Chào các bạn,
Nhân dịp cuối năm 2012 sắp đến, xin cho tôi chia sẻ một vài suy nghĩ
xung quanh một vài chuyện nho nhỏ... cho vui.
Năm 2005, tôi có mua cho cơ quan 1 laptop Compaq Presario 2500. Lúc đó
máy tính đã cài sẵn GNU/Linux. Tuy nhiên phiên bản GNU/Linux đó tôi
không rõ nguồn nào và thuộc dòng nào, bởi vì nó không có giao diện đồ
họa, chỉ có dòng lệnh thôi. Đương nhiên, thời lúc đó tôi còn rất non
trong việc dùng GNU/Linux (đã bắt đầu dùng Red Hat, Vietkey Linux,
Mandrake Linux, Corel Draw Linux, etc., toàn dùng giao diện đồ họa KDE
hoặc GNOME.). Lúc đó tôi đã cài thử một vài đistro khác nhau (chủ yếu là
Mandrake và cuối cùng, qua năm 2006, là Ubuntu 6.04 LTS).
Năm 2006, nhân dịp sinh nhật vợ tôi mua tặng một laptop Acer. Tại cửa
hàng bán (trên phố Nguyễn Du), người bán máy tính khẳng định tôi phải
chờ để bộ phận kỹ thuật cài Windows (bản lậu) trước khi mang máy đi nếu
không tôi sẽ không thể nào dùng được máy tính. Thời điểm đó, nhiều nhân
viên bán máy tính cũng chưa bao giờ nhìn thấy hệ điều hành Linux cụ thể
như thế nào. Người ta chi biết các máy tính đang bán đã cài sẵn HĐH PC
DOS, FREEDOS hoặc Linux, đều ở dạng dùng dòng lệnh cho nên rất khó sài
và coi như không thể sài được những hệ điều hành đó.
Năm 2009 tôi mua netbook Acer Aspire One tại Hà Nội, có cài Linpus
Linux, hoàn toàn dùng được. Tuy nhiên tôi lại thích thay thế bằng Ubuntu
9.04 để nhận sự ưu điểm của chương trình APT cài các phần mềm cần thiết..
Năm 2009-2010 gì đó, tôi mua tiếp một máy tính loại "All in One"
Viewsonic cho vợ trong một cửa siêu thị bán đồ điện tử trong đó có máy
tính (hãng Pico). Trước khi mua tôi đòi thử Ubuntu với một live USB đã
chuẩn bị sẵn. Người bán hỏi ý kiến trưởng phòng kỹ thuật và ông ta đồng
ý, không có vấn đề gì hết. Ubuntu chạy tốt cho nên tôi mua máy tính đó.
Tuy nhiên, khi mua người bán cũng lại bảo phải chờ bên bộ phần kỹ thuật
cài hộ HĐH Windows trước đã. Tôi lại bảo không cần và ông trưởng phòng
kỹ thuật đã nghe chung tôi trao đổi cũng lại khẳng định : "Vâng ông này
sẽ dùng Ubuntu mà, không cần cài Windows đâu".
Năm 2010, tôi bắt đầu thấy một vài cửa hàng máy tính mà tôi hay lưu
luyến để xem các model máy tính mới lại dán nhãn giới thiệu máy tính là
có thể dùng HĐH Ubuntu (miễn phí) hoặc Windows (phải mua bản quyền).
Thời điểm đó cũng thấy nhiều hãng máy tính trao bán máy có cài sẵn HĐH
GNU/Linux. Điển hình là SingPC với HĐH Asianux.
Năm 2012, cách đây 2 tuần, khi tôi lại đến một siêu thị máy tính (Trần
Anh, tại phố Tây Sơn và Đại Cổ Việt) để mua một số phụ kiện (UPS) thì
tôi thấy một loạt laptop trình bày đang chạy Ubuntu ào ào (phiên bản
12.xx, có cài tiếng Việt, phần mềm quản lý cửa sổ Avant Window Manager
cho phép màn hình Desktop trông giống như của máy Mac). Một người bán
thấy tôi đúng nhìn các má laptop tò mò đến gần và hỏi tôi muốn mua máy
loại gì? Cô bán hàng lài nói tiếp "Bắc mua máy, hiện nay máy đang cài
Ubuntu nhưng nếu bắc muốn thay đổi thì chúng tôi sẽ cho bắc một bản
Windows hợp pháp để bắc tự cài lấy!".
Từ vài các trải nghiệm trên, từ 2005 đến nay, tôi có thể nhận xét được
cái gì ?
1) Sự hiểu biết về GNU/Linux đã có tiến bộ rõ rệt, đặc biệt tại một nơi
quan trọng là nơi cung cấp (bán) máy tính cho dân VN, kèm theo một thay
đổi trong nhận xét và thái độ đối với GNU/Linux.
Bây giờ người bán mà tôi gặp không còn nói "Không thể nào dùng Linux vào
máy tính được". Tuy nhiên người bán vẫn gởi ý là nếu khách thấy
GNU/Linux (Ubuntu) quá lạ thì vẫn cài được Windows. Nhưng bây giờ, thay
mà cửa hàng sẽ cài, là khách sẽ tự cài. Cửa hàng chỉ cung cấp một bản
sao chép "hợp pháp" (có lẽ là dạng OEM). Như thế hành động vi phạm bản
quyền không còn ở chỗ cửa hàng bán nữa nhưng là ở chỗ khác hàng.
2) Sự có mặt của GNU/Linux, đạc biệt phiên bản Ubuntu, càng ngày càng
trở nên thiết thực trong cuộc sống ở Việt Nam (ít ra là một số cửa hàng
máy tính lớn tại Hà Nội).
Theo tôi, những nhận xét trên đây tuy còn cho thấy nhiều hạn chế thế
nhưng cũng chứng tỏ rằng đã có một số tiến bộ nhất định của GNU/Linux
tại Hà Nội (và tại Việt Nam).
Một bằng chứng khác là các tin như đã được gửi gần đây tren hộp thư
chung VFOSSA (http://vfossa.vn/) về việc ĐH dân lập Hải Phòng đã cài
Ubuntu trên các máy của thư viện trường dành cho sinh viên dùng để truy
cập mạng và internet :
http://hpu.edu.vn/tabid/90/HPU/tintuc/ctrlID/1/ID/15099/Ung-dung-ma-nguon-mo-tai-Trung-tam-thong-tin-thu-vien-%E2%80%93-Dai-hoc-Dan-lap-Hai-Phong/Default.aspx
Đây không phải là trường đầu tiên làm như vậy. Tôi biết trước đây Trường
ĐH Cần Thơ cũng rất tích cực trong việc triển khai Ubuntu tại Trung tâm
thư viện của Trường và cũng bên ĐH Thăng Long (dân lập) tại Hà Nội, thì
vợ tôi cũng cho tôi biết bên thư viện cũng đang dùng Ubuntu.
Cho nên : "Từng bước, từng bước đi vững chắc..."
Chúc các bạn một lễ Giáng Sinh và cuối năm 2012 vui vẻ.
--
M. VU DO Quynh
AUF (Tổ chức hợp tác ĐH Pháp ngữ)
Campus numérique francophone (CNF) de Hanoi
Nhà D, ngõ 42 Tạ Quang Bửu
Tél.: (84-4) 38.68.48.85 ; Fax: (84-4) 38.69.45.09
Vietnam Contact: http://www.vn.refer.org/vietnam/
Moodle au CNF de Hanoi: http://moodle.vn.refer.org/
_______________________________________________
POST RULES : http://wiki.hanoilug.org/hanoilug:mailing_list_guidelines
_______________________________________________
HanoiLUG mailing lists: http://lists.hanoilug.org/
HanoiLUG wiki: http://wiki.hanoilug.org/
HanoiLUG blog: http://blog.hanoilug.org/
