Encoding; Unicode UTF-8
قلع و قمع ۱۴ هزار بلوط ۱۰۰ ساله وقتی همه خواب بودند
2009.10.13 13:02:43
---------------------------------------------------------------------------
روزنامه خراسان: روز چهارشنبه هفتم مهر
ماه جاری، به منظور احداث خط انتقال گاز
عسلویه به مناطق شمال و شمال غرب کشور،
درختان بلوط ۱۰۰ ساله منطقه حفاظت شده دنا
در استان کهگیلویه و بویراحمد توسط
پیمانکار وزارت نفت قطع شد و در مجموع طی ۲
روز حدود ۱۴ هزار اصله درخت کهنسال در حوزه
«سینه نمک» بر زمین افتاد. وسعت تخریب جنگل
در منطقه مذکور ۳ کیلومتر با عرض ۲۸ متر
عنوان شده است که اگر ممانعتی از سوی
ماموران محیط بان و مقام قضایی نمی شد، این
تخریب ها تا قطع ۱۰۰ هزار درخت تا پایان
مسیر پیش می رفت. گفته می شود با آن که
متولی پارک حفاظت شده مذکور، سازمان حفاظت
محیط زیست است اما سازمان منابع طبیعی
کهگیلویه و بویراحمد، مجوز قطع درختان را
به شرکت نفت داده است.معاون محیط طبیعی
سازمان محیط زیست، خسارت قطع این درختان
را بیش از یک میلیارد تومان برآورد کرده
است که باید شرکت مجری شبکه این مبلغ را به
خزانه دولت واریز کند. در گزارش حاضر به
تراژدی قلع و قمع بلوط های کهنسال،
اقدامات انجام شده و پیامدهای آن می
پردازیم.
علاج واقعه
پس از باخبر شدن از موضوع، دکتر دلاور نجفی
معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان
محیط زیست گفت: با شرکت گاز در زمینه قطع
درختان بلوط هیچ توافقی نشده بود و سازمان
محیط زیست از بانیان این فاجعه زیست محیطی
شکایت کرده است. ده روز پس از واقعه نیز
دادستان کل کشور به عنوان مدعی العموم از
دادستان کهگیلویه و بویراحمد خواست موضوع
را پی گیری کند تا با متخلفان برخورد قضایی
شود.
معاون مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران نیز در
گفت وگویی با واحد مرکزی خبر اظهار داشت:
در اجرای طرح گازی منطقه حفاظت شده دنا،
تخلف قانونی نشده و با سازمان جنگل ها و
منابع طبیعی نیز هماهنگی شده است. محمدرضا
غروی در مصاحبه با واحد مرکزی خبر گفت:
شرکت ملی گاز اطلاعات مربوط به این طرح را
۱۹ تیر ۸۷ به سازمان محیط زیست ارائه کرد و
براساس قانون و آیین نامه مربوطه، سازمان
محیط زیست باید ۳ ماه پس از دریافت اطلاعات
و درخواست مجوز نظر خود را اعلام کند و در
صورتی که این سازمان پاسخ خود را در این
مدت ارائه ندهد، به معنای تایید خواهد بود.
ما این پروژه را آغاز کردیم. این در حالی
است که فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی
کهیگلویه و بویراحمد به ایرنا گفت که صدور
مجوز عملیات اجرای پروژه، از سوی اداره
منابع طبیعی شهرستان دنا صورت گرفته که یک
کار غیرقانونی بوده است. سرهنگ رحمت ا...دین
پرور افزود: اگر منابع طبیعی می خواست مجوز
بدهد، لازم بود مجوزهای لازم را از دیگر
دستگاه ها اخذ کند.
رجع پاسخگو
سیروس برنابلداچی، مخبر کمیسیون اجتماعی
مجلس به گزارشگر ما گفت که در این حادثه
باید سازمان محیط زیست پاسخگو باشد. وی
افزود: سازمان هایی که قصد انجام عملیات در
چنین مناطقی را دارند، باید از مبادی ذی
ربط مجوز بگیرند ولی نظارت عالیه در حفظ
محیط زیست برعهده سازمان محیط زیست است
چرا که حفظ محیط زیست تنها در حفظ اصله های
درخت خلاصه نمی شود.برخی منابع نیز در
اظهارنظرهایی ضمن انتقاد از ناهماهنگی
های سازمان های مختلف در زمینه حفظ محیط
زیست، از تاخیر در زمینه جلوگیری از توقف
عملیات توسط سازمان محیط زیست به عنوان
متولی منطقه حفاظت شده دنا انتقاد
کردند.مخبر کمیسیون اجتماعی مجلس نیز
اضافه کرد: فرض را بر این بگیریم که درختان
این پارک طبیعی منطقه دنا قطع نمی شد، ولی
انجام عملیات گازرسانی در این محل باتوجه
به این که برای انتقال گاز ایستگاه های
تقویت فشار لازم است و این ایستگاه ها بخش
مهمی از گاز را مصرف می کند و می سوزاند،
خود تاثیر بر محیط اکوسیستم منطقه می
گذارد، از این حیث باز هم نظارت با سازمان
محیط زیست است.وی افزود: عوامل شرکت ملی
گاز ایران تخلفی انجام داده اند که باید با
آن ها برخورد شود و از نظر مالی جریمه و از
نظر اداری مسئولان مربوطه توبیخ شوند ولی
این برخورد باید با مدیران سازمان حفاظت
محیط زیست شدیدتر و سیستماتیک باشد.
حمید عبدوس مدیر کل دفتر زیستگاه ها و امور
مناطق سازمان محیط زیست در پاسخ به این
انتقادها و اظهارات مسئولان شرکت گاز به
گزارشگر ما گفت: براساس گزارشی که سازمان
حفاظت محیط زیست استان کهگیلویه و
بویراحمد برای ما ارسال کرده است،
پیمانکار وزارت نفت با بیش از ۱۰ اکیپ وارد
منطقه شدند و در طول کمتر از دو شبانه روز
درختان ۳ کیلومتر از مسیر را با عرض ۲۸
متر، با اره موتوری قطع کردند. (البته کل
مسیر موردنظر در منطقه حفاظت شده دنا،
حدود 23کیلومتر بوده است) در ۳ کیلومتر اول،
محیط زیست استان مربوطه عملیات قطع درختان
را متوقف کرده است. براساس همین گزارش در
اولین اقدام در مراحل اولیه قطع درختان،
محیط بانان محیط زیست به محل مراجعه کردند
و با توجه به این که تعداد محیط بانان از
تعداد اکیپ هایی که پیمانکار در منطقه
مستقر کرده بود، بسیار کمتر بود موفق به
توقف کار پیمانکار نمی شوند که حتی گزارش
هایی هم مبنی بر درگیری محیط بانان با
عوامل پیمانکار به ما ارسال شده است، پس از
این موضوع محیط بانان از اداره کل مربوطه
درخواست کمک می کنند که اداره کل وارد می
شود و عملیات را متوقف می کند.اما در
برنامه خبری 20:30 روز شنبه سیما مجری عملیات
گفته بود براساس آیین نامه ارزیابی آ ثار
زیست محیطی، سازمان حفاظت محیط زیست ۳ ماه
فرصت داشت که پاسخ ما را در این زمینه بدهد
که محیط زیست در این ۳ماه پاسخی نداد.عبدوس
در این زمینه هم گفت: ما تمام مستندات
مکاتباتی را که مجری عملیات با محیط زیست
داشته و پاسخ هایی را که محیط زیست به مجری
داده است، در اختیار داریم. از زمان ارسال
گزارش ارزیابی به محیط زیست تا زمان تشکیل
کمیته ارزیابی و پاسخ مجری عملیات و ارائه
گزارش درخواست اصلاح، کمتر از ۳ ماه گذشته
است.
وی گفت: محیط زیست ۳ ماه فرصت دارد، گزارش
ارزیابی آثار زیست محیطی پروژه را مطالعه
کند و به مجری پاسخ دهد، اما از آن جا که
معمولا این گزارش ها با اشکال های محتوایی
و شکلی بسیار زیادی همراه است، در آن ۳ ماه
اول این گزارش به تایید نمی رسد. این گزارش
یکی دوبار در سازمان محیط زیست رفت و برگشت
داشت و چون ایرادهایی در آن وجود داشت به
مجری پروژه ایرادها ابلاغ و درخواست رفع
آن ها شد؛ در نهایت از آن جا که پروژه در
داخل منطقه حفاظت شده قرار داشت، این
موضوع در شورایی تحت عنوان شورای ساماندهی
مناطق در سازمان محیط زیست مطرح شد. با
توجه به این که در آن منطقه کریدوری برای
انتقال خطوط لوله گاز موجود است و درختان
آن قبلا قطع شده است (این کریدور قبل از
انقلاب ایجاد شده و در طول این سال ها مورد
استفاده قرار می گرفت. این کریدور دارای
عرض کافی هم می باشد) مصوب شد از همین
کریدور مسیر پروژه فعلی اجرا شود. این
مصوبه به محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد
ابلاغ شد و آن اداره نیز طی نامه ای از مجری
دعوت کرد تا نماینده تام الاختیار خود را
معرفی کند و محیط زیست تحت نظارت خود،
شرایط و نحوه اجرای پروژه را اعلام کند،
ولی نماینده مربوطه به جای این که به محیط
زیست مراجعه کند، به سازمان منابع طبیعی
استان مراجعه کرده است. با این که نماینده
مجری پروژه در کمیته ارزیابی سازمان محیط
زیست حضور داشته و ذیل صورت جلسه را امضا
کرده اما متاسفانه از کانال دیگری برای
اجرای عملیات اقدام کرده است. حال سوال این
است که آیا سازمان منابع طبیعی از نظر
قانونی مجاز است مجوز به پارکی اعطا کند که
تحت نظارت محیط زیست است؟ عبدوس در این
زمینه می گوید: سازمان منابع طبیعی چنین
اجازه ای ندارد و بر اساس پی گیری هایی که
انجام گرفت، اداره منابع طبیعی کهگیلویه و
بویراحمد مقصر شناخته شد.
قانون چه می گوید
وی اضافه کرد: ماده ۱۶ قانون حفاظت و
بهسازی محیط زیست به صراحت اعلام می کند،
کلیه عرصه و عیان (هم زمین و هم درخت) مناطق
چهارگانه در اختیار سازمان حفاظت محیط
زیست قرار دارد و سازمان محیط زیست قائم
مقام قانونی همه دستگاه های اجرایی در این
مناطق است. وی درباره جریمه ای که نهاد
متخلف باید پرداخت کند و به خصوص بحث یک
میلیارد تومان جریمه ای که گفته می شود،
باید شرکت نفت بابت خسارت بپردازد، گفت:
هنوز جریمه خسارت های وارده محاسبه نشده
است و هم اکنون گروهی در منطقه مستقر و در
حال شمارش درختان هستند و گروهی از دفتر ما
برای نظارت بر کار شمارش به منطقه اعزام می
شوند و بعد از آن جریمه و خسارت برآورد و به
مجری ابلاغ خواهد شد. عبدوس افزود : اداره
محیط زیست استان کهگیلویه و بویراحمد طی
شکایتی به دادگاه برآورد خسارت اولیه را
یک میلیارد تومان اعلام کرده بود ولی
دادستان دستور پی گیری و بررسی میزان
خسارت وارده را داده است که اکنون گروهی در
منطقه مشغول شمارش درختان قطع شده اند؛
این گروه ها معمولا از سازمان منابع طبیعی
و محیط زیست انتخاب می شوند . وی گفت: خسارت
ها بر مبنای تعداد درختان قطع شده، برآورد
می شود؛ تنها خساراتی که اکنون وارد شده
قطع درختان است چون هنوز پروژه کلید
نخورده بود و لودر و ماشین آلات سنگین وارد
منطقه نشده بود. هر یک از درختان بلوط قطع
شده حدود ۱۰۰ سال عمر داشت و ارزشمند بود.
درباره میزان ارزش ریالی هر درخت، عبدوس
گفت: تعیین ارزش ریالی هر درخت بر عهده
منابع طبیعی است، که بر اساس قطر و تنه
درخت طبق یک فرمول خاصی محاسبه می شود. اما
برخی منابع گفته اند که ۲ میلیارد و ۴۰۰
هزاردلار برآورد خسارت وارده در منطقه
دناست. وی می گوید: نحوه محاسبه خسارات
بسیار متفاوت است، ارزش اقتصادی یک درخت
بلوط با عمر ۱۰۰ساله، شاید در مقام
محاسبه، اصلا قابل برآورد نباشد، یعنی بر
اساس شاخص هایی که در زمینه ارزش اقتصادی
منابع طبیعی محاسبه می کنیم، اعداد
متفاوتی به دست خواهد آمد، اما آن چه ملاک
دادگاه است، قوانین موجود می باشد؛ نه
ارزش های کارشناسی مندرج در کتاب های علمی
و مراجع دانشگاهی. قانون این خسارت را
تعیین می کند و با توجه به این که قوانین ما
قدیمی است، خسارات تعیینی از سوی قانون
گذار ناچیز خواهد بود. محیط زیست نمی تواند
خسارتی بیشتر از آن چیزی که قانون تعیین
کرده است، طلب کند.بادام فیروز، مدیرکل
اداره محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد، نیز
به گزارشگر ما گفت: هیچ گونه هماهنگی از
سوی اداره منابع طبیعی استان با ما در
زمینه صدور مجوز و آغاز عملیات اجرایی
پروژه مذکور صورت نگرفته است. وی در پاسخ
به برخی شنیده ها درباره برکناری مدیرکل
منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد به دلیل
موضوع اخیر گفت: وی برکنار نشده بلکه
بازنشسته شده است. بادام فیروز افزود: هنوز
هیچ کس به عنوان متخلف شناخته نشده است و
متخلف هم می گوید، بنده تخلف نکردم و نظر
نهایی را در این زمینه باید دادگاه بدهد و
پرونده نیز اکنون در دادستانی استان در
حال بررسی است.
دام جریمه؟!
کارشناسان امور محیط زیست، جنگل ها و
مراتع، سوءمدیریت ها و ناهماهنگی بین
دستگاه های متولی و عملکرد ضعیف سازمان
هایی نظیر محیط زیست، سازمان مراتع و جنگل
ها و منابع طبیعی را عامل اصلی بروز چنین
فجایع زیست محیطی می دانند و معتقدند اگر
روند فعلی نابودی جنگل ها در ایران ادامه
پیدا کند، در آینده ای نه چندان دور جنگل
های منحصر به فرد و گونه های گیاهی و
جانوری آن نابود خواهد شد. دکتر اسماعیل
کهرم استاد محیط زیست در دانشگاه می گوید:
اتفاقی که در دنا رخ داد، ناشی از اختلاف،
عناد و سردرگمی بین سازمان محیط زیست و
جنگل ها و مراتع است. وی افزود: در سال های
گذشته نسبت به ادغام این دو سازمان بارها
به مسئولان گوشزد کردیم، اما کسی اهمیت
نداد. وزارت خانه ها و نهادهای مختلف نیز
از این عناد، اختلاف و ناهماهنگی استفاده
می کنند و فعالیت های ضدمحیط زیست خود را
اجرا می کنند. وی درباره اهمیت زیست محیطی
منطقه حفاظت شده دنا گفت: این منطقه حفاظت
شده ۹۰ هزار هکتار وسعت دارد و دارای تنوع
گیاهی بی نظیری است ، افراد عادی نمی
توانند وارد این منطقه شوند. چطور ممکن است
پیمانکار وزارت نفت با تجهیزات وسیع وارد
این منطقه حفاظت شده شود و در طی دو روز با
قطع هزاران اصله درخت ، ۳ کیلومتر جاده با
عرض ۲۸ متر احداث کند و سازمان محیط زیست و
سازمان مراتع متوجه نشوند؟ وی افزود:
تخریب جنگل های ایران در شمال کشور
وحشتناک است به گونه ای که بیش از ۶۰-۵۰
هکتار جنگل باقی نمانده است اما قطع کردن
درختان منطقه دنا به دلیل وجود بلوط های
کهن و سنجاب ها جای نگرانی دارد.وی گفت:
وزارت نفت با تخریب جنگل های دنا، استخراج
گاز در پارک دریایی بوشهر و... بیشترین آسیب
ها را به محیط زیست کشور وارد کرده است اما
همانند سال های گذشته جریمه تخلفات خود را
پرداخت نمی کند و به سازمان های ذی ربط و
فعالان محیط زیست پوزخند خواهد زد.
خسارت میلیاردی
محمد درویش متخصص محیط زیست درباره تبعات
اقتصادی تخریب دنا می گوید: هر درخت بلوط
این منطقه حفاظت شده دست کم ۱۰۰ سال قدمت
دارد و براساس استانداردهای جهانی ۲۰۰
هزار دلار ارزش دارد اما به دلیل این که
قانون ارزیابی محیط زیست در کشور اجرا نمی
شود، دولت و نهادهای قضایی کشور ارزش هر
اصله درخت را ۷۰ دلار برآورد کرده اند. این
در حالی است که اگر این قانون که در برنامه
چهارم توسعه کشور ابلاغ شده بود، اجرا می
شد، نهادهای مختلف هرگز پروژه های خود را
بدون ارزیابی و مطالعه زیست محیطی اجرا
نمی کردند و سبب خسارت ۲ میلیارد و ۴۰۰
هزار دلاری به دلیل قطع بیش از ۱۲ هزار
اصله درخت یک صد ساله به کشور نمی شدند. وی
افزود: منطقه دنا به دلیل ارزش های جانوری
و گیاهی تقریبا بی همتاست و براساس
تحقیقات فائو(سازمان خواربار جهانی) هر
هکتار آن ۲۸۰ برابر خاک کشور ارزش دارد. وی
همچنین گفت: ساختار زمین استان کهگیلویه و
بویراحمد به گونه ای است که می توان احتمال
داد، نشت و نشست لوله های گاز در آینده
نزدیک چرخه حیات سنجاب های ایرانی را به
شدت به خطر می اندازد.رئیس هیئت مدیره
جامعه جنگل بانی ایران نیز گفت: آب، خاک و
پوشش گیاهی جزء منابع زیستی کشور است که
اگر این نظم طبیعی را از بین ببریم، از نظر
اقتصادی ضرر جبران ناپذیری را متحمل شده
ایم. نصرتی اضافه کرد: ضرر اقتصادی هنگامی
افزایش پیدا می کند که خاک و پوشش گیاهی که
۷۰۰ سال زمان می برد تا ساخته شود و
تولیدکننده آب است را به راحتی از دست
بدهیم.
نهادهای بین المللی
مدیر کل دفتر زیستگاه ها و امور مناطق
سازمان محیط زیست درباره تبعات اقتصادی و
زیست محیطی و همچنین اهمیت جنگل های زاگرس
می گوید: آن چه اتفاق افتاده، تخریب جنگل
است، اما گونه های گیاهی که در جنگل های
زاگرس وجود دارد، به لحاظ ارزش های
اقتصادی از اهمیت ویژه ای برخوردار
است.اتفاقا پروژه ای تحت عنوان «حفاظت از
تنوع زیستی زاگرس مرکزی» هم با مشارکت
نهادهای بین المللی یو ان دی پی و صندوق
تسهیلات محیط زیست جهانی در منطقه در حال
اجراست. ارزش های تنوع زیستی جنگل های
زاگرس به قدری بالاست که نهادهای بین
المللی هم حاضر شده اند برای حفظ این ارزش
ها سرمایه گذاری کنند.تنوع زیستی زاگرس
مرکزی و مناطق حفاظت شده ای که در این بخش
از زاگرس وجود دارد، منطقه حفاظت شده دنا ،
تنگه صیاد، بسیار حائزاهمیت است و شهرت
جهانی دارد.
سرنوشت پروژه چه می شود
سوال اساسی که اکنون پس از همه بحث ها در
ذهن متبادر می شود، این است که با توجه به
آن چه گفته شد سرنوشت پروژه انتقال گاز از
دنا چه می شود؟ عبدوس می گوید: ادامه پروژه
انتقال خط لوله گاز نباید از این مسیر صورت
گیرد و این هفته در شورای ساماندهی دوباره
بحث پروژه مذکور را مطرح کردیم و سازمان
محیط زیست تصمیم گرفت تا زمان احیای آن
قسمت های تخریب شده، اجازه شروع مجدد
پروژه را ندهد. در صورت احیای محل آسیب
دیده ، مجری پروژه می تواند از کریدور سابق
کار را ادامه دهد.وی افزود: مجری پروژه
باید معادل سنی درختان قطع شده، از همان
گونه گیاهی اقدام به کاشت کند. یعنی اگر یک
درخت صدساله بلوط را قطع کرده است باید در
ازای آن ۱۰۰ اصله درخت یک ساله بکارد. اما
آیا واقعا کاشت نهال های بلوط و جریمه می
تواند مرهمی بر زخم جنگل های حفاظت شده دنا
باشد و تا زمانی که علاج واقعه بعد از وقوع
است، مدعیان خون خواهی قتل عام درختان دنا
به دنبال چه توجیهی برای داغداران محیط
زیست هستند؟
---------------------------------------------------------------------------
Link: http://www.iranpressnews.com/source/066783.htm
--
The webmaster!
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
- New: http://www.IranPressNews.com/zanan/
- New: http://www.IranPressNews.com/javan/
- Baraye daryafte tamame khabarha dar yek email rozaneh
http://groups.google.com/group/IranPressNews/subscribe?hl=en lotfan gozineye
"Digest Email" ra tik bezanid
- Baraye Farsi didan View > Encoding > "unicode utf-8" ra dar browser khod
gozinesh konid
- To unsubscribe from this group, send email to
[email protected]
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---
