ความบังเอิญที่น่ารื่นรมย์
ในช่วงคริสตทศวรรษ 1850 กระแสตื่นทองในอเมริกาพุ่งถึงจุดสูงสุด ผู้คนจากทุกสารทิศแห่ไปที่รัฐแคลิฟอร์เนียเพื่อขุดโลหะที่มีค่านี้ ช่างตัดเสื้อชาวเยอรมันคนหนึ่งนาม Levi Strauss ก็เป็นหนึ่งในคณะขุดทอง นายลีวายไม่พบทอง แต่พบข้อเท็จจริงหนึ่งโดยบังเอิญว่ากางเกงของคนขุดทองขาดง่าย เขาจึงเปลี่ยนแผน หันไปผลิตกางเกงด้วยผ้าแคนวาสอย่างหนาพิเศษสำหรับคนขุดทอง ปรากฏว่าขายดิบขายดี เขาขุดทองจากคนขุดทองอีกทีจนร่ำรวย นี่ก็คือต้นกำเนิดของกางเกงยีนส์ ผลผลิตที่เกิดมาโดยไม่ตั้งใจ เมื่อหอคอยแห่งโบสถ์เมืองปิซาเริ่มก่อสร้างในปี ค.ศ. 1173 นั้น มันยืนตระหง่านตั้งฉากกับพื้นโลกดี ทว่าเมื่อก่อสร้างถึงชั้นที่สาม หอคอยก็เอนเอียงผิดรูป เนื่องมาจากการก่อสร้างฐานรากที่ผิดพลาดและการทรุดตัวไม่เท่ากันของดิน การก่อสร้างดำเนินไปอย่างไม่ต่อเนื่อง หอแห่งนี้แล้วเสร็จหลังจากกินเวลานานกว่าหนึ่งศตวรรษ แทนที่มันจะกลายเป็นหอคอยที่ไม่ม่ใครเหลียวมอง พลันสิ่งก่อสร้างสูง 55 เมตรที่เอนผิดรูปแห่งโบสถ์เมืองปิซาก็กลายเป็นจุดเด่นไป แม้ว่าปัจจุบันเทคโนโลยีทางวิศวกรรมสามารถแก้ความเอนของหอให้ตรงได้ แต่ก็ไม่มีใครต้องการเช่นนั้น เนื่องจากความเอนขายได้ จำนวนนักท่องเที่ยวไปเยือนเมืองปิซาด้วยเหตุผลว่าต้องการมาชมดูความแปลกของมัน ในการเขียนหนังสือ บ่อยครั้งนักเขียนต้องการให้เนื้อเรื่องดำเนินไปอย่างหนึ่ง แต่เมื่อเผลอหลงทางเข้ารกเข้าพง กลับพบว่าเรื่องน่าสนใจกว่าเดิม ก็สามารถพลิกเปลี่ยนเรื่องได้ เช่น แรกเริ่มตั้งใจเขียนเรื่องรักสมหวัง แต่กลายเป็นเรื่องเศร้าสลดซึ่งดีกว่ากันมากๆ ก็รับความบังเอิญนี้เสีย ในการทำอาหาร บางครั้งผลที่ได้รับไม่ตรงตามที่ต้องการแต่แรก ทว่ากลับให้รสชาติที่ดีไปอีกแบบหนึ่ง อาหารจานเด็ดจำนวนมากเกิดมาจากความบังเอิญ ตั้งแต่แซนด์วิชไปจนถึงอาหารแปลกๆ ประเภท 'คิดได้ไง' ทั้งหลาย ในสายการแพทย์และวิทยาศาสตร์ มีการค้นพบมากมายอันเป็นประโยชน์ต่อมนุษยชาติซึ่งเกิดจากความบังเอิญ เช่น การค้นพบวิธีรักษาโรคโดยวัคซีน การค้นพบการทำงานด้วยไฟฟ้าในระบบประสาท เอ็กซเรย์ ยาเพนิซิลลิน วัคซีนฝีดาษจากวัว การพบเสียงตกค้างของ บิ๊ก แบง ฯลฯ เหล่านี้ล้วนเริ่มต้นมาจากความบังเอิญหรือลูกฟลุก ความบังเอิญที่น่ารื่นรมย์! ในการใช้ชีวิต อาจจะมีสักครั้งสองครั้งหรือหลายครั้งที่หลายเรื่องนำมาซึ่งความบังเอิญที่น่ารื่นรมย์ เช่น การยิ้มกับคนแปลกหน้าในห้องน้ำทำให้กลายเป็นพรีเซนเตอร์โฆษณายาสีฟัน การคุยกับผู้โดยสารที่นั่งข้างๆ ในเครื่องบินนำไปสู่ธุรกิจใหม่ๆ การทำงานหนักในงานชิ้นหนึ่งจนล้มป่วยต้องเข้าโรงพยาบาลทำให้พบวิธีหาเงินแบบใหม่ การขับรถเฉี่ยวกันทำให้พบคนรัก (นี่เป็นพล็อตนิยายรักมาหลายสิบปีแล้ว) ฯลฯ โลกนี้เต็มไปด้วยของดีที่มากับความบังเอิญ แต่มันจะไม่มีวันกลายเป็นลูกฟลุกที่น่ารื่นรมย์หากไม่มีใครมองเห็น หรือไม่พร้อมเปิดรับหนทางใหม่ที่นำไปสู่นวัตกรรม 'ความบังเอิญที่น่ารื่นรมย์' ในสายตาของคนที่มองไม่เห็นอาจเป็นเพียงขยะชิ้นหนึ่งเท่านั้น การเปิดหูเปิดตา เปิดความคิด อ่านมาก เดินทางมาก การไม่ยึดติดกับกฎเดิมๆ ก็มีส่วนช่วยเปิดความคิดเปิดใจออกกว้าง หากฝึกฝนสายตาให้แยกแยะเพชรให้ออกจากตม มันก็เป็นความรื่นรมย์ นักวิทยาศาสตร์สายการแพทย์ผู้ยิ่งใหญ่ หลุยส์ ปาสเตอร์ เขียนว่า "ในพื้นที่ของการสังเกต ความบังเอิญเกิดขึ้นกับความคิดที่พร้อมจะรับเท่านั้น" เพราะถึงแสงสว่างจะสาดตรงมาหาเรา แต่หากไม่เปิดหน้าต่าง ก็ยังคงจมอยู่ในความมืดเช่นเดิม วินทร์ เลียววาริณ 29 สิงหาคม 2552 คมคำคนคม I say luck is when an opportunity comes along, and you're prepared for it. ผมว่าโชคดีคือเมื่อโอกาสมาถึง และคุณพร้อมสำหรับมัน Denzel Washington เดนเซล วอชิงตัน What can you do with the new Windows Live? Find out _________________________________________________________________ More than messages–check out the rest of the Windows Live™. http://www.microsoft.com/windows/windowslive/
