in.gr
Από τη Γάζα και την Ουκρανία, έως το Σουδάν – Οι άμαχοι όλο και πιο
απροκάλυπτα στο στόχαστρο των πολέμων
Μαργαρίτα Βεργολιά
Μπορεί ο σύγχρονος πόλεμος να γίνεται πιο «έξυπνος» με τη χρήση της
τεχνητής νοημοσύνης, όμως οι άμαχοι παραμένουν κύρια θύματα των ένοπλων
συγκρούσεων.
Παρά το γεγονός ότι το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο απαιτεί την προστασία
τους, εκατομμύρια κάθε χρόνο βρίσκονται στο στόχαστρο, αντιμέτωποι με
θάνατο, τραύματα με μακροχρόνιες συνέπειες -σωματικά και ψυχικά-
κατεστραμμένες υποδομές στον τόπο τους και ξεριζωμό.
Τα στοιχεία για την περασμένη χρονιά και οι προβλέψεις από τη νέα
σκιαγραφούν ένα «γκρίζο» τοπίο.
Σύμφωνα με τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Armed Conflict Location & Event
Data (ACLED), που συλλέγει και αναλύει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, ο
αριθμός των ανά τον κόσμο συγκρούσεων παραμένει πρακτικά ο ίδιος σε
ετήσια βάση (204.605 το 2025, έναντι 208.219 το προηγούμενο έτος).
Το αποτέλεσμα, αναφέρει, είναι πάνω από 240.000 νεκροί αμάχοι, «σύμφωνα
με συντηρητικές εκτιμήσεις».
Στη νέα έκθεσή της, η οργάνωση Action on Armed Violence (AOAV)
καταγράφει 45.358 θανάτους ή τραυματισμούς πολιτών σε περσινές επιθέσεις
με συμβατικά όπλα που χρησιμοποιούν την πυροδότηση εκρηκτικών υλών.
Περίπου το 97% αυτών των θυμάτων ήταν σε κατοικημένες περιοχές, επισημαίνει.
Με τις επιθέσεις του στη Γάζα, τον Λίβανο και τη Συρία κατά το περασμένο
έτος, το Ισραήλ ευθύνεται για το 35% του συνόλου των αναφερόμενων
θυμάτων στις τάξεις των αμάχων παγκοσμίως, με τη Ρωσία να έπεται με 32%.
Στο σκηνικό του τρόμου προστίθενται οι εμφύλιοι στο Σουδάν και τη
Μιανμάρ, που θεωρούνται οι επόμενοι πιο θανατηφόροι.
Σε αυτό το φόντο, δεν προκαλεί έκπληξη η ρητή προειδοποίηση στην νέα
έρευνα της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων της Γενεύης.
Η τήρηση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου έχει φτάσει «σε κρίσιμο
σημείο καμπής», υπογραμμίζουν οι συντάκτες της.
Ζητούν την άμεση λήψη μέτρων -όπως απαγόρευση εξαγωγών όπλων σε χώρες
όπου καταγράφονται σχετικές παραβιάσεις, περιορισμοί στα μη επανδρωμένα
αεροσκάφη και στη στόχευση με χρήση τεχνητής νοημοσύνης- καθώς και
στήριξη των προσπαθειών δίωξης εγκλημάτων πολέμου, μεταξύ άλλων μέσω του
Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.
Κάτοικος της Οδησσού στέκεται μέσα στα αποκαΐδια κτιρίου από ρωσική
επίθεση, στις 17 Φεβρουαρίου (REUTERS/Nina Liashonok)
Κατά 33% πιο φονικό κάθε πλήγμα κατά αμάχων στην Ουκρανία
Το 2025 και οι αρχές του 2026 αποτελούν από τις πιο αιματηρές περιόδους
του οσονούπω τετραετούς πολέμου στην Ουκρανία, όχι μόνο στα χαρακώματα
της πρώτης γραμμής, αλλά και στα αστικά κέντρα της υπό ρωσική εισβολή
χώρας, χιλιόμετρα μακριά από την όλο και πιο μετακινούμενη προς τα
ενδότερα γραμμή επαφής.
Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους
μεγάλου βεληνεκούς κλιμακώνονται, αφήνοντας πίσω τους έναν απολογισμό
αμάχων που αποτυπώνει μια ζοφερή μετατόπιση: λιγότερες επιθέσεις,
περισσότερος θάνατος.
Σύμφωνα με την Action on Armed Violence, οι θάνατοι Ουκρανών πολιτών από
ρωσικά όπλα με εκρηκτικές ύλες αυξήθηκαν κατά 26% πέρυσι, κόντρα στη
μείωση κατά 6% του αριθμού των τραυματισμών από ανάλογες επιθέσεις σε
ολόκληρη τη χώρα.
Κάθε πλήγμα ήταν κατά 33% πιο φονικό σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά
(από 3,6 κατά μέσο όρο το 2024, σε 4,8 το 2025).
«Τα στοιχεία υποδηλώνουν μια ανησυχητική μεταβολή στη φύση της
σύγκρουσης», επισημαίνει η οργάνωση με έδρα το Λονδίνο.
Κοντολογίς, οι ρωσικές επιθέσεις με drones και πυραύλους στόχευσαν με
μεγαλύτερη συχνότητα κατοικημένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των
επιθέσεων σε ζωτικής σημασίας υποδομές.
Εκτιμάται ότι η η θνησιμότητα αμάχων από εναέριες επιθέσεις αυξήθηκε
πέρυσι κατά περίπου 126% σε ετήσια βάση.
Αντίθετα, τα θύματα μεταξύ των αμάχων από επιθέσεις από εδάφους
μειώθηκαν το περασμένο έτος κατά 44%.
Η ίδια τάση καταγράφεται και φέτος, ενόσω ο πόλεμος έχει μεταφερθεί,
ακόμη και χωρίς άμεσα στρατιωτικά πλήγματα, μέσα στα σπίτια.
Τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές άφησαν χιλιάδες διαμερίσματα χωρίς
θέρμανση, νερό και ηλεκτρικό ρεύμα, μέσα στον βαρύ ουκρανικό χειμώνα.
Όχι μόνο στο Κίεβο, αλλά και σε άλλες περιοχές.
Οι αρχές της Ουκρανίας προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς στην αποκατάσταση
των ζημιών.
Υπάρχουν ωστόσο κτίρια κατοικιών που δεν θα μπορέσουν να έχουν ξανά
φέτος θέρμανση, ενώ η θερμοκρασία πέφτει συχνά ακόμη και στους μείον 20
βαθμούς Κελσίου.
Ανήλικοι Παλαιστίνιοι περπατούν δίπλα στα ερείπια στην Πόλη της Γάζας
(REUTERS/Mahmoud Issa)
Γάζα, ένας συνεχιζόμενος εφιάλτης εν μέσω εκεχειρίας
Σύμφωνα με την Ακαδημία Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων της Γενεύης, ο πληθυσμός της Γάζας φέρεται να έχει μειωθεί
κατά περίπου 254.000 άτομα, μια μείωση 10,6%.
Παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, τα θύματα
στις τάξεις των αμάχων συνεχίζουν να αυξάνονται από επιθέσεις.
Περισσότεροι από 600 είναι οι νεκροί Παλαιστίνιοι από τις επιθέσεις εν
μέσω εκεχειρίας.
Προσμετρώνται στον «μαύρο» απολογισμό των πάνω από 72.000 χιλιάδων
επιβεβαιωμένων νεκρών συμπατριωτών τους κατά τον διετή πόλεμο στη Λωρίδα
της Γάζας.
Εξ αυτών, περισσότερα από 20.000 είναι παιδιά.
Ενδεικτικό της κατάστασης αποτελεί το γεγονός ότι η AOAV καταγράφει μεν
για το 2025 μείωση των τραυματισμών από όπλα με εκρηκτικές ύλες στον
παλαιστινιακό θύλακα, πλην όμως μόνο κατά 40% σε ετήσια βάση και στο
φόντο της συμφωνίας εκεχειρίας του περασμένου Οκτωβρίου.
«Αξίζει να σημειωθεί ότι η μείωση των θυμάτων δεν συνοδεύτηκε από
συγκρίσιμη μείωση στη χρήση εκρηκτικών όπλων», επισημαίνει η οργάνωση.
Οι αριθμοί των τραυματιών μειώθηκαν μόλις κατά 13%, «γεγονός που
υποδηλώνει ότι ο συνολικός ρυθμός της βίας παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό
αμετάβλητος».
Εκτιμά δε ότι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων «μπορεί να είναι
υψηλότερος, αλλά να μην έχει αναφερθεί».
«Τα στοιχεία που έχουμε υποδηλώνουν ότι, ενώ τραυματίστηκαν λιγότεροι
άμαχοι στη Γάζα, το περιβάλλον κινδύνου για τους αμάχους δεν βελτιώθηκε
ουσιαστικά», υπογραμμίζει.
Το αποτέλεσμα είναι «η προστασία τους να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από
τη βιωσιμότητα της εκεχειρίας» -που είναι de facto «τρύπια»- «και όχι ως
αντανάκλαση μιας μετατόπισης από τη χρήση όπλων και εκρηκτικών υλών σε
κατοικημένες περιοχές από τις ισραηλινές δυνάμεις».
YouTube thumbnail
Κάνοντας «κουρελόχαρτο» το ανθρωπιστικό δίκαιο
Στο Σουδάν, εν τω μεταξύ, το αίμα αμάχων ρέει.
Στη μετά Άσαντ Συρία, οι θάνατοι που σχετίζονται με συγκρούσεις -με
βασικούς πρωταγωνιστές κυβερνητικές δυνάμεις και ανεξέλεγκτες
πολιτοφυλακές στο πλαίσιο της θρησκευτικής βίας- οι θάνατοι αμάχων
αυξήθηκαν, από 6.000, σε πάνω από 9.000 κατά το προηγούμενο έτος.
Ως το πλέον θανατηφόρο μεμονωμένο πλήγμα κατά αμάχων το 2025 πάντως
καταγράφεται από την AOAV η ισραηλινή επίθεση στην Τεχεράνη, στις 13
Ιουνίου.
Στην απαρχή του 12ήμερου πολέμου, είχε ως στόχο τον Χοσεΐν Σαλαμί,
αρχηγό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, αφήνοντας πίσω της 425
θύματα, συμπεριλαμβανομένων νεκρών και τραυματιών, εκ των οποίων 405
ήταν πολίτες.
Αν και η σκόπιμη στοχοποίηση αμάχων ή υποδομών με τρόπο που υπερβαίνει
τα όρια του άμεσου στρατιωτικού οφέλους αποτελεί έγκλημα πολέμου,
επισημαίνουν ειδικοί, η αρχή της αναλογικότητας πλέον αγνοείται
επιδεικτικά στις περισσότερες ένοπλες συγκρούσεις.
Κατά τον Ίαν Όβερτον, εκτελεστικό διευθυντή της AOAV, τα στοιχεία
δείχνουν ότι «η ζημιά στον άμαχο πληθυσμό δεν είναι παράπλευρες απώλειες
πολέμου, αλλά ένα αναπόφευκτο και προβλέψιμο αποτέλεσμα όταν
χρησιμοποιούνται ορισμένα όπλα».
«Τα μοτίβα που καταγράφουμε στην Ουκρανία, τη Γάζα, το Σουδάν, τη
Μιανμάρ και την Υεμένη οδηγούν όλα στο ίδιο συμπέρασμα: χωρίς σημαντικό
περιορισμό στους βομβαρδισμούς σε κατοικημένες περιοχές», προειδοποιεί,
«οι ζωές των αμάχων θα συνεχίσουν να καταστρέφονται πολύ μετά την
εξαφάνιση των πρωτοσέλιδων τίτλων».
Κατά τον Στιούαρτ Κέισι-Μάσλεν, δικηγόρο και εκ των συντακτών της
έκθεσης της Ακαδημίας Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων της Γενεύης, «η συγκυρία αποτελεί μια κρίσιμη δοκιμασία για
το ίδιο το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο».
«Το αν θα συνεχίσει να λειτουργεί ως πραγματικός περιορισμός στον πόλεμο
ή θα υποβιβαστεί σε συμβολική ρητορική», προειδοποιεί, «θα εξαρτηθεί από
τις πολιτικές επιλογές που κάνουν τώρα τα κράτη – και από το αν η
προστασία των πολιτών αντιμετωπίζεται ως νομικό καθήκον, όχι ως
υποχρέωση κατά το δοκούν».
--
Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας μπορείτε να το στείλετε την διεύθυνση:
[email protected]
Για το αρχείο της λίστας μπορείτε να επισκεφθείτε τον σύνδεσμο:
https://www.mail-archive.com/[email protected]/maillist.html
---
Λάβατε αυτό το μήνυμα επειδή έχετε εγγραφεί στην ομάδα orasi των Ομάδων Google.
Για να απεγγραφείτε απ' αυτή την ομάδα και να σταματήσετε να λαμβάνετε μηνύματα
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου απ' αυτή, στείλτε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού
ταχυδρομείου στη διεύθυνση [email protected].
Για να δείτε αυτή τη συζήτηση, επισκεφτείτε το
https://groups.google.com/d/msgid/orasi/b68950c7-3829-4bc5-bd6c-1a0ddfcbbbe2%40gmail.com.
