«Για το κράτος, εμείς είμαστε Ελληνες και ο γιος μας ΑμεΑ»
Φόρτωση Text-to-Speech...
«Αυτός είναι ο γιος μου, ο Αλέξανδρος. Είναι το όμορφο αστέρι μου. Παλεύω χρόνια για τα δικαιώματά του, όχι μόνο γιατί τον αγαπώ, αλλά γιατί κάθε ημέρα μού δίνει δύναμη», σχολίασε η Μιράντα Μπεγκολλάρι όταν μας έστειλε την ασπρόμαυρη φωτογραφία τους.
Εχοντας την πλήρη δικαστική συμπαράσταση του γιου της, παλεύει με ένα νομοθετικό πλαίσιο που αναγνωρίζει το δικαίωμά της να τον εκπροσωπεί σε όλα εκτός από τη διαδικασία απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας.
Ο 25χρονος σήμερα νεαρός με σύνδρομο Angelman και ποσοστό αναπηρίας 90% παραμένει χωρίς ελληνική ιθαγένεια, επειδή δεν είναι σε θέση να δηλώσει μόνος του τη συναίνεσή του.
Πάνε τριάντα χρόνια που η Μιράντα μαζί με τον σύζυγό της Ηλία ήρθαν από την Αλβανία στην Ελλάδα. Εφτιαξαν το σπίτι τους στο Χαλάνδρι και ξεκίνησαν μια νέα ζωή. Πρώτα, στην οικογένεια υποδέχτηκαν τον Αλέξανδρο, μετά τον Χριστόφορο και τελευταία την Αννα, τη «μικρή τους». Ολοι απέκτησαν την ελληνική ιθαγένεια εκτός από τον Αλέξανδρο. Ο 25χρονος σήμερα νεαρός με σύνδρομο Angelman και ποσοστό αναπηρίας 90% παραμένει χωρίς ελληνική ιθαγένεια, επειδή δεν είναι σε θέση να δηλώσει μόνος του τη συναίνεσή του στη διαδικασία.
«Αυτό είναι παράλογο καθώς αφενός από απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ο Αλέξανδρος παρουσιάζει σοβαρή νοητική υστέρηση και επιληπτικές κρίσεις στο πλαίσιο της επιληπτικής εγκεφαλοπάθειας που έχει, αφετέρου με βάση την ίδια απόφαση κατέχω μονίμως τη δικαστική συμπαράσταση», λέει στην «Κ» η κ. Μπεγκολλάρι.
Παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη
Η περίπτωση του Αλέξανδρου δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά αποτέλεσμα ενός συγκεκριμένου νομοθετικού πλαισίου που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια στην πολιτογράφηση ανάπηρων ατόμων και στην ερμηνεία αυτού, η οποία όπως έχει επισημανθεί και από τον Συνήγορο του Πολίτη οδηγεί σε αποκλεισμό τους.
Η «Κ» είναι σε γνώση επιστολής της Ανεξάρτητης Αρχής προς το υπουργείο Εσωτερικών σχετικά με τη γνωμοδότηση 236/2017 της Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους αναφορικά με τον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004). Η γνωμοδότηση που έχει γίνει αποδεκτή από το υπουργείο Εσωτερικών καταλήγει ότι ενήλικα άτομα που τελούν υπό πλήρη στερητική δικαστική συμπαράσταση, όπως ο Αλέξανδρος, δεν μπορούν να αιτηθούν πολιτογράφηση ούτε μέσω δικαστικού συμπαραστάτη, καθώς θεωρείται αδύνατη η διαπίστωση της γνήσιας βούλησής τους και της ουσιαστικής τους ένταξης.
«Η απόφαση οδηγεί σε γενικό και απόλυτο αποκλεισμό λόγω αναπηρίας χωρίς εύλογες προσαρμογές».
Ο Συνήγορος του Πολίτη αναφέρει πως η απόφαση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και ειδικότερα με τα άρθρα 5 (Ισότητα και μη διάκριση) και 18 (Δικαίωμα στην ιθαγένεια), όπως αυτά ερμηνεύονται από την Επιτροπή της Σύμβασης, καθώς οδηγεί σε γενικό και απόλυτο αποκλεισμό λόγω αναπηρίας χωρίς εύλογες προσαρμογές.
«Θέμα επιβίωσης και πρωτίστως ισότητας»
«Για εμάς δεν πρόκειται απλώς για ένα πρόβλημα, αλλά για θέμα επιβίωσης και πρωτίστως ισότητας», λέει η μητέρα του Αλέξανδρου. «Για το κράτος, εμείς είμαστε Ελληνες και ο Αλέξανδρος ΑμεΑ. Είναι σαφές πως έτσι όπως έχει διατυπωθεί ο νόμος, τα ανάπηρα άτομα ουσιαστικά δεν υπολογίζονται», προσθέτει.
Εκτός από την οικογένεια Μπεγκολλάρι, την τροποποίηση της νομοθεσίας ώστε να περιληφθεί ευνοϊκή ρύθμιση που θα επιτρέπει την απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας και από άτομα με αναπηρία, χρόνια ή/και σπάνια πάθηση, ζητά με επιστολή της προς τον υπουργό Εσωτερικών Θ. Λιβάνιο η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, σημειώνοντας πως λαμβάνει επανειλημμένες διαμαρτυρίες από οικογένειες που οι γονείς έχουν λάβει την ιθαγένεια αλλά τα παιδιά αποκλείονται.
Οπως αναφέρει μιλώντας στην «Κ» ο πρόεδρος της ΕΣΑμεΑ Ιωάννης Βαρδακαστάνης, τα παιδιά αυτά με τη στέρηση της ιθαγένειας στερούνται και τα πολιτικά τους δικαιώματα και κατ’ επέκταση κάθε επίδομα που θα μπορούσαν να λαμβάνουν απο το κράτος. «Ουσιαστικά, προκύπτει μια πρακτική ανισότητας που οδηγεί σε έναν μόνιμο αποκλεισμό από ένα θεμελιώδες δικαίωμα», αναφέρει.
Τι απαντά το ΥΠΕΣ στην «Κ»
Θέτοντας όλες τις πλευρές του ζητήματος στο υπουργείο Εσωτερικών, πηγές ανέφεραν στην «Κ» πως ο αποκλεισμός ατόμων με σοβαρή αναπηρία από την απόκτηση ιθαγένειας αποτελεί ένα διαχρονικό πρόβλημα, η επίλυση του οποίου εξετάζεται με θετική κατεύθυνση στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του Νέου Κώδικα Ιθαγένειας.
Η Σοφία Χρήστου γεννήθηκε το 1995 στην Αθήνα. Σπούδασε Δημοσιογράφια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Πολιτική Επικοινωνία στο ΕΚΠΑ. Ξεκίνησε να εργάζεται σε online εφημερίδες το 2014. Από το 2022 είναι δημοσιογράφος στην Καθημερινή στο ελεύθερο ρεπορτάζ.
