گزارش نووستی از ارتباط منابع نفت و گاز با مناقشه قفقاز
September 03, 2008
------------------------------------------------------------------------
Link: http://www.iranpressnews.com/source/045626.htm
<b>خبرگزاري روسي ريانووستي در گزارشي درباره مناقشه گرجستان و روسيه و ارتباط آن
با منابع عظيم نفت و گاز منطقه قفقاز نوشت قفقاز منطقه متنوع متشکل از گروه هاي
مختلف قومي از دو دهه پيش از نظر انرژي و ژئوپوليتيک براي جامعه جهاني اهميت بسيار
زيادي يافته است. چنانچه در نيمه دوم قرن نوزدهم بالکان مطابق با بيان بيسمارک به
انبار باروت اروپا تبديل شد، قفقاز در اوايل قرن بيست و يکم به انبار باروت منطقه
جهاني گسترده تري يعني اوراسيا تبديل شده است. علاوه بر اين کل اين مجموعه متشکل
از اقوام و قوميتهاي مختلف به سبب انرژي و اوضاع جغرافيايي استثنايي که از آن
مسيرهاي مطلوب انتقال نفت و گاز بين دو قاره بزرگ عبور مي کند کاملا مورد توجه
قدرت هاي جهاني قرار گرفته است.
مناقشه مربوط به اوستاي جنوبي بار ديگر به طور گسترده اي اين مسئله را روشن ساخت
که مواضع مراکز جهاني که اصول همگرايي سرزميني و حق تعيين سرنوشت را در جهت منافع
خود تغيير مي دهند بر ملاحظات مربوط به انتقال منابع انرژي مبتني است. اتحاديه
اروپا و آمريکا در اينجا از منافع يکساني برخوردار هستند: مسئله تامين فعاليت
دالان انتقال منابع انرژي از خاک گرجستان و منزوي کردن روسيه از منابع طبيعي که در
نزديکي مرزهاي جنوبي اين کشور قرار دارد در ميان است. در عين حال واشنگتن و بروکسل
در عين حال رقيب هم هستند و اين مسئله به طور چشمگيري در اختلافات "اروپاي قديمي"
و"اروپاي جديد" نمايان است. اروپاي قديمي به عنوان شريکي برابر با آمريکا عمل مي
کند درحالي که اروپاي جديد بيشتر نقش يک تحت الحمايه تسليم خواست ارباب خود را
ايفا مي کند.
اين مناقشه بار ديگر دو فضاي همگرايي را در برابر هم قرار داد: از سويي فضاي
اروپا آسيايي (سازمان همکاري شانگهاي و جامعه کشورهاي مستقل همسود) و از سوي ديگر
فضاي اروپايي (اتحاديه اروپا ) قرار دارد.
در اين خصوص کشورهاي فضاي نخست در نشست بيست وهفت اوت خود در دوشنبه به اولويت
روسيه در حل وفصل مناقشه اوستياي جنوبي اذعان کردند درحالي که کشورهاي عضو اتحاديه
اروپا از مواضع آمريکا حمايت کردند هرچند که اين حمايت آنگونه که امريکايي ها
خواهان آن بودند يکپارچه نبود. ميدان عمل اين دو فضاي همگرايي منطقه جغرافيايي
گسترده اي را در بر مي گيرد که از بالکان تا قفقاز گسترش مي يابد اما در عين حال
اتحاديه اروپا همچنان ضرورت حفظ مشارکت راهبردي را با روسيه اعلام مي کند. در اين
شرايط جمهوري آذربايجان، کشوري غني از منابع انرژي، به عنوان تامين کننده گاز و
نفت به اروپا و همچنين به عنوان سرزميني براي انتقال صادرات انرژي ترکمنستان به
صورت انکارناپذيري مورد علاقه غربي ها قرار گرفته است.
گرجستان که موضع بسيار غربگرايانه اي را در پيش گرفته است فقط واسطه سرزميني در
اجراي شماري از اين طرح ها است. به اين ترتيب از خاک اين کشور خط لوله باکو تفليس
جيهان با حجم يک ميليون بشکه در روز، خط لوله باکو سوپسا با حجم صد وچهل و پنج
هزار بشکه در روز، مسير ريلي بين دو بندر نفتي بوتومي (حدود سيصد هزار بشکه در
روز) و کولووي (حدود دويست هزار بشکه در روز) و خط لوله انتقال گاز باکو تفليس،
ارزروم با حجم شش ميليارد و ششصد ميليون متر مکعب در سال)عبور مي کند. عبور نفت و
گاز از خاک گرجستان درپي جنگ در اوستياي جنوبي در دوازده اوت متوقف شد، انتقال
نفت جمهوري آذربايجان نيز از طريق خط لوله باکو سوپسا قطع شد. در حال حاضر نفت
جمهوري آذربايجان فقط از مسير باکو نووروسيسک منتقل مي شود که حجم آن محدود است.
قزاقستان نيز قصد دارد مسير انتقال نفت خود را از بنادر گرجستان به بازار داخلي
خود تغيير دهد. موضوع انتقال يک ميليون تن سوخت راهبردي بسيار ارزشمند در ميان
است. سريک بورکيتبايف رئيس شرکت ملي نفت قزاقستان کازمونايگاز اعلام کرد هرچند که
بندر باتومي گرجستان در طول تحولات در قفقاز بدون آسيب باقي ماند و هيچ اقدامي
عليه اين بندر صورت نگرفت نگراني هاي ما همچنان به قوت خود باقي است.
فعلا روسيه به گفتگوهاي خود با جمهوري آذربايجان درباره صادرات گاز ونفت ادامه مي
دهد. اين مذاکرات ادامه منطقي گفتگوهاي سران بين دو کشور است که ژوئن گذشته در
باکو انجام شد. علاوه بر اين در عرصه سياسي اين گفتگوها بر "يادداشت دوستي و
همکاري راهبردي" که بين دو کشور به امضا رسيد مبتني است. در نتيجه روسيه عزم قاطع
خود را براي تبديل شدن به خريدار و شريک قابل اعتمادي براي جمهوري آذربايجان در
زمينه انتقال نفت و گاز در شرايطي که گرجستان در سراشيبي حوادث خطرناک سياسي قرار
گرفته است اعلام کرده است. همانگونه که مي دانيم روسيه قيمت هاي بسيار بالايي را
براي خريد گاز جمهوري آذربايجان پيشنهاد مي کند درحالي که طرح هاي گسترش خط طوله
انتقال نفت و گازي که از طريق ترکيه به جنوب اروپا مي رود هنوز در مرحله طراحي
است. در نتيجه روسيه مي تواند باز هم مواضع خود را در بازار گاز اروپا و در بازار
جهاني نفت تقويت کند. اشکال مختلف همکاري روسيه و جمهوري آذربايجان با اين جذابيت
فقط موجب نگراني واشنگتن شده است.
وال استريت ژورنال با استناد به سخن کارشناسان نوشت اگر باکو اين مشارکت را قبول
کند روسيه ديگر اجازه نخواهد داد که گازي براي ديگر مصرف کنندگان در دسترس باشد.
تمايل آمريکا براي تعميق نفوذ خود در منطقه درياي خزر و آسياي مرکزي به هرقيمتي با
برآوردهاي مربوط به منابع انرژي افزايش يافته است. براساس اطلاعات وزارت انرژي
آمريکا ذخاير تاييد شده نفت در منطقه درياي خزر براساس خوشبينانه ترين برآوردها
قابل مقايسه با ذخاير آمريکا و ذخاير گاز آن برابر با ظرفيت گازي عربستان سعودي
است .
در مجموع چشم انداز اجراي طرح جهاني انتقال انرژي که آسياي مرکزي را از طريق قفقاز
جنوبي به اروپا متصل مي کند زياد درخشان نيست. هرچند که با توجه به طراحي دقيق آن
احتمال بسيار ناچيزي وجود دارد که اين طرح رها شود. اما تا زماني که طرح غربي ها
بار ديگر فعال شود احتمال آن وجود دارد که طرح هاي جايگزيني انتقال انرژي بين دو
قاره خود را نشان دهد البته اين مسئله پيش از همه مستلزم ثبات اوضاع سياسي در
گرجستان است. روسيه پيش از اين اجراي اين طرح ها را با همکاري کشورهاي عضو سازمان
همکاري شانگهاي آغاز کرده است. علاوه بر اين اعتبار گرجستان به عنوان کشور انتقال
نفت و گاز به طور قابل ملاحظه اي از ديد شرکاي اين کشور متزلزل شده است و اين
درحالي است که غرب از هيچ تلاشي براي کاهش حداقلي نفوذ روسيه در منطقه فرو گذار
نکرده است.
اتفاقي نبود که ارزيابي هاي نيکلا سرکوزي رئيس جمهوري فرانسه از علت مناقشه بسيار
محتاطانه و ديپلماتيک بود. تمايل او براي حفظ روسيه به عنوان شريک راهبردي اروپا و
جلوگيري از مرحله جديد تاريخي جنگ سرد بديهي است. در اين شرايط معناي اقتصادي اين
مناقشه جديد نظامي در قفقاز بسيار گسترده است. در واقع در صورت موفقيت آمريکا و
متحدان آن تقويت کنترل آنها بر منابع انرژي و عرضه آنها به بازار جهاني به موازات
چشم اندازهاي روشن گسترش نفوذ آنها به ساير بخش هايي که منطقه ژئواستراتژيک ناميده
مي شود صورت مي گيرد. يعني گسترش به جنوب از طريق درياي خزر به سوي ايران و جهان
عرب که منابع آن در دستان رژيم هاي شيخ نشين محلي متمرکز شده است. ممکن است اين
گسترش به سمت شمال و در عمق خاک روسيه باشد. اين منطقه راهبردي بسيار اهميت دارد
زيرا کشورهاي داخل آن هشتاد درصد منابع انرژي جهاني را در خود دارد. </b>
--
http://www.IranPressNews.com/
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
- New: http://www.IranPressNews.com/javan/
- Baraye daryafte tamame khabarha dar yek email rozaneh
http://groups.google.com/group/IranPressNews/subscribe?hl=en lotfan gozineye
"Digest Email" ra tik bezanid
- Baraye Farsi didan View > Encoding > "unicode utf-8" ra dar browser khod
gozinesh konid
- To unsubscribe from this group, send email to [EMAIL PROTECTED]
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---
