Encoding; Unicode UTF-8
( شوک قيمتی در انتظار کالاهای استراتژيک )
2009.10.25 13:19:17
---------------------------------------------------------------------------
روزنامه ابتکار: هر چند کليات لايحه
هدفمند کردن يارانه ها در مجلس 9 مهر ماه
سال جاري پس از سخنان موافقان و مخالفان
اين لايحه با 188 راي موافق، 45 راي مخالف و
شش راي ممتنع به تصويب نمايندگان رسيد اما
بحث بر سر جزئيات و اما و اگرهاي آن همچنان
ادامه دارد. تورم ناشي از هدفمند کردن
يارانه ها آن چنان به يکي از مهم ترين
مباحث نمايندگان مجلس مبدل شده است که
احمد توکلي نماينده اصولگراي مجلس را بر
آن داشت تا با اعلام خطر درموردتبعات
تحميل تورم بالاي 60 درصد در نامه اي به
نمايندگان مجلس پيشنهاد دهد: هدفمند کردن
يارانه کالاهاي اساسي، براي يک سال عقب
بيفتد. وزير بازرگاني دولت دهم نيز که به
نظر مي رسد با تصويب اين طرح وزارتخانه
مطبوعش به يکي از درگيرترين وزارتخانه ها
مبدل شده است از انتظار «شوک قيمتي» در اثر
اجرايي شدن اين طرح سخن رانده است. به نظر
مي رسد اساسي ترين حربه وزارت بازرگاني
براي مقابله با اين شوک قيمتي، بالا بردن
ذخيره احتياطي کالاهاي اساسي است. موضوعي
که مهدي غضنفري بارها در مدت کوتاه وزارتش
از آن صحبت کرده است. اما نکته آنجاست که
بسياري از کارشناسان اقتصادي و حتي دست
اندرکاران اجراي اين طرح پيش بيني درستي
از نحوه بالا رفتن قيمت ها به خصوص در مورد
قيمت کالاهاي اساسي ندارند. امري که به طور
حتم بر وضعيت زندگي دهک هاي پايين جامعه
تاثير بسزايي خواهد داشت. تاثيرهمزمان
يارانه کالاهاي مختلف بر يکديگر يکي از
موضوعاتي است که محاسبه دقيق قيمت ها را تا
زمان اجراي اين طرح با مشکل مواجه کرده
است. محسن بهرامي ارض اقدس، رئيس کميسيون
تجارت اتاق تهران معتقد است که محاسبه
دقيق قيمت ها به خصوص در مورد کالاهاي
اساسي در حال حاضر يکي از نقاط چالش
برانگيز طرح فوق است چرا که با قطع يارانه
ها همزمان ممکن است يارانه چند کالا و خدمت
بر قيمت کالايي اثر گذاشته و قيمت آن را
بالا ببرد. وي در اين مورد به يارانه انرژي
و حمل و نقل و تاثير آن بر اغلب کالاها
اشاره کرد و گفت: به عنوان مثال براي قيمت
نان، هم قطع يارانه آرد موثر است و هم قطع
يارانه حمل و نقل و سوخت. بنابراين براي
محاسبه قيمت کالاها بايد جزئيات زيادي را
در کنار هم در نظر گرفت. به گزارش ايلنا
بهرامي با بيان آنکه محاسبه قيمت ها
معادله اي چند مجهولي است در ادامه به
انتظار تورمي ناشي از اجراي اين طرح اشاره
کرد. به گفته او اجراي اين طرح و افزايش
نقدينگي در جامعه بنا بر قوانين اقتصادي
تورم زاست که اين موضوع نيزبايد در افزايش
قيمت ها مد نظر قرار گيرد. در حالي که
بسياري از کارشناسان نسبت به ابهام در
جزئيات حذف يارانه ها و تبعات ناشي از آن
به خصوص در مورد کالاهايي مانند نان و آب
ابراز نگراني مي کنند. نمايندگان مجلس در
بررسي جزئيات لايحه هدفمند کردن يارانه ها
ضمن موافقت با آزادسازي تدريجي قيمت آب
ظرف پنج سال، 10 نوع کالا و خدمات اساسي
مانند گندم، برنج، روغن، شير و شکر، آرد و
نان را نيز مشمول هدفمند کردن يارانه ها
کردند. در اين ميان دارو از شمول هدفمند
کردن يارانه ها حذف شد. در مورد يارانه آرد
و نان به عنوان مهم ترين اقلام مصرفي مردم
دولت موظف شد، يارانه آرد و نان را به
ميزاني که در لايحه بودجه ساليانه مشخص مي
شود با روش هاي مناسب در اختيار مصرف
کنندگان متقاضي قرار دهد.براساس تبصره اين
ماده، سرانه نان روستاييان و شهرهاي زير 20
هزار نفر جمعيت و قشرهاي آسيب پذير در ساير
شهرها به تشخيص دولت حداقل 50 درصد بيشتر از
يارانه سرانه خواهد بود. در اين ميان برخي
نمايندگان نسبت به سرعت گرفتن کار
نمايندگان در تصويب جزئيات اين طرح اظهار
نگراني کردند از جمله يونس اسدي نماينده
مشکين شهر که اظهار کرد: متاسفانه اين تلقي
در بيرون مجلس ايجاد شده که نمايندگان در
روزهاي اول حساسيت بيشتري در بررسي لايحه
مذکور داشتند ولي در روزهاي بعدي سريع از
بحث مي گذرند. وي گفت: بايد براي اين موضوع
تدبيري بينديشيد تا اين بحث را سريع
نبنديم چرا که بررسي سريع اين بحث در جلسات
فشرده به ضرر مردم است. سوال درخصوص عاقبت
نرخ کالاهاي اساسي در اين روزها با پاسخ
روشني مواجه نمي شود چه کارشناسان اقتصادي
از تاثير هزينه حمل و نقل، نرخ آب و برق
کارخانه ها، مواد اوليه و چند مولفه ديگر
در قيمت يک کالا سخن مي گويند و هنوز از
درصد تاثير يارانه اين مولفه ها بر قيمت يک
کالا اطلاعات دقيقي در دست ندارند. به همين
علت آينده بازار کالاهاي اساسي نامشخص است
و مشهود نيست که چه ميزان به قيمت کالاها
افزوده مي شود چراکه به غير از محاسبه
ميزان يارانه اين کالاها بايد تورم ناشي
از جو رواني اجراي اين طرح را نيز بايد در
محاسبات گنجاند تا بتوان به واقعيت هاي
بازار نزديک شد اما مي توان با توجه به
آمارهاي موجود، تخميني از قيمت اين کالاها
برآورد کرد. استراتژيک ترين کالا از ميان
کالاهاي اساسي کمي زودتر از ساير کالاها
درگير موضوع حذف يارانه قرار گرفته است.
يارانه آرد نان فانتزي پيش از تصويب نهايي
لايحه هدفمند کردن يارانه ها توسط دولت
حذف شد تا اين اقدام با واکنش جدي بازار
مواجه شود. هشدار بازار به دولت در اولين
روزهاي حذف يارانه آرد نان فانتزي به گونه
اي بود که نانوايان را وارد بحران تازه اي
ساخت. قيمت نان فرانسوي از 150 تومان به 600
تومان افزايش يافت .دولت معتقد است که با
حذف يارانه آرد و واقعي کردن قيمت نان مي
تواند از ميزان مصرف نان بکاهد و ضايعات 30
درصدي اين محصول را به حداقل برساند به
همين دليل دولت نهم بر توسعه واحدهاي
توليد نان صنعتي تاکيد زيادي داشت. هرچند
اين موضوع در نهايت عملي نشد و راه اندازي
اين واحدها به رغم اصرار دولت و تسهيلاتي
که در اين زمينه داده مي شد چندان مورد
استقبال قرار نگرفت. در حال حاضر سرانه
مصرف آرد براي هر نفر در ايران طي يک سال
حدود 110 کيلوگرم برآورد مي شود که نان
صنعتي تنها توانسته است کمتر از 5 کيلوگرم
از اين ميزان را پوشش دهد. حذف يارانه آرد و
البته ديگر يارانه هايي که در توليد نان
تاثيرگذار است قيمت جديدي را براي اين
کالا رقم خواهد زد. در حال حاضر برخي
نانوايي ها به «آزادپز» مشهور شده اند
قيمت نان در اين نانوايي ها بدون درنظر
گرفتن يارانه آرد محاسبه مي شود. براي
رسيدن به قيمت نان سنتي پس از حذف يارانه
ها بايد به نرخ نان آزادپز، قيمت يارانه
انرژي که بابت سوخت نانوايي ها داده مي شود
و همچنين ميزان يارانه آب و برق و ديگر
هزينه هاي جاري نانوايي را اضافه کرد ضمن
اينکه نبايد از تاثير رواني هدفمندکردن
يارانه ها بر قيمت کالاها غافل ماند. قيمت
نان سنگک در نانوايي هاي آزادپز تهران تا
800 تومان رسيده است که شايد در صورت حذف
کامل يارانه ها قيمت اين نوع نان تا يک
هزار تومان افزايش يابد. براي ساير انواع
نان نيز مي توان درصدي را به عنوان تاثير
جو رواني به قيمت فعلي نانوايي هاي آزادپز
اضافه کرد تا به قيمتي نزديک به قيمت واقعي
در بازار رسيد. روغن خوراکي اما شرايط
ديگري را تجربه خواهد کرد پس از حذف يارانه
روغن خوراکي بازار اين کالاي اساسي نيز
شرايط ديگري را تجربه خواهد کرد. در حال
حاضر سرانه مصرف روغن خوراکي براي هر نفر
در طول سال حدود 14 کيلوگرم برآورد مي شود.
از اين ميزان حدود هفت کيلو گرم را دولت در
قالب کالابرگ در اختيار مردم قرار مي دهد.
قيمت روغني که به صورت کوپن در اختيار مصرف
کنندگان قرار مي گيرد براي هر کيلوگرم
حدود 180 تومان برآورد مي شود.مابقي نياز
مصرف کنندگان از طريق بازار و روغن هايي
پاسخ داده مي شود که نرخ واقعي دارد. در حال
حاضر قيمت يک کيلو گرم روغن خوراکي که توسط
کارخانه هاي صنعتي توليد مي شود، حدود يک
هزار و 400 تومان است. البته پس از حذف
يارانه هاي انرژي شامل سوخت، آب و برق و
همچنين حذف يارانه هاي حمل و نقل، قطعا اين
قيمت نيز دستخوش تغيير مي شود و افزايش را
تجربه خواهد کرد. با اين محاسبات اگر
ميانگيني از قيمت روغن کوپني و آزاد گرفته
شود، قيمت 800 تومان براي هر کيلوگرم روغن
به دست مي آيد در واقع در حال حاضر قيمت هر
کيلو روغن در کشور 800 تومان است و با حذف
يارانه ها بايد قيمتي حدود دو هزار تومان
را براي هر کيلو گرم روغن متصور شد. اين
موضوع افزايش 150درصدي را براي اين کالا
نمايان مي سازد. اين در حالي است که قيمت
روغن در کارخانه ها کاملا به قيمت جهاني
دانه هاي روغني و مواد اوليه اين محصول در
بازارهاي جهاني وابسته است. قند و شکر ديگر
کالاهاي اساسي هستند که در سبد مصرفي
خانوار نقش تعيين کننده اي دارند. در حال
حاضر دولت شکر چغندري را کيلويي 620 تومان
خريداري مي کند و با در دست داشتن بازار
اين محصول تلاش مي کند که قيمت اين کالا در
بازار آزاد بيش از 450 تومان در هر کيلوگرم
نرسد. حدود 30 درصد از تقاضاي بازار شکر از
طريق کالابرگ تامين مي شود.شکر کالابرگ
قيمتي حدود 80 تومان دارد. قيمت تمام شده
براي توليد شکر در کارخانه ها حدود 680
تومان است که بايد حدود 17 درصد را به آن
اضافه کرد تا قيمت مصرف کننده حاصل شود. با
اين اوصاف با محاسبه ميانگين قيمت شکر
کالابرگي و شکر آزاد به نرخي حدود يک هزار
تومان براي هرکيلو گرم نزديک مي شويم.
البته بار رواني از اجراي هدفمندکردن
يارانه ها همچنان به عنوان عاملي بالقوه
براي افزايش قيمت به حساب مي آيد. شير شايد
استراتژيک ترين کالا در ميان کالاهاي
اساسي باشد چراکه حذف يارانه اين محصول
لبني به طور مستقيم با سلامت جامعه در
ارتباط است. در حال حاضر سرانه مصرف شير
براي هر فرد در اروپا حدود 250 ليتر در سال
است و اين در حالي است که سرانه مصرف شير در
ايران حدود 110 ليتر برآورد مي شود.
کارشناسان معتقدند که هرچه از ميزان
يارانه شير کاسته شود بايد هزينه درمان در
جامعه شود. هشدارهاي جدي کارشناسان در اين
حوزه نشان مي دهد که افزايش قيمت شير موجب
کاهش مصرف آن در کشور شود و اين موضوع
سلامت جامعه را به خطر خواهد انداخت. در
حال حاضر قيمت يک ليتر شير غير يارانه اي
حدود 750 تومان است در حالي که شير يارانه اي
حدود 250 تومان قيمت دارد. ميانگين اين دو
نيز قيمتي حدود يک هزار تومان را به دست مي
دهد.
---------------------------------------------------------------------------
Link: http://www.iranpressnews.com/source/067308.htm
--
The webmaster!
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
- New: http://www.IranPressNews.com/zanan/
- New: http://www.IranPressNews.com/javan/
- Baraye daryafte tamame khabarha dar yek email rozaneh
http://groups.google.com/group/IranPressNews/subscribe?hl=en lotfan gozineye
"Digest Email" ra tik bezanid
- Baraye Farsi didan View > Encoding > "unicode utf-8" ra dar browser khod
gozinesh konid
- To unsubscribe from this group, send email to
[email protected]
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---
