe werd de pijn die hij
Brion had aangedaan pas duidelijk met haar antwoord op zijn
afscheidsbrief in 1772. Het is dus mogelijk dat hij pas daarna het
gedicht schreef. Inspiratie
Doorheen de jaren zijn een reeks andere gedichten geïdentificeerd die
lijken op het gedicht van Goethe. Het vroegste is Sie gleicht wol einem
Rosenstock, een gedicht in een bundel uit 1602. Ook schreef Johann
Gottfried von Herder (een kennis van Goethe) een gedicht dat er op
leek, al is de overeenkomst maar matig. Het is echter niet duidelijk of
Goethe een van deze gedichten kende. Tekst
Originele tekst (1827)
Sah ein Knab’ ein Röslein stehn,
Röslein auf der Heiden,
War so jung und morgenschön,
Lief er schnell es nah zu sehn,
Sah’s mit vielen Freuden.
Röslein, Röslein, Röslein roth,
Röslein auf der Heiden.
Knabe sprach: ich breche dich,
Röslein auf der Heiden!
Röslein sprach: ich steche dich,
Daß du ewig denkst an mich,
Und ich will’s nicht leiden.
Röslein, Röslein, Röslein roth,
Röslein auf der Heiden.
Und der wilde Knabe brach
’s Röslein auf der Heiden;
Röslein wehrte sich und stach,
Half ihm doch kein Weh und Ach,
Mußt’ es eben leiden.
Röslein, Röslein, Röslein roth,
Röslein auf der Heiden.
Vertaling
Zag een knaap een roosje staan,
Roosje op de heide,
't Was zo mooi als ochtendmaan,
Liep hij om 't dichtbij te zien,
Bezag 't met grote vreugde.
Roosje, roosje, roosje rood,
Roosje op de heide.
't Knaapje sprak: "ik breek jou wel,
Roosje op de heide,"
't Roosje sprak: "ik steek jou wel,
Opdat je eeuwig aan mij denkt,
Ik sta niet toe dat jij mij krenkt."
Roosje, roosje, roosje rood,
Roosje op de heide.
En het wilde knaapje brak
't Roosje op de heide;
Roosje weerde zich en stak,
't hielp haar niets, en ze moest mak
Het allemaal belijden.
Roosje, roosje, roosje rood,
Roosje op de heide.
De originele tekst komt uit de laatste uitgave in 1827.
Muziek
Het gedicht is meerdere malen op muziek gezet. De bekendste vertolking
is die door Franz Schubert, daterend van 19 augustus 1815:
Heidenröslein D 257. Externe links
Volledige tekst op de Duitse Wikisource
Scans van de originele uitgave op Wikimedia Commons
Bronnen
Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke)
vertaling van het artikel Heidenröslein op de Duitstalige
Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons
Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis
aldaar. (de) Johann Wolfgang von Goethe, Goethe's Schriften, volume
8. Georg Joachim Göschen (1789), pp. 105 - 106. (de) Walter Hinck,
Stationen der deutschen Lyrik: von Luther bis in die Gegenwart :
100 Gedichte mit Interpretationen. Vandenhoeck & Ruprecht (2000).
ISBN 9783525208106. (de) Otto Erich Deutsch, Franz Schubert,
Verzeichnis seiner Werke in chronologischer Folge. Deutscher
Taschenbuch Verlag, München (1983). ISBN 3423032618. (en) Richard,
Goethe's Heidenröslein. Figures of Speech (25 juli 2017).
Geraadpleegd op 9 augustus 2019. (nl) Franz Kalab, Roos en Roosje
(2015). Geraadpleegd op 9 augustus 2019. (de) Johann Wolfgang von
Goethe, Goethes Briefe und Briefe an Goethe Bd. 2: Briefe der Jahre
1786-1805. C.H.Beck (24 maart 2017). ISBN 9783406704499.
Categorieën:
GedichtDuits liedWerk van GoetheCompositie van Franz Schubert
Navigatiemenu
Niet aangemeld
Overleg
Bijdragen
Account aanmaken
Inloggen
Artikel
Overleg
Lezen
Bewerken
Brontekst bewerken
Geschiedenis
Zoeken
Hoofdpagina
Vind een artikel
Vandaag
Etalage
Categorieën
Recente wijzigingen
Nieuwe artikelen
Willekeurige pagina
Informatie
Gebruikersportaal
Snelcursus
Hulp en contact
Doneren
Hulpmiddelen
Links naar deze pagina
Gerelateerde wijzigingen
Bestand uploaden
Speciale pagina's
Permanente koppeling
Paginagegevens
Deze pagina citeren
Wikidata-item
Afdrukken/exporteren
Boek maken
Downloaden als PDF
Printvriendelijke versie
In andere projecten
Wikimedia Commons
In andere talen
Deutsch
English
Español
Français
Italiano
日本語
Português
Svenska
中文
Koppelingen bewerken
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 12 aug 2019 om 23:39.
De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons
Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van
toepassing zijn. Zie de gebruiksvoorwaarden voor meer informatie.
Wikipedia® is een geregistreerd handelsmerk van de Wikimedia
Foundation, Inc., een organisatie zonder winstoogmerk.
--
Anda menerima pesan ini karena Anda berlangganan grup "GELORA45" dari Google
Grup.
Untuk berhenti berlangganan dan berhenti menerima email dari grup ini, kirim
email ke [email protected].
Untuk melihat diskusi ini di web, kunjungi
https://groups.google.com/d/msgid/gelora1945/20210625161526.3b6d77d3%40lilik-ThinkPad-T420s.