Encoding; Unicode UTF-8
کاهش شديد اعتبار و اعتماد ميان فعالان اقتصادی
2009.09.06 10:38:23
---------------------------------------------------------------------------
روزنامه ابتکار: زنگ خطر آثار سو» قانون
کنوني چک بر فعاليتهاي اقتصادي
ديرزمانيست که به صدا درآمده است. در اين
بين بيش از 5 سال تهيه لايحه بازنگري قانون
به طول انجاميده و علي رغم عدم نياز به
بررسي لوايح پيشنهادي قوه قضايي در دستگاه
اجرايي، لايحه اين بار در دولت خاک مي
خورد، گويي که "فوريت " بررسي و تغيير قانون
فعلي توسط تصميم گيران ارشد کشور در سه قوه
کمتر احساس مي شود. کاهش شديد اعتبار چک
اعتماد ميان فعالان اقتصادي را به شدت
کاهش داده و از سرعت گردش پول و حجم
معاملات کاسته است، تحت اين شرايط فعالان
بازار عمدتا ترجيح مي دهند حتي المقدور از
خير معاملات روزانه که وعده هاي مدت
دارتري دارد بگذرند تا اينکه يک شبه تبديل
به مال باخته اي تمار عيار شوند.. گزارش
فارس حاکي است،گرچه شواهدي از حضور بعضي
اوراق بهادار مانند چک در عصر هخامنشي
وجود دارد ولي در سده اخير به خاطر حجم
زياد معاملات ابزارهاي مالي جديدي مانند
چک وارد بازار شد تا معاملات راحتتر شود
اما از آنجايي که هر ابزار جديدي آفاتي نيز
دارد و در جامعه ايران، استفاده از چک قبل
از ورود فرهنگ استفاده از آن مرسوم شد، آفت
آن يعني چک هاي بي محل هم به سرعت رواج
يافت. بر اساس تعريف قانوني، چک سندي است
که به موجب آن صادرکننده چک وجوهي را که
نزد بانک محال عليه دارد، کلا يا بعضا
دريافت يا به ديگري واگذار مي کند، در عين
حال بروز مشکلاتي متعدد در اين زمينه باعث
شد که در نظام حقوقي ايران نخستين بار به
موجب قانون مجازات صادرکنندگان چک بدون
محل که هشتم مردادماه 1312به تصويب رسيد،
صدور چک بلامحل عنوان مجرمانه پيدا کرده و
تا تصويب لايحه قانوني چک بلامحل در
شانزدهم اسفند 337 به قوت خود باقي ماند. سير
تحولات اقتصادي در کشور موجب اعمال
تغييراتي در قانون چک در سا ل هاي 44، 55، 72،
75، 76 و 82 شد و در سال 82 نظام مبادلاتي کشور
شاهد تبديل مسئوليت قانوني چک از حالت
کيفري به حقوقي بود، تغييري که تا حدودي
نيز ريشه در شرايط رکودي و ناامن اقتصادي
داشت.مشکلاتي که آمار زندانيان چک بلامحل
در زندانها را به شکل فزآينده اي افزايش
داد و اساسا در تقسيم بندي زندانيان
بندهاي ويژه اي به زندانيان چک اختصاص
يافت. در سراها و تيمچه هاي مسقف بازار
تهران با فعالان اصناف مختلف وارد بحث و
گفت و گو شديم، اگرچه برخي از صحبت کردن
طفره مي روند ولي کم نيستند کساني که به
محض شنيدن موضوع سفره دلشان باز مي شود، در
ميان اصناف بازار طلافروشان از محل
مبادلات چک کمترين ضرر و پارچه فروشان
بيشترين خسارت را ديده اند. تهراني از
بنکداران طلاي تهران مي گويد: به طور کلي
صنف طلا کمتر با چک کار مي کند، عرف
بنکداري طلا اينگونه است، ولي به هر حال چک
تاثير نامطلوب خود را در اين بازار هم
گذاشته است واين صنف هم از وضعيت کنوني چک
ناراضي است. احمد وفادار رئيس اتحاديه طلا
و جواهر نيزبه صورت ضمني به اين موضوع
اشاره مي کند و مي گويد: کار ما اکثرا نقدي
است و فرقي نمي کند که چک حقوقي باشد يا
کيفري، روي کار ما هيچ تاثيري نداشته است.
در اين ميان موسسات حقوقي وجود دارند که
اقدام به رفع سو» اثر چک مي کنند. براي
بررسي بيشتر با مراجعه به يکي از روزنامه
ها و تماس با اين موسسات به نکات جالبي
برمي خوريم. نرخها در اين موسسات متفاوت
هستند، بعضي درصدي کار مي کنند و برخي با
نرخ ثابت و بدون توجه به مبلغ چک. براي هر
برگ چک تا دو ميليون و 500 هزار ريال دريافت
و سرانجام کار را به حداقل 10 روز کاري بعد
موکول مي کنند. بسته به زماني که از برگشت
خوردن چک گذشته و اينکه فرد لاشه چک در
اختيار دارد يا نه درجات سختي کار فرق مي
کند، البته بعضي به دليل نبود لاشه از قبول
اين کار طفره مي روند ولي برخي قبول مي
کنند. زماني که دليل اين کار را مي پرسيم،
پاسخ مي شنويم که با استفاده از تبصره هاي
اين قانون وکلاي ما مي توانند چک شما را
رفع سو» اثر کنند.! حسيني هاشمي مدير عامل
سابق بانک سرمايه که در گذشته مديرعاملي
بانک صادرات ايران را عهده دار بود و اين
روزها بحث نقل مکانش به بانک در شرف تاسيس
تات مطرح است، نيز راهکاري جالب اما قديمي
را ارائه مي دهد و آن "استفاده از چک هاي
تاييد شده " است. براساس تعريف، چک تاييد
شده چکي است که مشتريان بانک ها به حساب
جاري خود صادر و توسط بانکي که در آن حساب
باز شده، پرداخت وجه تاييد مي شود. اين بند
مربوط به اضافات قانون اصلاح موادي از
قانون صدور چک مصوب تير ماه 1355 و يازدهم
آبان سال1372 است و تا آخرين اصلاحات يعني
ششم ارديبهشت سال 82 بدون تغيير باقي بوده
است. مدير عامل سابق بانک سرمايه يادآور مي
شود: مي خواستيم در بانک سرمايه چنين طرحي
را اجرا کنيم، اما بانک مرکزي معتقد بود که
اين چک ها شبيه چک هاي مسافرتي عمل مي کنند
و منجر به افزايش نقدينگي خواهند شد. در
عين حال حسيني هاشمي معتقد است که اين چک
ها به دليل داشتن پشتوانه پولي موجب
افزايش نقدينگي و تورم نمي شوند. مديرعامل
بانک ملي نيز خرداد ماه امسال از اجراي طرح
چک هاي تائيد شده در اين بانک و در آينده
نزديک خبر داده بود که پس از اعتبارسنجي
مشتريان قابل ارايه خواهند بود. بر اين
اساس چک هاي مبادله شده و برگشتي که توسط
اداره آمار بانک مرکزي در فروردين ماه سال
جاري منتشر شده،بيانگر نکات در خور توجهي
است،از اين آمار که در واقع مقايسه چک هاي
مبادله شده و برگشتي از سال 81 تا 88 است،
مطالب جالبي استخراج مي شود، به اين دليل
که قسمتي از اين آمار مربوط به دو سال قبل
از اجراي حقوقي شدن چک در شهريورماه سال 82
است. براساس اين آمار در فروردين ماه سال
جاري 2 ميليون و 527 هزار فقره چک مبادله شد
که از اين ميان 263 هزار فقره و به عبارتي
حدود 11 درصد آن برگشتي بود. بنابراين گزارش
نسبت چک هاي برگشتي به مبادله شده از 4 درصد
در فروردين ماه سال 1381 به حدود 11درصد در
فروردين 1388 رسيده است. در فروردين ماه سال
1381 مجموع مبالغ چک هاي مبادله شده 49 هزار و
222 ميليارد ريال بود که اين رقم در فروردين
1388 به 228 هزار و 669 ميليارد ريال رسيد.
همچنين مبالغ چک هاي برگشتي از 2 هزار و 48
ميليارد ريال در فروردين 1381 به 9 هزار و 869
ميليارد در سال 1388 رسيد. براساس اين گزارش
متوسط مبلغ چک هاي مبادله شده از 12 ميليون
600 هزار ريال در فروردين 1381 به 90 ميليون و 400
هزار ريال در 1388 و متوسط مبلغ چک هاي
برگشتي از 11 ميليون و 200 هزار ريال در
فروردين 1381 به 37 ميليون و 500 هزار ريال در
سال 1388 افزايش يافت. زماني که ارقام هشت
ساله را روي نمودار بررسي کنيم، متوجه مي
شويم که در دو سال اخير تعداد چک هاي
مبادله شده کاهش چشمگيري داشته ولي ميزان
چکهاي برگشتي افزايش يافته است. آمارها
نشان مي دهند روند رشد مبالغ چک هاي مبادله
شده بيشتر از تعداد آنها بوده است ولي اين
موضوع در مورد چک هاي برگشتي از رشد کندتري
برخوردار است، به عبارتي مبلغ چک هاي
برگشتي رو به کاهش ولي تعداد آنها رو به
افزايش است و از آنجا که مي دانيم که بيشتر
بازاريان با مبالغ پايين معامله مي کنند،
وضعيت موجود زنگ خطري براي مسئولان است که
چک هاي برگشتي در حال فراگير شدن و اعتماد
ميان مردم و فعالان اقتصادي رو به افول
گذارده است.
---------------------------------------------------------------------------
Link: http://www.iranpressnews.com/source/065044.htm
--
The webmaster!
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
- New: http://www.IranPressNews.com/zanan/
- New: http://www.IranPressNews.com/javan/
- Baraye daryafte tamame khabarha dar yek email rozaneh
http://groups.google.com/group/IranPressNews/subscribe?hl=en lotfan gozineye
"Digest Email" ra tik bezanid
- Baraye Farsi didan View > Encoding > "unicode utf-8" ra dar browser khod
gozinesh konid
- To unsubscribe from this group, send email to
[email protected]
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---
