Τα παιδιά σ' αγαπούν ακόμη κι όταν τους κάνεις κακό
Μετά την απόφαση του Εφετείου επί της υπόθεσης της Κιβωτού, τη σχετική έρευνα του Συνηγόρου που προηγήθηκε όλων αυτών των εξελίξεων (https://www.synigoros.gr/el/category/paidi/post/porisma-or-diereynhsh-parabiasewn-dikaiwmatwn-anhlikwn-filo3enoymenwn-twn-domwn-ths-astikhs-mko-kibwtos-toy-kosmoy) και τα σχόλια που έχω ακούσει το τελευταίο διάστημα, τέσσερα μόνο πράγματα θα ήθελα να μοιραστώ:
-Πρώτον άλλο ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ, από καρδιάς, στα παιδιά που εμπιστεύθηκαν την Αρχή. Η υπέρβαση που έκαναν δεν σχετίζεται μόνο με τον φόβο τους αλλά, σε πολλές περιπτώσεις, με την αγάπη τους προς τα πρόσωπα που θεωρούσαν οικογένειά τους. Υπάρχουν κάποιοι που ακόμη δυσκολεύονται να καταλάβουν ότι όταν το παιδί εκμυστηρεύεται μία τραυματική εμπειρία που αφορά τη μαμά, τον μπαμπά ή τον όποιο "σημαντικό του άλλο", βιώνει συντριπτικά συναισθήματα ενοχής. Aπό τη μία χρειάζεται βοήθεια, καθώς είναι εγκλωβισμένο σε μία συνθήκη εξευτελισμού και πόνου και από την άλλη συνεχίζει να λατρεύει τους ανθρώπους του. Είναι μία αμφιθυμία που εκ των πραγμάτων αναδύεται κυρίαρχη και είναι ικανότατατη στην πορεία, όπως λέει συχνά ο George Nikolaidis, να ξεσκίσει, να διαλύσει ψυχικά το παιδί.
Αυτό μας δίνει το στίγμα ως προς το θάρρος που απαιτείται ώστε να μιλήσει κανείς για τους δικούς του.
Κάνει επίσης την υπόκλισή μας προς τα παιδιά που μίλησαν, πιο βαθιά και πιο γνήσια.
Η διαπίστωση αυτή με τη σειρά της δεν μπορεί να διακινεί μόνο συναισθηματική αναστάτωση και κοινωνικό διάλογο.
Πρέπει να μετουσιωθεί σε πρακτικά μέτρα διαχείρισης. Υπό το πρίσμα αυτό, η πολιτεία οφείλει (επιτέλους) να εξοπλιστεί κατάλληλα (με εκπαιδευμένο και επαρκές προσωπικό, θεσμοθετημένα πρωτόκολλα και διαδικασίες που επιτρέπουν τη συστηματική ακρόαση της γνώμης των ανηλίκων) ώστε να είναι σε θέση στοιχειωδώς να προλάβει και να αναγνωρίσει εγκαίρως τη συμπτωματολογία της κακοποίησης, τόσο σε δομές κλειστού τύπου και σε περιβάλλοντα που "τα στόματα κλείνουν" εύκολα, όσο και εκτός αυτών.
-Κάποιοι είπαν "κι εμείς φάγαμε ξύλο, αλλά δεν πάθαμε τίποτα". Αν είχα ένα ευρώ για κάθε φορά που με πλησίασαν και μου είπαν κάτι τέτοιο.... Είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι όλοι όσοι υπέστησαν κακοποίηση έπαθαν κάτι απ' αυτό, όμως δεν μπορούν όλοι δυστυχώς να το αναγνωρίσουν. Και αυτό είναι πολύ ανθρώπινο. Συμβαίνει λόγω των περίπλοκων μηχανισμών της άρνησης, της απώθησης, της ανάγκης εξιδανίκευσης της προέλευσής μας και εξασφάλισης έστω και τεχνητής συνοχής στην προσωπική ιστορία μας.
Όμως επιστημονικά, όπως τονίζει και η Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού στο Γενικό Σχόλιο 13 οι επιπτώσεις όλων των εκφάνσεων της βίας στους ανηλίκους είναι συντριπτικές. Περιλαμβάνουν σοβαρά προβλήματα σωματικής υγείας (ακόμη και θάνατο), συναισθηματικής/ ψυχολογικής φύσης (π.χ. αισθήματα απόρριψης και εγκατάλειψης, τραύμα, φόβο, συντετριμμένη αυτοεκτίμηση), προβλήματα αμιγώς ψυχικής υγείας (π.χ. καταθλιπτικές διαταραχές, ψευδαισθήσεις, απόπειρες αυτοκτονίας), επικίνδυνες συμπεριφορές (π.χ. πρόωρη έναρξη σεξουαλικής συμπεριφοράς, κατάχρηση ουσιών), αναπτυξιακές και συμπεριφορικές συνέπειες (π.χ. η μη φοίτηση στο σχολείο ή επιθετικές συμπεριφορές που ενδέχεται να οδηγήσουν σε σύγκρουση με το νόμο). Οι νευροεπιστήμες μας λένε ότι οι εμπειρίες αυτές, λόγω της νευροπλαστικότητας του εγκεφάλου, αλλάζουν την «αρχιτεκτονική» του και οδηγούν σε ελλιπή ανάπτυξη και υπο-δραστηριότητα ολόκληρων συστημάτων του (!).
Ας μη συνεχίσουμε λοιπόν, πρόχειρα και ελαφρά, να υποτιμούμε τις επιπτώσεις της κακοποίησης των παιδιών στην ψυχοσυναισθηματική τους ανάπτυξη και στην κοινωνική μας συνοχή.
- Τρίτον, όπως επεσήμανα στην ανάρτηση μετά την πρωτόδικη απόφαση, το στερεότυπο του παιδιού που πρέπει να ευγνωμονεί τον ευεργέτη του ("θα ήσουν στο δρόμο αν δεν ήμασταν εμείς") πρέπει να διαλυθεί εις τα εξ ων συνετέθη και να γυρίσει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας όπου ανήκει. Η πολιτεία οφείλει να παρέχει κατάλληλη φροντίδα στα παιδιά που στερούνται οριστικά ή προσωρινά το οικογενειακό τους περιβάλλον. Η φροντίδα αυτή δεν μπορεί να είναι ιδρυματική. Όλα τα ιδρύματα βλάπτουν και υπονομεύουν αποδεδειγμένα την ανάπτυξη των παιδιών. Επίσης, η συντριπτική πλειονότητα των ανηλίκων σε τέτοιες δομές δεν είναι ορφανά, όπως γράφουν μερικές και μερικοί, αλλά παιδιά που απομακρύνθηκαν λόγω κακοποίησης και κυρίως λόγω παραμέλησης, από ευάλωτες κοινωνικά και οικονομικά οικογένειες, γεγονός που "φωτίζει" την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης του πλαισίου στήριξης των οικογενειών στη χώρα μας.
-Τέταρτον, τώρα που μαθαίνουμε για τα παιδιά των ιδρυμάτων και καταλαβαίνουμε καλύτερα τι συμβαίνει, είμαστε σε θέση να παρέχουμε αποκατάσταση; Ποιος θα αποζημιώσει ηθικά και πρακτικά τα παιδιά που μπαίνοντας στο ελληνικό "σύστημα" παιδικής προστασίας θυματοποιήθηκαν δευτερογενώς και υπέστησαν αναπανόρθωτη ζημία από τις "καλές προθέσεις" της πολιτείας και τα αφόρητα συστημικά της κενά; Τροφή για σκέψη (και για δράση)...
--
Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας μπορείτε να το στείλετε την διεύθυνση:
[email protected]
Για το αρχείο της λίστας μπορείτε να επισκεφθείτε τον σύνδεσμο:
https://www.mail-archive.com/[email protected]/maillist.html
---
Λάβατε αυτό το μήνυμα επειδή έχετε εγγραφεί στην ομάδα "orasi" των Ομάδων Google.
Για να απεγγραφείτε απ' αυτή την ομάδα και να σταματήσετε να λαμβάνετε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου απ' αυτή, στείλτε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση
[email protected].
Για να δείτε αυτή τη συζήτηση, επισκεφτείτε το
https://groups.google.com/d/msgid/orasi/C558B53F-2C2C-46B1-ADD7-1FA518A5B244%40gmail.com.
