Encoding; Unicode UTF-8
پدیده فرار مغزها؛ پرستوها به خانه باز نمی گردند
2009.01.04 12:20:29
---------------------------------------------------------------------------
<strong>روزنامه اعتماد: موضوع جذب و نگهداری
نخبگان و افراد متخصص یکی از چالش های عمده
کشورهای در حال توسعه است. در این ارتباط
نظریه های مختلفی ارائه شده که هر یک از
این نظریات تنها بخشی از ابعاد موضوع را
پوشش داده و به آن می پردازد. ارائه این
نظریات در کنار یکدیگر می تواند امکان
تلفیق و ترکیب عناصر و مفاهیم سازگار آنان
را فراهم کرده و ما را در دستیابی به یک
نظریه جامع تر یاری رساند. برخی از این
نظریه ها حاصل تجربه منحصر به فرد در یک
جامعه مشخص است و ممکن است قابلیت تعمیم
نداشته باشد، ضمن آنکه بعضی از این آموزه
ها هم، صرفاً به جنبه ایجابی موضوع (جذب و
نگهداری) و چگونگی آن توجه نشان می دهند.
نظریه سرمایه انسانی که در دهه ۶۰ توسط
برخی اقتصاددانان مطرح شد از دیدگاه برخی
تحلیلگران، برای نیروی انسانی متخصص
بسیار مناسب شناخته شد. این نگرش با
برداشتی اقتصادی از مهارت و تخصص انسان به
عنوان کالایی در بازار عرضه و تقاضا، به
تجزیه و تحلیل و چرایی مهاجرت نخبگان می
پردازد. در این نظریه فرض بر آن است که
نیروی انسانی متخصص برای کسب دستاوردها و
مطلوبیت های بهتر و بیشتر و همچنین به
منظور داشتن بیشترین بازدهی از سازمانی به
سازمانی یا از کشوری به کشور دیگر نقل مکان
می کند. بنابراین تصمیم گیری افراد متخصص
به مهاجرت، به مثابه نوعی تصمیم گیری برای
سرمایه گذاری و بهره برداری از مزایای آن
تلقی می شود.
پژوهشگران و تولیدکنندگان علم در یک
جامعه در صورت فقدان این مناسبات و
اجتماعات، برای حفظ هویت علمی و پژوهشی
خود، به سمت فضاها و مجامع علمی بیرون
کشانده می شوند تا از این طریق احساس
خوشایند قرار گرفتن در یک اجتماع علمی در
آنان پدید آید. این نظریه با احساس
رضایتمندی یک پژوهشگر ارتباط دارد. نظریه
بحران منزلتی که رویکردی فرهنگی- اجتماعی
به مقوله انتقال نخبگان و متخصصان دارد،
تصمیم به جابه جایی و انتقال را بازتابی از
نوع نگاه افراد نخبه به شأن و منزلت
اجتماعی خود در جامعه می داند.
منزلت اجتماعی نیز دارای دو جنبه عینی و
ذهنی است؛ جنبه عینی به رفاه، معیشت، سبک
زندگی و میزان برخورداری از مواهب و
مزایای اجتماعی مربوط می شود و جنبه های
ذهنی و ادراکی، به برداشت نخبگان و
متخصصان جامعه از شأن، منزلت و جایگاه
آنان برمی گردد.
این نظریه به شکلی غیرمستقیم نشان می دهد
منزلت اجتماعی نخبگان با فردیت و هویت
فردی قوام یافته در یک سامانه دموکراتیک و
همچنین با توزیع عادلانه ثروت ملی توسط
ساختار سیاسی و بوروکراتیک جامعه ارتباطی
محکم دارد.
چنانچه از نظر شاخص های عینی، این گروه
واقعاً در رفاه نباشند و توزیع ثروت و
منزلت، متناسب با جایگاه واقعی و درخور
شأن آنها نباشد، فرد نخبه و متخصص ممکن است
در صورت مهیا بودن شرایط و به علت ایجاد
محرومیت نسبی (شکاف بین ذهنیت و عینیت)
تصمیم به مهاجرت به مکانی بگیرد که فضای
عمومی اجتماعی و سیاسی در آن، جایگاه و
منزلت بالاتری برای فرهیختگان و متخصصان
قائل است.
نظام های مدیریتی هوشمند هم اکنون چالش
منزلت نخبگان و متخصصان را در دستور کار
خویش قرار داده اند تا بتوانند نخبگان و
متخصصان را به عنوان اصلی ترین سرمایه به
منظور تولید و کسب جایگاه و قدرت در عرصه
داخلی و بین المللی حفظ کنند. سازمان های
بزرگ و بوروکراسی های ناتوان و حجیم،
سرآمدان را تحقیر می کنند و امنیت شغلی
آنها را به خطر می اندازند.
فرانسیس هسلبین به عنوان یک جامعه شناس
توضیح می دهد مهم ترین ابزار حفظ نخبگان،
ایجاد شرایطی است که بالندگی آنها را
تضمین کند. سودمند و ثمربخش بودن کار
مدیران در دنیای آینده به مقبولیت آنها در
چشم پیروان خود از جمله نخبگان شاغل در
سازمان ها وابسته است.
مقبولیت، وقتی تحقق می یابد که مدیر
سازمان به راستی در جهت فراهم کردن شرایط
عینی و ذهنی احساس منزلت در نخبگان حرکت
کند و با ایمان راسخ و شهامت و لیاقتی مثال
زدنی در این راه گام بردارد و چه بهتر که
خود یک نخبه باشد. در مجموع، بی اعتبار شدن
مدیر یک سازمان نزد کارکنان، باعث ایجاد
شرایط گریز از مرکز نخبگان خواهد شد و
زمینه را برای فکر کردن به گزینه های دیگر
نزد آنان فراهم می کند. علاوه بر این،
معمولاً اشخاص معتبر، تمایلی به کار با
افراد بی اعتبار ندارند.
مارشال گلداسمیت معتقد است کوچک کردن
سازمان ها و بیرون راندن افراد ناتوان،
اطلاع نخبگان و متخصصان از نگاه مثبت نظام
مدیریت به آنان، قدرشناسی از سرآمدان،
مهیا کردن فرصت جنب و جوش و پیشرفت،
تجدیدنظر در نظام پرداخت ها، تسامح فرهنگی
و ایجاد فرصت تهور و بحث و مناظره در حوزه
عمومی می تواند راهکارهایی برای جلوگیری
از خروج نخبگان باشد. در این میان توسعه
آموزش عالی می تواند قدری این شرایط را
مهیا کند.</strong>
---------------------------------------------------------------------------
Link: http://www.iranpressnews.com/source/052144.htm
--
The webmaster!
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
- New: http://www.IranPressNews.com/zanan/
- http://www.IranPressNews.com/javan/
- Baraye daryafte tamame khabarha dar yek email rozaneh
http://groups.google.com/group/IranPressNews/subscribe?hl=en lotfan gozineye
"Digest Email" ra tik bezanid
- Baraye Farsi didan View > Encoding > "unicode utf-8" ra dar browser khod
gozinesh konid
- To unsubscribe from this group, send email to
[email protected]
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---
