EK KHODDEGANTT MISIONAR
*Fr.Ivo da Conceição Souza
Bhurgyaponnim Padri Juze Vaz-acho mog mhaka asa. Sallganvche Siminarint
"Academies of Fr.Joseph Vaz" astalim, mhoynyant ek pavtthim, zhoym tachya
jivitavoyr xikovnn melltali. Budvarak tachya manak hem git ami gaytalyat:
"Ogonnit kakulltichya Deva, kityak ravtay ozun poryant, dinastona Bhogtak
altaracho man, bhagoynastona hi amchi vhodd axa...?" Taka altaracho man
mell'lya puro mhonn ami prarthonn kortalet. Atam Juanv Paulu II-ryan taka
Bhogtivont kelo, tor tachya jivitavoyr niyall korit asunk zay.
Fr.Pierre CHARLES-an tache sonbondhim oxem boroylelem: To (Juze Vaz) "eka
vira poros odik vhodd" (more than a hero), "ek kuru-khunna ani ek dekh" (a
symbol and a lesson), "purn prexitacho nomuno" (the perfect model of an
apostle).
Abrilache 21ver, 1651 vorsa, Juze Vaz zolmak aylo, to Christopher Vaz ani
Maria de Miranda-ancho tisro put. Tachya bapaychem ghor Sankvalle. Tache
avoychem ghor Bannavlle. To Bannavlle zolmola, taka atthvya disa Bhag.Juanv
Batist-ache firgojeche Igorjent Jezuit Padri-Vigaran, Fr.Jacinto Pereira-an,
povitr-snan dilam. To Sankvalleche prathmik xallent xiklo. To bollo, mehnoti
(diligent), adnyapallok (obedient), soglyanche avddicho xikpi aslo. Uprant
tachya bapayn taka Bannavllechya "High School"-ant dhaddlo, zhoym to Latin bhas
xiklo. Kutthumbachya sorv bhurgyam modem (so bhurgim aslim), Juze mogall ani
huxar, mhonvall, visvaxi, sosnnikayecho. Taka ghott yad (memory) asli, to
karyavont, mulyancho, svobhavacho, techporim som'jikayecho. Devachi khoxi to
sodun kaddtalo ani uprant to tyagam ani avhanam modem poryant fudde vetalo.
Taka bhitorlem boll aslem, khor-bharadik vavr korunk taka xokti-tank asli. To
bharkayen somazacher druxtt martalo. Savdhaponnim (cautiously) paym martalo,
mitthounk-zullovnk patthim soronaslo. To aplo vell, dhir ani bud'dh dusryank
diunk patthim soronaslo. Bhavnnamni to vaddlolo, ixttagotin to jiyetalo.
Devacher bhavarth, tache podvecher ani mogacher, to dovortalo. Gorjevontank
adar diunk to sodanch fudde sortalo. To xant-thondd, tachi bholayki chodd-xi
nasli, ponn to chodd-so piddent poddonaslo. To ghott khoxecho (will power),
dhirvont-kalljivont, he vyaktin taka jivitant yes mellchem aslem.
Tachem apovnnem mhollyar iadnik koso, Devachi seva korunk, hem Devachem
apovnnem asa mhonn taka thavem zalem. To dubllyanchya mogan lhastalo. Taka khol
vivek (judgment) aslo. Taka xikpachi odd asli, techporim gunnest zaunk
itsa-ich'cha asli. Prarthnnacho mog taka aslo. Tachya kutthumbant khol bhavarth
aslo, prarthon ani otmik vachop korunk vell aslo.
Taka vhodd sopon aslem, tem mhollyar "patkyanchye battovnne pasvot" (for
the conversion of sinners) magnnem ani vavr korunk. Taka Ankvar Mariyechem
bhogtiponn aslem. Tannem aplem jivit sorvdam Mariyek ek gulam' koso
"Gulam'ponnachya Dakhlya"-vorvim ("Deed of Bondage", "Carta do Cativeiro"),
1677 vorsa, bhettoylem. (cf.Sebastião do Rego, Life of Ven.Fr.Joseph Vaz,
pustok 2rem, avesvor 4tho, 3rem cchapop, 1962 vorsa, pan 172rem). To otmik
pustokam ani Bhagivontanchim jivitam vachtalo. Tannem aplo mog
bol'likaramsovem, durbollamsovem ani dusmanam sovem dakhoylo. To lhanponninch
dusrya bhurgyank "Catechism" (Doton'n) xikoytalo. Aplya jevnnacho vantto
bikaryak ditalo, aplya jevnnant to topasvont (austere) aslo.
Tachem vaddhop polleun, tachya bapayn taka "Dhakttya Goyeam" (aychem Old
Goa), Sant Pauluche Kolejint, xikop korche khatir dhaddunk evjilem. Tannem apli
iadnik zavpachi khoxi dakhoyli. To Povitr-Sonvskara vorvim ghottayen vaddtalo.
To jivya bhavarthan ani magnnyan sudharun vetalo. Devachi Krupa tachya
soymachya gunnamni porzolltali. Aplem mullavem xikop Sant Pauluche Kolejint
sompoytoch, "Academy of St.Thomas Aquinas", hya Dominikan Motthvaxyanchea
Vidhyapittant Totvgnyanachem ani Dhormxastrachem tannem xikop kelem. Hya
somoyar to "Our Lady of the Rosary", he igorjent ravtalo. So vorsam xiklya
uprant, Goyenchya Arsebispan, Dom António Brandão-an, 1676 vorsa, 25 vorsanche
pirayer, Juzek iadnikponnachi makhnni dili. Iadniki makhnne uprant, Padri Juze
aplya ghorant Sankvalle gelo ani magnnyak, provochonak ani firgojechya vavrak
laglo. To provochonkar koso, bud'dh-dinnar koso ani prachit-sonvskaracho
bud'dhvont (confessor) koso porzoll'lo. To Goyenchya xharant khupdam vetalo.
Tannem Sankvalle Latim bhas xikounk ek xalla suru keli, he porim to
yadnikponnak xiktolya ani yer tornnattyank tenko-pattimbo ditalo. Hya kallar
taka Sri Lankek vochpachem apovnnem gomon aylem, jen'na eka Adlya Goynchea
Kathedralachya Kon'gan (ghoddiye F. de Sardinha nanvacho), taka Sri Lankechya
(Seylanvachya) Katolkanchi gom'bhir poristhiti ugtayli. Ten'na Padri Juze Sri
Lankek vochon novsornnechem vizmit korunk sopnam sopneunk laglo. Juanv, aplya
sevokak, gheun to Jaffna gelo, thoym to thokon, ordho-kuro mel'lo pavlo, kityak
zagyachi ani vellachi poristhitit gom'bhir asli. Taka jevonn ani visov gorjecho
aslo, ten'na lokachya darar marun, eke ostoren tankam, tichya ghora lagim, eke
bhayle zhom'pddent ratr sarunk dili. Padri Juze thokun-thokun moddxen piddest
zalo. Lok oslya piddestank poysaytalo, dekhun sezarya-samaryani taka eka
machul-pallnyant (litter) vhelo ani eka ranant soddlo. Juanv izmol magun ani
jevonn randun, aplya dhonyak khaunk ditalo. Ponn taka moddxi asli. Padri Juzek
Devacher khol-jivo bhavarth aslo. Devan taka tachya visvasak lagun mozuri dili:
ek ostori ujyak zollov haddunk geleli, ten'na, tachi doya-moya korun, taka ek
pejecho pelo dilo. Thoddya disam uprant, te bore bholaykent aslet.
Padri Juze Vaz darantlyan-darar jevnnachi bhikxa magtalo. Aplo
monnyam-gulabachi mall ("Rosary", Ters) gom'ttyak ghalun, taka Katolk mell'let.
Eka Katolk ghorabyant taka rig melltoch, tannem tanche lagim sonvskar zay
zalyar vicharlem. He toren tannem tthike-tthike apli yadniki osmitay (priestly
identity) ugtayli.
Taka rochnnukecho gunn axil'lyan, tannem Sant Filip Nerichi Sonstha
Goyeam sthapli. Taka mitthovpacho gunn axil'lyan, to "Propaganda" ani
"Padroado" modem nyayodhikarachya virodhan xittuk-chotur-xanno ravlo. To boro
kolavont (artist) ani nattki (actor) zaun, to ek bhikari-kuli koso bhes
bodol'lo (disguised himself). Khoddegantt bandpi asun, tannem 15 igorzo ani 400
kopelam bandlim, tech porim xalla ani dovakhanne (dispensaries) vo hospital
suru kele. Kristi Yogi koso, tannem lokak som'zun ghetle ani tanchi seva
lhan'vikayen ani nivrutin (detachment) keli. To svota Tamil (Bharatantlo Sri
Lankent yetastona) ani Singali (lokakodde ani bondkhonnint dhormxastrachi
pustika boroun) bhaso xiklo. Devacho monis koso, tannem rajkaronnacher vivekan
zoyt vhelem. Tannem Bispachi mudi nakarun dili, jen'na Kardial Tournon taka
ditalo. Dusryam khatir monis, tannem piddest lokanchi pidda-rog ayla, ten'na
sevachakri keli. To virvontponnim (heroically) aplo nivodd (option--yadniki
makhnne uprant to ugtya payamni bhonvtalo--) dubllyam khatir jiyelo.
Juze Vaz khoreponninch dusryam khatir mhavir aslo, ek bhogt, ek xuracho
misionar. Taka Bhogtacho man veginch mellum, hech amche anvdde, hinch amchim
magnnim.