[orasi] Αυτό που μας χάρισε ο Κρίστοφερ Νόλαν | Protagon.gr

['Konstantinos Theodoropoulos' via orasi]

Title: Αυτό που μας χάρισε ο Κρίστοφερ Νόλαν | Protagon.gr

https://www.protagon.gr/apopseis/afto-pou-mas-xarise-o-kristofer-nolan-44343408025 Αυτό που μας χάρισε ο Κρίστοφερ Νόλαν | Protagon.gr Πριν από δύο χρόνια, όταν ο Κρίστοφερ Νόλαν και το συνεργείο του ήρθαν στη Μεθώνη για γυρίσματα της «Οδύσσειας», πολλοί έλεγαν «ορίστε, είμαστε παγκοσμίως διάσημοι (σαν μέρος)» και απέδιδαν, μάλιστα, τη διασημότητα αυτή σε παρακείμενο ξενοδοχειακό συγκρότημα premium υπηρεσιών. Η αλήθεια είναι ότι ο Νόλαν δεν ήρθε στη νοτιοδυτική Μεσσηνία επειδή εδώ έχει γήπεδα γκολφ, celebrities, ή ωραίες παραλίες, αλλά επειδή είναι το κατ’ εξοχήν μέρος στο οποίο η αρχαιολογική σκαπάνη διέρρηξε το παραπέτασμα που χωρίζει τον μύθο από την Ιστορία στα ομηρικά έπη. Το ανάκτορο του Νέστορα, από το οποίο πήρε το όνομά του ο οικείος Δήμος, βρίσκεται στους λόφους πάνω από την Πύλο. Είναι το μοναδικό μυκηναϊκό ανάκτορο το οποίο σώζεται σε τόσο καλή κατάσταση που μπορεί να συγκριθεί άμεσα με το ομηρικό βασίλειο του Νέστορα. Στο παλάτι αυτό είχε έρθει ο Τηλέμαχος για να ρωτήσει για την τύχη του πατέρα του, του Οδυσσέα. Τριγύρω, στη Μεθώνη, στη Γιάλοβα και στη Βοϊδοκοιλιά, σπήλαια, τάφοι και οικισμοί συνθέτουν μια ολοκληρωμένη μυκηναϊκή διήγηση, βγαλμένη απ’ ευθείας από τα ομηρικά έπη. Εκεί επέστρεψε ο Νόλαν, για να συνομιλήσει με τον Ομηρο. Αυτή του η επιλογή, έδειξε εξαρχής ότι ήξερε, καλύτερα από όσο ξέρουμε οι περισσότεροι, τι ήταν αυτό με το οποίο καταπιανόταν· ένα κομμάτι της ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας, χαμένο στην αχλή του χρόνου. Τι ήταν, τελικά, ο Ομηρος; Ηταν η προφορική παράδοση, που πήρε τις αναμνήσεις της ύστερης μυκηναϊκής εποχής, τους πολέμους, τις περιπλανήσεις και τις αναζητήσεις των ανθρώπων της, τις έμπλεξε με φόβους και προσδοκίες, που έγιναν τέρατα και θεοί, και έφτιαξε τα μεγαλειώδη έπη που όλοι ξέρουμε ως Ιλιάδα και Οδύσσεια. Αυτό που συντελέστηκε, στην πραγματικότητα, εκείνη την εποχή στον ελλαδικό χώρο ήταν κοσμοϊστορικό: η μετάβαση από τα ανακτορικά βασίλεια και την εποχή του Χαλκού στην εποχή του Σιδήρου και τη γέννηση του ελληνικού κόσμου και των πόλεων-κρατών, θα διαμόρφωνε την ιστορία ολόκληρης της Δύσης μέχρι σήμερα. Ας κάνουμε ένα άλμα στη σημερινή εποχή, του TikTok, της ταχύτητας και της αποσπασματικής γνώσης. Τα έπη του Ομήρου διδάσκονται περιληπτικά στα ελληνικά σχολεία, οι τόμοι τους σκονίζονται σε κάποια ράφια και για τον υπόλοιπο κόσμο αποτελούν μέρος της «ελληνικής μυθολογίας»· στο μυαλό των περισσοτέρων, ο Δίας κάνει παρέα με τον Θορ των Σκανδιναβών ή και με τον Σούπερμαν και πρωταγωνιστεί σε φρικαλέες τηλεοπτικές σειρές, γεμάτες από γκροτέσκες ανακρίβειες και υπερβολές. Η πεποίθηση ότι «όλοι ξέρουν» τη σημασία της Ελλάδας για την παγκόσμια Ιστορία και το σήμερα, είναι κυρίως δική μας. Για να είμαστε ειλικρινείς, ούτε και εμείς οι ίδιοι την ξέρουμε, όχι όλοι πάντως. Η Ελλάδα είναι, πράγματι, γνωστή παγκοσμίως, ως μια χώρα με καλό καιρό, παραλίες, την Ακρόπολη και χωριάτικες σαλάτες. Η Ιστορία μας, φαίνεται συχνά να ξεκινάει και να τελειώνει την εποχή του Περικλή. Μέσα σ’ όλα αυτά, ο Νόλαν πήρε την Οδύσσεια και της συμπεριφέρθηκε με τεράστιο σεβασμό, αν όχι προσωπικό δέος. Ο σεβασμός δεν έγκειται στο χρώμα των πρωταγωνιστών. Αυτό είναι η γέφυρα προς το σήμερα. Οπως και όλες οι προβολές που κάνει, επαναφέροντας τους συμβολισμούς του τότε ως παναθρώπινα ζητήματα. Αυτό που ήταν, δηλαδή. Ο σεβασμός φαίνεται στο γεγονός ότι ανέδειξε, μέσα από την κινηματογραφική του αφήγηση, τον τόπο, την Ιστορία και την Ελλάδα. Υπενθύμισε στον πλανήτη, με τον πιο σύγχρονο τρόπο, το παρελθόν και τις ρίζες. «Σκάλισε» τα εύφορα χώματα της Μεσσηνίας, του Αργους και της Σπάρτης και έβγαλε στην επιφάνεια μνήμες και γνώση. Η ταινία του θα κάνει αρκετούς ανθρώπους να αναζητήσουν τα κείμενα του Ομήρου, ή έστω να διαβάσουν για αυτά στο Ιντερνετ. Θα κάνει άλλους να σκεφτούν ξανά την Ελλάδα, με διαφορετικό τρόπο. Κάποιοι θα έρθουν για να συνομιλήσουν και οι ίδιοι με τον Ομηρο, στα αρχαία μονοπάτια του. Ο Κρίστοφερ Νόλαν δεν μας χάρισε μόνο διαφήμιση, αλλά κυρίως υπενθύμιση. Και προς εμάς τους ίδιους. Οι παραλίες, ο ήλιος και η θάλασσα είναι πολύ ωραία στην Ελλάδα, αλλά υπάρχουν και αλλού. Πουθενά αλλού, όμως, δεν θα περπατήσεις στο λυκαυγές της Ιστορίας, παρέα με μύθους, θεούς και ήρωες, όλα αυτά που σε έκαναν αυτό που είσαι σήμερα. Ακολούθησε το Protagon στο Google News Πρόσθεσε το Protagon ως προτιμώμενη πηγή στη Google Κώστας στάλθηκε από το iPhone μου -- Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας μπορείτε να το στείλετε την διεύθυνση: orasi@googlegroups.com   Για το αρχείο της λίστας μπορείτε να επισκεφθείτε τον σύνδεσμο: https://www.mail-archive.com/orasi@googlegroups.com/maillist.html --- Λάβατε αυτό το μήνυμα επειδή έχετε εγγραφεί στην ομάδα "orasi" των Ομάδων Google. Για να απεγγραφείτε απ' αυτή την ομάδα και να σταματήσετε να λαμβάνετε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου απ' αυτή, στείλτε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση orasi+unsubscr...@googlegroups.com. Για να δείτε αυτή τη συζήτηση, επισκεφτείτε το https://groups.google.com/d/msgid/orasi/AFB341C0-8371-495C-84B5-059A4F1F5465%40icloud.com.