M?I PH?T H?NH Debian GNU/Linux 5.0 2009-02-14 D? ?n Debian vui m?ng th?ng b?o ng?y ph?t h?nh ch?nh th?c Debian GNU/Linux phi?n b?n 5.0 (t?n m? ? Lenny ?) sau 22 th?ng ph?t tri?n li?n t?c. Debian GNU/Linux l? m?t h? ?i?u h?nh d?ng t? do m? h? tr? c? 12 ki?n tr?c b? x? l?, v? bao g?m c?c m?i tr??ng ?? h?a KDE, GNOME, Xfce v? LXDE desktop. N? c?ng t??ng th?ch v?i FHS pb2.3 v? ph?n m?m ???c ph?t tri?n cho phi?n b?n 3.2 c?a LSB.
Debian GNU/Linux ch?y tr?n g?n t?t c? c?c lo?i m?y t?nh, l?n xu?ng t? m?y t?nh c?m tay v? h? th?ng ?? l?ng b?n tay ??n si?u m?y t?nh. H? c? 12 ki?n tr?c kh?c nhau : Sun SPARC (sparc), HP Alpha (alpha), Motorola/IBM PowerPC (powerpc), Intel IA-32 (i386), IA-64 (ia64), HP PA-RISC (hppa), MIPS (mips, mipsel), ARM (arm, armel), IBM S/390 (s390), v? AMD64 v? Intel EM64T (amd64). Debian GNU/Linux 5.0 ? Lenny ? gi?i thi?u kh? n?ng h? tr? n?n t?ng Orion c?a c?ng ty Marvell, m? ???c d?ng trong r?t nhi?u thi?t b? l?u tr?. C?c thi?t b? l?u tr? ???c h? tr? th? bao g?m QNAP Turbo Station, HP Media Vault mv2120 v? Buffalo Kurobox Pro. H?n n?a, ? lenny ? gi? h? tr? v?i Netbook (m?y t?nh g?n d?a v?o m?ng), ??c bi?t m?y EEE PC c?a Asus. ? lenny ? c?ng ch?a c?c c?ng c? x?y d?ng Emdebian m? cho ph?p c?c g?i ngu?n Debian ???c x?y d?ng ch?o v? thu nh? ?? th?ch h?p v?i h? th?ng ARM nh?ng. Debian GNU/Linux 5.0 ? Lenny ? bao g?m b?n chuy?n ARM EABI m?i, ? armel ?. B?n chuy?n n?y t?n d?ng b? x? l? ARM c? hi?n t?i v? t??ng lai. Do b??c n?ng c?p n?y, b?n chuy?n ARM c? (arm) gi? b? ph?n ??i. B?n ph?t h?nh n?y bao g?m r?t nhi?u g?i ph?n m?m ?? c?p nh?t: nh?ng m?i tr??ng ?? h?a KDE 3.5.10, GNOME 2.22.2, Xfce 4.4.2, LXDE 0.3.2.1 v? GNUstep 7.3; h? th?ng c?a s? X.Org 7.3, b? ?ng d?ng v?n ph?ng OpenOffice.org 2.4.1, ?ng d?ng thao t?c ?nh GIMP 2.4.7, Iceweasel 3.0.6 (m?t phi?n b?n Mozilla Firefox b? nh?n), Icedove 2.0.0.19 (m?t phi?n b?n Mozilla Thunderbird b? nh?n); ph?n m?m c? s? d? li?u PostgreSQL 8.3.6 v? MySQL 5.1.30 v? 5.0.51a; b? c?ng c? bi?n d?ch GCC 4.3.2, h?t nh?n Linux phi?n b?n 2.6.26, tr?nh ph?c v? Web Apache 2.2.9, tr?nh ph?c v? t?p tin Samba 3.2.5; nh?ng ng?n ng? l?p tr?nh Python 2.5.2 v? 2.4.6, Perl 5.10.0, PHP 5.2.6; n?n t?ng ?i?n tho?i v? PBX Asterisk 1.4.21.2, tr?nh so?n th?o v?n b?n Emacs 22, ?ng d?ng ?? h?a v?c- t? Inkscape 0.46, tr?nh theo d?i m?ng Nagios 3.06, tr?nh m? ph?ng Xen Hypervisor 3.2.1 (h? tr? c? hai dom0 v? domU), m?i tr??ng ph?t tri?n Java OpenJDK 6b11, v? h?n 23.000 g?i ph?n m?m s?n d?ng kh?c (x?y d?ng t? h?n 12.000 g?i ngu?n. Do h?p nh?t X.org 7.3, tr?nh ph?c v? X t? ??ng c?u h?nh v?i h?u h?t ph?n c?ng. M?t s? g?i m?i gi?i thi?u c?ng h? tr? ??y ?? h? th?ng t?p tin NTFS v? c? s?n h? tr? h?u h?t ph?m nh?c/phim. Ph?n b? sung swfdec hay Gnash h? tr? t?p tin ??nh d?ng Adobe? Flash?. Nhi?u s? c?i ti?n ??i v?i m?y t?nh x?ch tay c?ng ?? ???c gi?i thi?u, v.d. c? s?n h? tr? ch?c n?ng co gi?n t?n s? CPU. Ng??i d?ng th?ch ch?i c? v?i tr? ch?i m?i, g?m c? c?u ?? c?ng nh? b?ng ch?o. H?n n?a, b?n ph?t h?nh n?y gi?i thi?u ? goplay ?, m?t tr?nh ?? h?a duy?t qua c?c tr? ch?i m? cung c?p ch?c n?ng l?c, t?m ki?m, ch?p ?nh m?n h?nh v? m? t? v? c?c tr? ch?i c?a Debian. Kh? n?ng s?n s?ng v? c?p nh?t ph?n m?m OpenJDK, b? bi?n d?ch Java GNU, b? ??c m? byte Java GNU, Classpath v? c?c phi?n b?n k? thu?t Java d?ng t? do c?a c?ng ty Sun trong Debian GNU/Linux 5.0 th? cho ph?p ch?ng t?i cung c?p c?c ?ng d?ng d?a v?o Java trong kho g?i ? main ? (ch?nh) c?a Debian. S? c?i ti?n th?m n?a trong b?o m?t h? th?ng bao g?m tr?nh C?i ??t Debian c?i ??t c?c b?n c?p nh?t b?o m?t s?n s?ng tr??c khi kh?i ??ng l?i l?n ??u ti?n, gi?m s? c?c t?p tin nh? ph?n setuid v? b?n chuy?n c?n m? trong b?n c?i ??t ti?u chu?n, v? s? d?ng c?c t?nh n?ng l?m c?ng GCC trong b?n x?y d?ng v?i g?i ch? y?u ?? b?o m?t. ?ng d?ng ri?ng c?ng c? th? ch?a s? c?i ti?n, v.d. PHP gi? ???c x?y d?ng v?i ??p v? l?m c?ng Suhosin. ??i v?i ng??i d?ng n?i ng?n ng? kh?c ti?ng Anh, h? th?ng qu?n l? g?i gi? h? tr? m? t? g?i ?? d?ch, v? t? ??ng hi?n th? m? t? g?i b?ng ng?n ng? h? th?ng ?? ch?n (n?u c?). Debian GNU/Linux c?i ??t ???c t? v?t ch?a c? nhi?u lo?i kh?c nhau, v.d. ??a CD/DVD, thanh USB v? ??a m?m, ho?c c?i ??t qua m?ng. GNOME l? m?i tr??ng ?? h?a m?c ??nh, v? n?m tr?n ??a CD ??u ti?n. M?i tr??ng ?? h?a kh?c (KDE, Xfce hay LXDE) c? th? ???c c?i ??t th?ng qua hai ?nh ??a CD xen k? m?i. L?i s?n s?ng v?i GNU/ Linux 5.0 c? ??a CD/DVD ?a ki?n tr?c m? h? tr? c?i ??t t? m?t ??a ri?ng l?; b?n ph?t h?nh n?y h? tr? th?m ??a Blu-ray th? cho ph?p ph?t h?nh tr?n m?t ??a BD ri?ng l? to?n b? kho g?i cho m?t ki?n tr?c n?o ??. Th?m v?o v?t ch?a c?i ??t ti?u chu?n, Debian GNU/Linux gi? c?ng d?ng ???c m? kh?ng c?i ??t tr??c. C?c ?nh ??c bi?t ???c d?ng, ???c bi?t l? ? ?nh ??ng ?, s?n s?ng cho ??a CD, thanh USB v? thi?t l?p qua m?ng. ??u ti?n, kh? n?ng n?y ???c cung c?p ch? cho ki?n tr?c amd64 v? i386. Qu? tr?nh c?i ??t Debian GNU/Linux 5.0 ?? c?i ti?n b?ng nhi?u c?ch kh?c nhau, v.d. ph?c h?i h? tr? ?? c?i ??t t? nhi?u ??a CD/DVD, c? th? n?p t? v?t ch?a r?i ph?n v?ng y?u c?u b?i m?t s? thi?t b? n?o ??, v? h? tr? c?i ??t th?ng qua m?n h?nh ch? n?i. Qu? tr?nh kh?i ??ng tr?nh c?i ??t c?ng ?? t?ng c??ng: c? th? s? d?ng tr?nh ??n ?? h?a ?? ch?n giao di?n v? m?i tr??ng ?? h?a, v? ?? ch?n ch? ?? c?p cao hay c?u. H? th?ng c?i ??t Debian GNU/Linux gi? ???c d?ch sang 63 ng?n ng?. Debian GNU/Linux c? th? ???c t?i xu?ng ngay b?y gi? th?ng qua BitTorrent (ph??ng ph?p khuy?n kh?ch), jigdo hay HTTP; xem Debian GNU/Linux tr?n CD [1] ?? t?m th?m th?ng tin. Trong ch?c n?a, h? th?ng s? c?ng s?n s?ng tr?n ??a DVD, CD-ROM v? Blu-ray t? r?t nhi?u nh? s?n xu?t [2]. Qu? tr?nh n?ng c?p l?n Debian GNU/Linux 5.0 t? b?n ph?t h?nh tr??c, Debian GNU/Linux 4.0 (t?n m? ? Etch ?) ???c t? ??ng qu?n l? b?i c?ng c? qu?n l? g?i aptitude ??i v?i h?u h?t c?u h?nh, c?ng ???c qu?n l? m?t ph?n b?i c?ng c? qu?n l? g?i apt-get. Nh? tr??c, h? th?ng Debian GNU/Linux c? th? ???c n?ng c?p kh?ng ?au ??n, t?i ch?, m? kh?ng ?p bu?c th?i gian kh?ng c?n ch?y l?i, nh?ng r?t khuy?n m?i ng??i d?ng v? qu?n tr? ??u ??c Ghi ch? Ph?t h?nh [3] ?? t?m v?n ?? c? th? g?p, v? ?? th?y h??ng d?n chi ti?t v? qu? tr?nh c?i ??t v? n?ng c?p. Ghi ch? Ph?t h?nh s? ???c c?i ti?n th?m n?a, v? d?ch sang th?m ng?n ng?, trong c?c tu?n sau khi ph?t h?nh. L?I ?? T?NG Debian GNU/Linux 5.0 ? lenny ? ?? t??ng nh? t?i Thiemo Seufer, m?t Nh? Ph?t Tri?n Debian ?? ch?t v?o ng?y 26 th?ng 12, n?m 2008, do m?t tai n?n xe bi th?m. Thiemo ?? ??ng g?p cho Debian b?ng nhi?u c?ch kh?c nhau. Anh ?y ?? duy tr? v?i g?i ph?n m?m, v? h? tr? ch?nh c?c b?n chuy?n Debian sang ki?n tr?c MIPS. Anh ?y c?ng ?? tham gia nh?m h?t nh?n Debian, c?ng nh? nh?m B?n C?i ??t Debian. S? ??ng g?p c?a anh ?y c?ng c? t?c ??ng ? ph?a b?n kia D? ?n Debian: anh ?y ?? gi?p t?o b?n chuy?n MIPS c?a h?t nh?n Linux, b?n m? ph?ng MIPS c?a QEMU, v? qu? nhi?u d? ?n kh?c ?? li?t k? ? ??y. Ch?ng t?i nh? s? c? g?ng, s? mi?t m?i, ki?n th?c k? thu?t r?ng r?i v? kh? n?ng chia s? v?i ng??i kh?c c?a Thiemo. C?c s? ??ng g?p c?a anh ?y s? kh?ng b? qu?n. Thiemo ?? ??t ti?u chu?n l?m vi?c cao cho c?c ng??i ti?p sau. GI?I THI?U Debian Debian GNU/Linux l? m?t h? ?i?u h?nh d?ng t? do, ???c ph?t tri?n b?i h?n m?t ngh?n ng??i t?nh nguy?n tr?n kh?p th? gi?i m? h?p t?c th?ng qua Internet. C? ch?nh s?ch ph?n m?m t? do , b?n ch?t phi l?i nhu?n v? m? h?nh ph?t tri?n m? c?a Debian l?m cho n? v?n c?n duy nh?t trong c?c b?n ph?t h?nh GNU/Linux. S?c m?nh ch? y?u c?a D? ?n Debian l? c? b?n t?nh nguy?n r?ng r?i, c?ng hi?n cho H?p ??ng X? H?i Debian, v? cam k?t cung c?p h? ?i?u h?nh t?t nh?t c? th?. Debian 5.0 l? m?t b??c quan tr?ng th?m n?a v? h??ng ??. TH?NG TIN LI?N L?C ?? t?m th?m th?ng tin, h?y th?m ??a ch? Web Debian ? http:// www.debian.org/ ho?c g?i th? cho <press at debian.org> [1] http://www.debian.org/CD/ [2] http://www.debian.org/CD/vendors/ [3] http://www.debian.org/releases/testing/releasenotes (c?ng d?ch sang ti?ng Vi?t) _________________________________________________________ Clytie Nh?m Vi?t ho? Ph?n m?m T? do http://vnoss.net/dokuwiki/doku.php?id=projects:l10n Ch? ?? tr? v? :D mong mu?n ??p ?ng s?m c?c th? ?? nh?n.
