((((((((( نگرانی در باره آينده دانشگاه )))))))))
October 15, 2008
------------------------------------------------------------------------
Link: http://www.iranpressnews.com/source/047619.htm
<b>روزنامه اعتماد: 109 استاد برجسته دانشگاه هاي کشور با انتشار بيانيه يي
سرگشاده نگراني خود را در باب سرنوشت دانشگاه و توسعه علمي کشور بيان کردند و
خواستار تجديدنظر اساسي در سياست هاي آموزشي کشور شدند. نظر به اهميت اين بيانيه
متن کامل آن بدون هيچ گونه توضيح و تفسيري منتشر مي شود.اين بيانيه به عنوان گزارش
جمعي از اعضاي هيات علمي از وضعيت کنوني دانشگاه ها و پاره يي نگراني ها در مورد
بي توجهي به گسترش زمينه هاي فرهنگي و ساختاري توسعه علمي کشور و عدم پايبندي به
قانون برنامه چهارم در خصوص استقرار «توسعه مبتني بر دانايي»، به دانشگاهيان و
مردم فرهيخته ايران تقديم مي شود. اين بيانيه همچنين هشداري است به مسوولان در
مورد گسترش سطحي نگري و نگاه غيرنظام مند و اتخاذ روش هاي تبليغاتي در ارائه آمار
و اطلاعات علمي و تمرکزگرايي از طريق ناديده گرفتن ضرورت هايي چون ارتقاي کيفيت
آموزشي و پژوهشي، افزايش مشارکت دانشگاهيان، تقويت ارزش هاي حرفه يي و علمي. اين
نوشتار همچنين بيانگر دغدغه هايي است در مورد عدم رعايت حريم و استقلال علمي
دانشگاه، کاهش منزلت دانش و دانشمندان و برخوردهاي بعضاً امنيتي که آرامش فکري و
ذهني دانشگاهيان را با مخاطره مواجه ساخته است. در اين گزارش رخدادها و روندهاي
نگران کننده مربوط به وضعيت دانشگاه ها و توسعه علمي کشور در سه محور زير بيان مي
شود؛ 1- تضعيف بنيان هاي برنامه يي و ساختاري توسعه علمي، 2- دگرگون سازي فرهنگ و
کارکردهاي دانشگاه و 3- کاهش مشارکت استادان و دانشجويان.
تضعيف بنيان هاي برنامه يي و ساختاري
1- در برنامه هاي سوم و چهارم توسعه ، دانشگاه ها به عنوان نهادهاي مستقل و
برخوردار از اختيارات لازم به رسميت شناخته شده اند و بايد زمينه هاي توسعه آموزشي
و پژوهشي خود را به منظور پيشبرد مرزهاي دانش و توسعه سرمايه انساني براي پاسخگويي
به نيازهاي کنوني و ساختن آينده کشور فراهم کنند. اما گسترش تصدي گري دولتي،
ناديده گرفتن استقلال دانشگاه ها و کاهش اختيارات هيات هاي امنا، دانشگاه ها را به
واحدهاي ناکارآمد تبديل کرده و آنها را با محدوديت ها و مشکلات زيادي در ارتقاي
کيفيت و پيشبرد برنامه هاي آموزشي و پژوهشي خود روبه رو کرده است. 2- برنامه هاي
سوم و چهارم توسعه فرصتي تاريخي براي رشد متوازن بخش هاي علمي و اقتصادي کشور
فراهم کرده و مسووليت بهره برداري مناسب از آن را به عهده وزارت علوم، تحقيقات و
فناوري به عنوان نهادي انديشه ساز و چابک براي توسعه علوم و فناوري گذاشته است.
اما متاسفانه برخلاف جهت گيري اين برنامه ها در سال هاي اخير، اتخاذ سياست هاي
تصدي گرايانه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري باعث تضعيف اصلي ترين وظيفه آن در
سياستگذاري و برنامه ريزي کلان توسعه علمي شده است. 3- واگذاري برخي از وظايف و
اختيارات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به طيفي از نهادهاي گوناگون موجب
ساختارزدايي و غيرنهادينه ساختن فرآيندهاي توسعه علمي و از هم گسستگي در مديريت
کلان نظام علم و فناوري شده و پويايي و انسجام لازم براي توسعه علمي را به مخاطره
انداخته است.
?دگرگون سازي فرهنگ و کارکردهاي دانشگاه
1- در حال حاضر دانشگاه به مثابه سازماني تابع، منفعل و نيازمند دخالت دائمي
دستگاه هاي دولتي تحت قيموميت نهادهاي غيرعلمي تلقي مي شود. اين رويکرد به تضعيف
بنيان هاي علمي و دگرگون سازي فرهنگ و کارکرد دانشگاه به عنوان نهاد مستقل علمي و
مولد انديشه خلاق و نقاد و اثرگذار بر روند توسعه کشور انجاميده است. 2- کاهش نقش
دانش و ظرفيت هاي کارشناسي در ساماندهي امور جامعه به امري نگران کننده تبديل شده
است. ناديده گرفتن هشدارهاي دانشگاهيان در زمينه هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي و
فرهنگي موجب به حاشيه رانده شدن دانشگاه ها و نخبگان، زوال سرمايه اجتماعي و آسيب
پذيري جامعه ايراني در سطوح ملي و بين المللي شده است. 3- کم توجهي به ضرورت آزادي
علمي در فعاليت هاي آموزشي و پژوهشي و ايجاد محدوديت در نقد علمي ديدگاه ها، سياست
ها و برنامه هاي موجود نقش دانشگاه را در آفرينش هاي علمي، روشنگري اجتماعي و
پشتيباني محققانه و انديشمندانه از برنامه هاي توسعه تضعيف کرده است. 4- افزايش
دسترسي به آموزش عالي از سياست هاي مهم کشور به ويژه در طول برنامه هاي سوم و
چهارم توسعه به شمار مي آيد، ولي گسترش بي رويه جمعيت دانشجويي بدون تامين منابع و
امکانات کافي در سال هاي اخير کيفيت آموزش عالي را به مخاطره انداخته است. 5-
فقدان مشارکت هاي سازمان يافته دانشگاهيان و نهادهاي علمي، تحقيقاتي و آموزشي در
سياستگذاري، تعيين اولويت ها و تخصيص اعتبارات پژوهش و فناوري به توزيع ناشفاف اين
اعتبارات و کاهش اثربخشي پروژه هاي تحقيقاتي انجاميده است. 6- کاهش حمايت از انجمن
هاي علمي، تخصصي و حرفه يي و ايجاد محدوديت براي آنها باعث کاهش مشارکت اين نهادها
در فرآيندهاي مشاوره، تصميم سازي و گسترش مشارکت هاي غيرنهادمند شده است.
کاهش مشارکت استادان و دانشجويان
1- بازنشسته کردن استادان ممتاز و نخبه کشور و ايجاد محدوديت هاي اداري و سياسي به
ويژه در علوم انساني و اجتماعي موجب محروم ماندن دانشگاه ها از استادان برجسته،
صاحب فکر و مستقلي شده است که سال ها باعث افتخار و انگيزش دانشجويان بوده اند.
2- بر مبناي تجربيات دانشگاه هاي برتر، مديران سطوح مختلف دانشگاهي از يک سو بايد
با مشارکت اعضاي هيات علمي تعيين شوند و از سوي ديگر فضاي دانشگاه ها در برابر
تحولات روزمره از ثبات و پايداري نسبي برخوردار باشند. در سال هاي اخير کم توجهي
به نقش و نظر دانشگاهيان در انتخاب مسوولان رده هاي مختلف دانشگاهي به کاهش انگيزه
و بهره وري اعضاي هيات علمي انجاميده و نقش دانشگاه در فرآيندهاي گسترش پويايي و
ثبات در جامعه را تقليل داده است.
3- برخلاف سنت هاي رايج دانشگاهي، جذب اعضاي هيات علمي از مقوله يي تخصصي و اداري
مستقل و در صلاحيت گروه هاي آموزشي و نهادهاي درون دانشگاهي به يک پديده يي
پيچيده، متمرکز و حتي خارج از اختيار وزارت علوم، تحقيقات و فناوري تبديل شده است.
4- برخوردهاي امنيتي و انضباطي با تشکل هاي قانوني و منتقد دانشجويي و به تعطيلي
کشاندن و تصرف فضاها و امکانات آنها و صدور احکام محروميت از تحصيل براي فعالان
دانشجويي فضاي دانشگاه را دچار رکود و بي نشاطي کرده و مشارکت دانشجويان را در
فعاليت هاي فرهنگي و سياسي کاهش داده است.
5- اعمال انواع سهميه هاي جنسيتي، منطقه يي، بومي و خاص در آزمون هاي سراسري و
محروم ساختن بعضي از متقاضيان تحصيلات تکميلي با عنوان دانشجويان ستاره دار برخي
از متقاضيان برتر را از انتخاب رشته مورد نظر خود يا اساساً از ورود به دانشگاه
محروم ساخته است. ادامه اين روند موجب سلب اعتماد عمومي به فرآيندهاي سنجش علمي
دانشجويان بر مبناي رقابت استعدادها و همچنين موجب کاهش اميد به آينده در ميان
جوانان مي شود.
پيامدها و انتظارات
نظام اجرايي کشور با فاصله گرفتن از تفکر کارشناسي و مرجعيت دانشگاه در زمينه
توسعه پايدار، عادلانه و مردم سالار، شکاف هاي تاريخي بين نخبگان و حاکميت را دامن
مي زند. در جامعه ايران برمبناي مطالعات دهه گذشته، دانشگاه از جايگاه معتبر
اجتماعي و دانشگاهيان از بالاترين سطح اعتماد مردم برخوردار هستند اما روندها و
رخدادهاي نگران کننده مورد اشاره، پيامدهاي مخاطره آميزي در تضعيف منزلت دانشگاه
به عنوان کانون توليد و اشاعه انديشه خلاق، نقاد و توسعه گرا به همراه دارد. تداوم
اين رويه ها دانشگاه را به کانوني يک بعدي و تک صدايي و ناتوان از پاسخگويي به
نيازهاي گسترده و مسائل پيچيده توسعه همه جانبه تبديل خواهد کرد. نخبگان علمي و
دانش آموختگان دانشگاهي در شرايط محروميت از مشارکت در فرآيندهاي بهسازي جامعه يا
فاقد انگيزه و بهره وري مي شوند يا چاره يي جز مهاجرت نمي يابند. کاهش انگيزش يا
مهاجرت حاملان انديشه و دانش از کشور، جامعه مستعد ايراني را از بصيرت ها و نقدهاي
عالمانه اين نخبگان فکري در جهت پاسخگويي خردمندانه به نيازها و چالش هاي پيش رو
محروم مي سازد.
امضاکنندگان زير، اين بيانيه را به عنوان سندي از نگراني ها و هشدارهاي خود در باب
سرنوشت دانشگاه و توسعه علمي کشور منتشر و قضاوت در مورد محتواي آن را به عموم
مردم، به قشر فرهيخته و علاقه مند به دانش، دانشجو و دانشگاه واگذار مي کنند. اما
همچنين اميدوارند مسوولان ذي ربط با مشکلات و نگراني هاي موجود برخورد شايسته يي
داشته و در جهت رفع اين نگراني ها اقدامات سازنده يي را در پيش گيرند. بر اين
اساس، از دست اندرکاران انتظار مي رود به جاي دنبال کردن شيوه هاي غير برنامه يي،
متمرکز و غير مشارکتي کنوني، به تقويت دستاوردهاي چشمگير کشور به ويژه در دهه
گذشته در زمينه توسعه علوم و فناوري و استقلال دانشگاه ها بپردازند و به خصوص ساز
و کارهاي موثر در توسعه علمي پايدار همچون تقويت فضاي مناسب فعاليت هاي علمي و
آزادي انديشه نقاد و خلاق در بين استادان و دانشجويان را بيش از پيش مورد توجه
قرار دهند.
امضاکنندگان
1- دکتر عباس بهرام، 2- دکتر عزيزالله تاجيک اسماعيلي، 3- دکتر سيدحسين سراج زاده،
4- دکتر عليرضا مرادي، 5- دکتر عباس منوچهري،
6- دکتر سعيد معيدفر، 7- دکتر ناصر فکوهي،
8- دکتر نعمت الله فاضلي، 9- دکتر حميدرضا جلايي پور، 10- دکتر حسن محدثي، 11-
دکتر ابراهيم صالحي عمران، 12- دکتر يعقوب موسوي، 13- دکتر احمد فشار، 14- دکتر
سيدمحمد توکلي، 15- دکتر حسن آقايي 16- دکتر مهدي کشميري، 17- دکتر محمدجواد منعم
18- دکتر مقصود فراستخواه، 19- دکتر محمدامين قانعي راد، 20- دکتر روزبه معيني،
21- دکتر سيدحميد فتحي، 22- دکتر مصطفي کريميان اقبال، 23- دکتر علي محدث، 24-
دکتر جواد شکراللهي مغاني، 25- دکترمحمدباقر منهاج،
26- دکتر مصطفي معين، 27- دکتر جعفر ميلي منفرد، 28- دکتر رضا فرجي دانا، 29- دکتر
فخرالدين دانش، 30- دکتر فرهاد درويش، 31- دکتر سيداحمد معتمدي، 32-دکتر عبدالرضا
افتخاري، 33- دکتر ناصر بورجرديان، 34- دکتر اسدالله رضوي، 35- دکتر عبدالحميد
رياضي، 36- دکتر حسين عسگريان ابيانه 37-دکتر مرتضي ميرمحمد رضايي، 38- دکتر
اسماعيل قافله باشي، 39- دکتر محمد شفيع صفاري، 40- دکتر عبدالجواد احمدي، 41-
دکتر علي اصغر سلطاني، 42- دکتر سيدابولحسن نائيني، 43- دکتر مسعود البرزي، 44-
دکتر محمدرضا رازفر 45- دکتر عباس عباسي، 46- دکتر مسعود شمس بخش، 47- دکتر مهدي
قمشي، 48- دکتر محمدعلي وحدت،
49- دکتر محمدرضا آقاابراهيمي، 50- دکتر محمدعلي ناصري، 51- دکتر ابراهيم واشقاني
فراهاني، 52- دکتر جعفر کامبورزيا، 53- دکتر اکبر خياطي 54- دکتر رحيم عبادي، 55-
دکتر سيدناصر هاشمي، 56- دکتر علي پايا، 57- دکتر محمدهادي خوش تقاضا، 58- دکتر
مسعود صفايي مقدم، 59- دکتر برات قباديان، 60- دکتر عليرضا ربيعي، 61- دکتر
محمدرضا تاجيک، 62- دکتر جعفر توفيقي، 63- دکتر يوسف ثبوتي، 64- دکتر سيدصفدر
حسيني، 65- دکتر هادي خانيکي، 66- دکتر فرهاد رحمتي، 67- دکتر عبدالله رمضان زاده،
68- دکتر محمدتقي صالحي، 69- دکتر مجتبي صديقي، 70- دکتر غلامرضا ظريفيان، 71-
دکتر محمد ستاري فر، 72- دکتر ناصر شمس، 73- دکتر ابراهيم شيري، 74- دکتر محمدجواد
رسايي، 75- دکتر علي قنبري، 76- دکتر رضا سميع زاده، 77- دکتر جلال بختياري، 78-
دکتر محسن کديور، 79- دکتر محمودرضا بهبهاني، 80- دکتر غلامعلي منتظر، 81- دکتر
محمود مهرمحمدي، 82- دکتر آقافخر ميرلوحي، 83- دکتر ابراهيم قاسمي نژاد،84- دکتر
تقي آزادارمکي 85- دکتر علي شکفته راد، 86- دکتر پرويز احسان زاده- 87- دکتر حسن
حاج قاسم، 88- دکتر علي شکوري راد، 89- دکتر بهروز وحيدي، 90- دکتر رضا صراف، 91-
دکتر غلامرضا مرادي، 92- دکتر سيدحسين حسينيان،93- دکتر محسن بهشتي سرست، 94- دکتر
حسن رئيسيان، 95- دکتر ذکرالله محمدي، 96- دکتر سيدعلي محمدموسوي، 97- دکتر
نصرالله عسگري، 98- دکتر صفر فضلي، 99- دکتر حسين ايمانيه، 100- مهندس سيدمحمد
حسين پروين نيا،101- مهندس بهروز صحابه، 102- دکتر سيدحسين صادقي، 103- دکتر رضا
افضل زاده، 104- دکتر وحيد احمدي، 105- دکتر جلال بختياري، 106- دکتر ابوالحسن
رياضي، 107- دکتر محمدعلي ادريس، 108- دکتر محمدمهدي سالاري راد 109- دکتر سيدعلي
ميرحسني. </b>
--
http://www.IranPressNews.com/
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
- New: http://www.IranPressNews.com/javan/
- Baraye daryafte tamame khabarha dar yek email rozaneh
http://groups.google.com/group/IranPressNews/subscribe?hl=en lotfan gozineye
"Digest Email" ra tik bezanid
- Baraye Farsi didan View > Encoding > "unicode utf-8" ra dar browser khod
gozinesh konid
- To unsubscribe from this group, send email to [EMAIL PROTECTED]
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---