kang MJ punten ngoreksi sakedik; "kawas siraru jadi", "nganyara- nganyari". Manawi aya mah kang sakantenan sareng koleksi wawangsalanna, sapertos nu eta "teu beunang di supa dulang teu beunang dibebenjokeun = kejo"
--- In [email protected], "mj" <[EMAIL PROTECTED]> wrote: > > sumber: majalah basa Sunda Cupumanik > > http://cupumanik.com/manik/seratan/babasan-paribasa-bagian-1/ > Babasan Paribasa - Bagian 1 > > > taya tangan pangawasa: jiga anu dipupul bayu, henteu boga tanaga; > > aya nu dianjing cai: aya nu diarep-arep atawa dihéroan. Kecap héro > murwakanti jeung séro, ari séro nu disebut anjing cai téa. > > peureum kadeuleu beunta karasa: ngagambarkeun nu kaédanan sok inget baé ka > nu dipikabogoh; > > samar polah samar rasa: henteu puguh tingkah upamana ku sabab tepung jeung > jalma anu dipikacinta tapi kakara disidem dina haté baé, tacan bruk- brak; > > seungit angin-anginan: seungit pisan meleber ka mana-mana; > > satungtung deuleu: ngagambarkeun anu upluk-aplak lega pisan; > > ciri sabumi cara sadésa: masing-masing tempat bogaeun adat séwang- séwangan > anu henteu sarua; > > kudu bisa pindah cai pindah tampian: kudu bisa nyaluyukeun manéh jeung > lingkungan anu anyar dicicingan; > > henteu terus jeung haté: henteu saenyana, ngan ukur omong baé; > > silih jenggut jeung nu gundul: ménta tulung ka papada anu sarua butuhna > atawa sarua papada henteu boga; > > legok tapak genténg kadék: réa pangalaman jeung kanyaho; > > désa maca cara nagara mawa tata: ngagambarkeun yén kaayaan jeung adat > kabiasaan di désa jeung kota (nagara) téh béda-béda; > > heureut deuleu pondok léngkah: ngagambarkeun sundek kanyaho ku sabab > henteu réa babandingan da kurung batok; > > ngabéjaan bulu tuur: ngabéjaan jalma nu geus nyahoeun; > > puraga tamba kadengda: ngajalankeun paréntah sahayuna, asal ulah disebut > henteu nurut kana aturan; digawé asal baé; > > leungit tanpa lebih ilang tanpa karana, il. Ilang tanpa karana; > > poék mongkléng buta rajin (atawa buta radin): poék pisan, sasatna henteu > témbong curuk-curuk acan; > > ulah leutik haté: ulah sieun atawa putus pangharepan; > > kabur pangacian: sarua jeung kapupul bayu, leungit tanaga jeung sumanget; > > muncang labuh ka puhu: jalma nu saumur-umur ngumbara balik ka tempat > asalna atawa tempat lahirna. Bandingkeun jeung kebo mulih pakandangan; > > garo singsat: samar polah henteu sabar ku sabab nu didagoan henteu jol > baé. Nu sok digambarkeun garo singsat mah awéwé; > > nuturkeun indung suku: leumpang sakaparan-paran, ku sabab henteu puguh > tujuan; > > dahar soré henteu isuk: ngagambarkeun jalma miskin anu henteu bisa dahar > dua kali sapoé, biasana digunakeun dina carita atawa dongéng; > > dug hulu pet nyawa: digawé henteu ngingetkeun kacapé ku sabab hayang nyiar > napakah keur anak pamajikan nu cukup; > > sisit kadal: sial > > tanda wisnu: tanda bawa waktu lahir dina badan, biasana henteu daékeun > leungit nepi ka kolot; > > nepi ka kaurugan taneuh beureum: nepi ka maot. Biasana digunakeun pikeun > némbongkeun kainget nu moal laas-laas ka jalma anu geus nulungan atawa > nyieun kahadéan; > > teu uyahan: henteu nyari atawa kurang ajar. Pikeun nyebut jalma anu > kalakuanana atawa omonganana henteu merenah; > > sakecap kadua gobang: ngagambarkeun sipat jalma anu gampang ambek. > Bandingkeun jeung ambekna sakulit bawang; > > geus euweuh pangabetah: geus henteu aya nu matak betah; > > ngaginding sataker tanaga (atawa sataker kebek) : dangdan sangkan ginding > pisan, sagala rap dipaké; > > gandrung kapirangrung: kaayaan jalma anu kaédanan; > > heurin ku létah: rék nyarita kagok atawa sieun. Jalma leutik biasana > ngarasaeun heurin ku létah rék nyarita satarabasna ngeunaan kaayaanana ka > nu di luhur; > > kawas hayam keur endogan : élékésékéng henteu sabar, cilingcingcat ka ditu > ka dieu, samar cabak ku lantaran hayang geura tepung atawa hayang geura > ngadéngé béja nu ditunggu-tunggu; > > satru kabuyutan: musuh tuturunan, atawa musuh gerot; > > tunggal sakocoran: masih sakaruhun, masih aya katalian pancakaki; > > sawan geureuh: gagal ku lantaran geus diomongkeun ku balaréa, cara nu lila > teuing papacangan tapi henteu jadi, disebut sawan geureuh. Sawan téh > panyakit nu biasa terap ka budak. > > jadi lalab rumbah: jadi bahan omongan sapopoé. "Teu nyana Engkang téh mung > alus saur wungkul, beurat cinta dianggo lalab rumah, horéng ukur semet > lambey"; > > luncat mulang: gajlig tina jangji, omonganana henteu bisa dicekel, da > robah-robah saban waktu; > > ngembang kadu: olohok bawaning akgét. Kembang kadu téh disebut olohok. > > asa aing uyah kidul: asa aing pangpinterna atawa pangbeungharna, cindekna > pangpangna. Uyah kidul cenah kadarna leuwih réa, jadi karasana leuwih asin > manan uyah ti laut séjénna; > > ditincak hulu: dihina lain lumayan; > > mangduakeun : nyolowédor, salaki atawa pamajikan neundeun haté atawa > ngayakeun hubungan cinta jeung nu séjén; > > kumaha geletuk batuna, kecebur caina: kumaha béhna, kumaha kajadianana baé; > > pondok jodo panjang baraya: sanajan geus papisah tapi ari duduluran mah > ulah pegat kudu terus nganteng saendengna; > > sapu nyéré pegat simpay: pileuleuyan, kalimah anu sok diucapkeun waktu rék > papisah ku sabab aya nu rék lunta jauh atawa pindah ka tempat séjén. Sok > ditambahan: paturay patepung deui. Sapu nyéré téh apan disimpay ku > pameungkeut, lamun simpayna pegat, pasti nyeréna mancawura; > > ambek nyedek tanaga midek: rék ngalawan tapi henteu walakaya; > > julig ati: goréng haté, hianat; > > teu kénging disupa dulang, teu kénging dibébénjokeun: wawangsalan nu > ngagambarkeun kasono nu henteu bisa disisilihan ku naon baé. Supa dulang = > kéjo, sangu. Kecap kéjo murwakanti jeung bébénjo; > > kajeun kendor dapon ngagémbol: papatah nu nitah sabar, ulah gurung gusuh, > dapon hasilna mucekil; > > dedeg sampé rupa hadé: ngagambarkeun dedeg pangadeg budak ngora (lalaki) > anu pikaresepeun nu nénjo, pangpangna awéwe; > > ngalambang sari: awéwe atawa lalaki nu geus boga salaki atawa pamajikan nu > ngalakukeun hubungan séks jeung nu lain muhrim; jinah; > > dikojayan: ditulungan tina karurubed > > jelema andar-andar: jalma anu henteu puguh asal-usul jeung padumukanana, > galandangan; > > nyiduh ka langit: méré naséhat ka saluhureun nu leuwih terang jeung leuwih > réa pangalamanana; > > ngahudang timburu: nimbulkeun kacuriga. Timburu di dieu lain dina hubungan > antara lalaki jeung awéwé anu katalian ku katresna. > > ka bau-bau sungut: omongan anu moal didéngé, moal dipaliré, jadi taya gunana; > > garo-garo teu ateul: gagaro lain ku lantaran ateul, tapi ku sabab bingung > pilakueun, biasana anu digarona téh tukangeun ceuli; > > kurang saeundan: rada gélo, kurang jejeg, otak miring. Saeundan téh > sapocong, nyaéta satengah geugeus. Baheula paré dibeungkeut jadi pocongan > tuluy dua pocong dihijikeun jadi geugeus atawa gédéng. > > kawas kapuk kaibunan: ngagambarkeun nu kalenger atawa kapupul bayu ilang > tanaga, leuleus lungsé henteu tangan aya pangawasa; > > asa runtag bumi alam: asa lebur kiamat; > > taya dunya kinasihan: henteu ngorétkeun naon baé. "Geus asa ka anak > sorangan bae, taya dunya kinasihan, naon baé gé moal dikorétkeun." > > randa béngsrat: randa anu waktu pipisahan jeung salakina masih kénéh > parawan da henteu kungsi ngayakeun hubungan badan ku sabab pista atawa > élik; > > pohara dagdag-dédégna: ngagambarkeun jalma anu enyaan hayang ngaladénan > sangkan nyugemakeun nu diladénanana; > > lébér wawanén: gedé kawani, henteu boga kasieun; > > teu rék gedag bulu salambar: henteu ngarasa sieun saeutik-eutik acan sarta > moal mundur, rék terus ngalawan. > > kawas sisaru jadi: jalma anu ngadadak kalaluar ti imahna riab ka mana-mana; > > murang-maring: ambek-ambekan ka saha baé nu aya di deukeut manéhna; > > teu boga pikir rangkepan: bolostrong, sahinasna, nyarita atawa ngalakukeun > hiji hal henteu nimbang-nimbang piakibateunana; > > ngadék sacékna, nilas saplasna: jalma jujur nu tara pura-pura boh nyarita > boh ngalakukeun naon baé, duméh aya nu dipindingan atawa dirasiahkeun; > > ditéték nepi ka bubuk leutikna: diterangkeun kalawan écés sagala rupana, > henteu aya anu disumput salindungkeun; > > neukteuk méré (mari) anggeus atawa neukteuk mawa anggeus: ngajak > mutuskeun hubungan, embung papanjangan; > > murah congcot hambur bacot: béréhan dina barangbéré tapi gampang nyarékan > jeung sok tara eureun ku sakeudeung ari nyarékan téh; > > nganyar-nganyari: robah adat, nyieun kalakuan anu tara-tara ti sasari, > biasana jadi goréng da nimbulkeun masalah; > > tambuh laku: laku nu taya gunana, upamana indit rék nagih ka tempat anu > jauh, ari hég jalmana keur euweuh di tempat, jadi nyamos. > mj > > http://geocities.com/mangjamal > http://mangjamal.multiply.com > ------------------------------------ Yahoo! Groups Links <*> To visit your group on the web, go to: http://groups.yahoo.com/group/kisunda/ <*> Your email settings: Individual Email | Traditional <*> To change settings online go to: http://groups.yahoo.com/group/kisunda/join (Yahoo! ID required) <*> To change settings via email: mailto:[EMAIL PROTECTED] mailto:[EMAIL PROTECTED] <*> To unsubscribe from this group, send an email to: [EMAIL PROTECTED] <*> Your use of Yahoo! Groups is subject to: http://docs.yahoo.com/info/terms/
