Ωραία συνέντευξη και πολύ εύστοχες τοποθετήσεις!
Χρυσέλλα Λαγαρία 8 Σεπ 2019, 16:13, ο χρήστης «George Panopoulos <[email protected]>» έγραψε: > LiFO: ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ - Κυριακή, 8 Σεπτεμβρίου 2019 - 9:30 πμ > > Δ. Χριστόπουλος: «Αν με το "Έλληνας γεννιέσαι" εννοούμε κάτι περί ελληνικού > αίματος, είμαστε ή μπούφοι ή φασίστες» > > Ο Δημήτρης Χριστόπουλος είναι πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων > του Ανθρώπου και καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Η ερευνητική του > δραστηριότητα αφορά, μεταξύ άλλων, ζητήματα δικαιωμάτων, μειονοτήτων, > μεταναστών και ιδιότητας του πολίτη. Με δημόσιες παρεμβάσεις του έχει > αναδείξει πολλές φορές ότι η κρίση των δικαιωμάτων είναι μια κύηση της > ευρύτερης οικονομικής και πολιτικής συγκυρίας από την οποία διέρχεται η > Ελλάδα και η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. > > > Όταν τον επισκέφθηκα στο σπίτι του στα ορεινά των Αμπελοκήπων στην > επικαιρότητα κυριαρχούσε και πάλι το θέμα του προσφυγικού. Περισσότεροι από > 1.300 πρόσφυγες και μετανάστες έφτασαν τα τελευταία εικοσιτετράωρα στα νησιά > του Αιγαίου ενώ από τις αρχές του έτους ο αριθμός έχει ξεπεράσει τις 25.000 > αφίξεις. > > > Λίγο πριν την ολοκλήρωση της θητείας του από την προεδρία της Διεθνούς > Ομοσπονδίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και την επανέκδοση του βιβλίου του > «Ποιος είναι Έλληνας πολίτης», ο πανεπιστημιακός, Δημήτρης Χριστόπουλος, με > τη συνέντευξη του στη LiFO προχωρά σε έναν απολογισμό, αναφέρεται στο > ακανθώδες θέμα του προσφυγικού και στη διαχείρισή του από τη χώρα μας, μιλά > για τους φοιτητές, το επίπεδο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τη δυναμική της > αντίστασης στον δρόμο, σχολιάζει αν υπάρχει σήμερα εθνική ιδέα, απαντά στις > κατηγορίες περί εθνομηδενισμού αλλά και για το αν Έλληνας γεννιέσαι ή γίνεσαι > καθώς και τι θεωρεί σημαντικό στη ζωή. > > — Τρία χρόνια στην προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας για τα Δικαιώματα του > Ανθρώπου. Τι αποκομίσατε περισσότερο; > > Ήταν ένας σημαντικός κύκλος της ζωής μου που ολοκληρώνεται στα τέλη > Οκτωβρίου. Έμαθα πολλά, σκέφτηκα περισσότερα και προσπάθησα άλλα τόσα. Μικρές > νίκες, περισσότερες ήττες. Ζω εξ ορισμού με την ελπίδα, χωρίς όμως πολλή > αισιοδοξία. Αποχωρώ λιγότερο αισιόδοξος από την περίοδο που μπήκα σε αυτό τον > χώρο, ειδικά απ' όσα αποκόμισα για τον λεγόμενο «Πρώτο κόσμο». Τα τελευταία > χρόνια –ας πούμε σχηματικά από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου– αυτό που > ονομάζουμε «Κοινωνία των Πολιτών», νομίζω, έχει χάσει το ζωτικό σφρίγος του > αυθεντικού ενδιαφέροντος για τα δικαιώματα. Περισσότερο πλέον πρόκειται για > μια νέα αγορά εργασίας και παροχής υπηρεσιών. Δύσκολοι συνδυασμοί. > > Αν με το «Έλληνας γεννιέσαι» εννοούμε κάτι περί ελληνικού αίματος είμαστε ή > μπούφοι ή φασίστες – ή και τα δύο. Η χώρα μας έχει ένα θέμα με την ιστορία > της. Ζούμε θαμπωμένοι από τη λάμψη της ιστορίας μας –κυρίως της αρχαίας– και > η λάμψη μας τυφλώνει. > > > — Στη διάρκεια της θητείας σας ήταν περισσότερες οι κατακτήσεις ή οι απώλειες; > > Ζούμε σε μια περίοδο που τα δικαιώματα δεν πουλάνε, δεν είναι πλέον της > «μόδας». Πριν από λίγο καιρό η κεντροαριστερή αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής > Επιτροπής μου είπε σε ιδιωτική συνομιλία ότι «τα νησιά είναι ιδανικός τόπος > ελέγχου μεταναστών», θέλοντας κάπως να δικαιολογήσει την κατάσταση στο > Ανατολικό Αιγαίο εξαιτίας των πολιτικών επιλογών της ΕΕ. > > Δεν άντεξα και της απάντησα: «Αυτό το ξέρανε όλες οι ελληνικές αυταρχικές > κυβερνήσεις από τις αρχές του 20ού αιώνα ως το τέλος της χούντας και γι' αυτό > τα χρησιμοποιούσαν ως τόπους εξορίας. Εσείς το καταλάβατε σήμερα!». Θέλω να > πω ότι κάτι τέτοιο δεν θα το έλεγε εύκολα δημοκράτης Ευρωπαίος πολιτικός προ > εικοσαετίας, ας πούμε. Τώρα, του ξεφεύγει. > > Η ευρωπαϊκή αντί-μεταναστευτική πολιτική βασίζεται στην ιδέα ότι πληρώνουμε > τους φτωχούς γείτονές μας για να κρατούν τους φτωχότερους γείτονες τους. Κι > όταν αυτό το κάνει η ΕΕ, τότε μετά θα το κάνουν όλοι. Οι παραβιάσεις των > δικαιωμάτων δεν είναι «προνόμια» των υπανάπτυκτων κρατών, αλλά συμβαίνουν και > στις καλύτερες οικογένειες. > > — Τα δικαιώματα οδηγούνται λοιπόν σε καθεστώς αφανισμού; > > Χρησιμοποιώ τη λέξη εκφυλισμός. «Αφανισμός» μού φαίνεται καταστροφολογία, αν > και το ακούω συχνά. Χρειάζεται ψυχραιμία κι επαγρύπνηση συνάμα: όντως από τις > ΗΠΑ ως τη Ρωσία, από τη Βραζιλία ως την Τουρκία, από την Ουγγαρία ως τις > Φιλιππίνες και πάει λέγοντας, ένας νέος τύπος διακυβέρνησης εγκαθίσταται που > είτε βλέπει στα δικαιώματα μια αδικαιολόγητη πολυτέλεια είτε μια ασύμμετρη > απειλή. Προσέξτε: τα καθεστώτα αυτά δεν είναι χούντες (γιατί έχουμε κι από > αυτές), είναι δημοκρατίες, είτε προηγμένες, είτε όχι. Ο λαός πάντως επέλεξε > αυτές τις κυβερνήσεις. Κι αυτό είναι το σύμπτωμα της εποχής μας. > > > — Στην εποχή μας ποιο περιεχόμενο θα δίνατε στη λέξη δικαιώματα; > > Δικαίωμα είναι μια αρετή συνημμένη στον άνθρωπο που του κατοχυρώνει > αξιωματικά έναν χώρο ισότητας κι ελευθερίας μέσα σε μια οργανωμένη κοινότητα. > Δικαιώματα δεν έχει ο Τομ Χανκς στον «Ναυαγό», αν και κάνει ό,τι θέλει. Είναι > ναυαγός όμως. Έχουμε δικαιώματα επειδή είμαστε άνθρωποι που ζούμε με > ανθρώπους, δηλαδή εντός κοινωνίας. Δικαιώματα ατομικά, πολιτικά και > κοινωνικά. Όλα μαζί: αυτό είναι η οικουμενικότητα και το αδιαίρετό τους. Αν > παραβιάζεις τα μεν αναγκαστικά συμπαρασύρεις στον μαρασμό και τα υπόλοιπα. > > Σήμερα δεν είμαστε απλώς θεατές της συρρίκνωσης των κοινωνικών δικαιωμάτων. > Αυτή συμπαρασύρει και τα αντίστοιχα πολιτικά, αφού η δημοκρατία ασθμαίνει. > Δεν είναι τόσο ελκυστική όσο ήταν παλαιότερα. Οι πολίτες θεωρούν ότι οι > αποφάσεις είναι ούτως ή άλλως ειλημμένες και για τον λόγο αυτό τα ποσοστά > αποχής διαρκώς μεγαλώνουν. Από την άλλη, οι άμυνες των κοινοτήτων στο όνομα > της υπεράσπισης της «ταυτότητας» οδηγούν σε συστηματικές παραβιάσεις > δικαιωμάτων και κολοσσιαίους κινδύνους για την ασφάλεια. Η απάντηση στην > ισοπεδωτική παγκοσμιοποίηση των αγορών δεν μπορεί να είναι η εσωστρεφής > λατρεία της ταυτότητας: αυτό είναι πραγματικά η Σκύλλα και η Χάρυβδη. > > > Τίποτα δεν γεννιέσαι. Άνθρωπος γεννιέσαι. Όλα τα υπόλοιπα γίνεσαι. Φωτο: > Πάρις Ταβιτιάν / LiFO > > — Σήμερα, πώς μπορεί κάποιος να προστατευτεί; > > Τρία είναι τα πεδία προστασίας: Πρώτον, θεσμοί και δικαιοσύνη. Δεύτερον, > πολιτική στρατηγική και τεκμηρίωση. Τρίτον, κοινωνική κινητοποίηση. Δύσκολα > μπορεί να στεφθεί με επιτυχία ο αγώνας, αν δεν υπάρξει συντονισμένη δράση στα > πεδία αυτά. Πάρτε παράδειγμα την αλλαγή του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας που > ξεκίνησε με τη μεταρρύθμιση του 2010 και ολοκληρώθηκε το 2015. Η τομή αυτή > είχε ένα πεδίο δικαστικής αντιπαράθεσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας, > απαιτούσε στρατηγική, καθώς και κινητοποίηση οργανώσεων και πολιτικού κόσμου, > αλλά πρωτίστως ήθελε μια επαρκή τεκμηρίωση. Εντοπίσαμε μια «σχισμή» και με > κατάλληλες δράσεις την ανοίξαμε ώστε σήμερα να μπορούν οι μετανάστες που > έχουν ριζώσει στη χώρα μας να γίνουν πολίτες της. > > > — Η αντίδραση στον δρόμο έχει την ίδια δυναμική σε σχέση με το παρελθόν; > > Δεν γίνεται τίποτα χωρίς πάλη των κοινωνικών κινημάτων. Δεν αρκεί, όμως, μόνο > η πάλη των κινημάτων. Αν δεν συνδυαστεί με όλα όσα αναφέραμε, δηλαδή πολιτική > τεκμηρίωση και θεσμική κινητοποίηση, η «αντίδραση στον δρόμο» θα φέρει > πενιχρά αποτελέσματα. Από την άλλη όμως, να μην ξεχνάμε ότι χωρίς τους > δρόμους δεν υπάρχει σαλόνι. Ένας ελιτισμός που σνομπάρει ή αγνοεί τη σημασία > των κοινωνικών κινητοποιήσεων δυσκολεύεται να καταλάβει γιατί γιορτάζουμε τις > επαναστάσεις: αυτές σημαδεύουν τη μνήμη και την πραγματικότητα. > > > — Αυτές τις μέρες το προσφυγικό βρίσκεται και πάλι στα πρωτοσέλιδα. Τι πάει > λάθος; > > Κάτι πάει λάθος, αλλά δεν πάει τώρα μόνο, το πρόβλημα χρονίζει. Ζούμε σ' ένα > κόσμο όπου διαρκώς οι ανισότητες οξύνονται και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να > αυξάνονται οι μετακινήσεις πληθυσμών. Αν οι κυβερνήσεις –κυβερνήσεις μάλιστα > που κατεξοχήν ευθύνονται για την όξυνση των ανισοτήτων– δεν το ομολογήσουν > ρητά στους λαούς τους τότε είναι βέβαιο ότι θα χτυπήσουμε τοίχο. Όποιοι > υπόσχονται «λύσεις» στο προσφυγικό είναι ή άσχετοι ή επικίνδυνοι απατεώνες. > Μαγικά ραβδιά δεν υπάρχουν. Η ΕΕ έχει πλήρως αποδεχθεί το θεώρημα πως για να > μην έχουμε φασίστες πρέπει να μην έχουμε μετανάστες. Έτσι όμως με γοργά > βήματα οδηγείται στο να μοιάζει με το κτήνος στο οποίο υποτίθεται > αντιπαρατίθεται. > > > — Πώς σχολιάζετε την αντιμετώπιση του προσφυγικού από τη χώρα μας σήμερα; > > Αυτά που βλέπουμε εσχάτως με τις εκκενώσεις καταλήψεων κ.λπ. είναι > επικοινωνιακά τρικ στο σενάριο «νόμου και τάξης». Δεν είναι σοβαρή διαχείριση > του μεταναστευτικού. Η χώρα απαιτείται να εργαστεί πάνω σ' ένα μακροπρόθεσμο > σχέδιο ενσωμάτωσης. Αυτό όμως σημαίνει ότι πρέπει να υπερβεί την κουτοπονηριά > της χώρας-τράνζιτ. Αν σκεφτόμαστε με όρους εφήμερης παραμονής των ανθρώπων, > τότε η κοινωνική ένταξη υπονομεύεται και η ασφάλεια απειλείται. > > Η μεταναστευτική εμπειρία της Ελλάδας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, όπως και όλης > της Νότιας Ευρώπης, προέκρινε ένα μοντέλο ενσωμάτωσης όπου όλα τα έκανε η > αγορά εργασίας. Το κράτος έπαιζε τον κοιμώμενο νυχτοφύλακα. Η ενσωμάτωση ήταν > αποκλειστικά υπόθεση της μαύρης ή γκρίζας αγοράς εργασίας. Και τελικά επειδή > τα πρώτα δεκαπέντε χρόνια (ουσιαστικά από το 1990 ως το 2005) ήταν χρόνια > φρενήρους ανάπτυξης, η αγορά τα κατάφερε μόνη της κι οι άνθρωποι εντάχθηκαν ή > αφομοιώθηκαν όπως-όπως χωρίς οργανωμένο σχέδιο εκ μέρους της πολιτείας. > > Σήμερα που η αγορά δεν δίνει τέτοιες μαγικές λύσεις, η ανάληψη κοινωνικής > ευθύνης από το κράτος είναι μονόδρομος. Και να σας πω και κάτι άλλο, διότι > ακούω συχνά το επιχείρημα «μα αυτοί είναι μουσουλμάνοι» ή «θέλουν να φύγουν» > και πάει λέγοντας. Όταν όμως έρχεται ο Σαουδάραβας επενδυτής, τεμενάδες του > κάνουμε κι ας είναι ο φανατικότερος ουαχαμπίτης. Άδεια διαμονής του δίνουμε > και υπάρχουν και κράτη στην Ευρώπη που ακόμα και ιθαγένεια θα του δώσουν. Με > ποιον μουσουλμάνο τα βάζουμε; Με τον φτωχοδιάβολο του Πακιστάν ή του > Μπαγκλαντές. Σας το λέω αυτό διότι στην Ευρώπη σήμερα, που η ισλαμοφοβία > αποκτά ενδημικά χαρακτηριστικά, ξεχνάμε συχνά το ταξικό πρόσημο αποδίδοντας > μυθικές διαστάσεις στο πολιτισμικό. > > Δεν υπάρχει μία εθνική ιδέα. Τα έθνη δεν είναι μονολιθικές ενότητες. Στα έθνη > συνυπάρχουν τάξεις με ανταγωνιστικά συμφέροντα κι ανάγκες. Ομάδες με άλλες > στρατηγικές. Άλλη εθνική ιδέα έχω εγώ π.χ. και άλλη ο Άνθιμος Θεσσαλονίκης. > > > — Τις επόμενες μέρες κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα η δεύτερη έκδοση > του βιβλίου σας «Ποιος είναι Έλληνας πολίτης;». > > Είναι ο καρπός μιας έρευνας που διαρκεί μια δεκαπενταετία και αποκρυπτογραφεί > τα κριτήρια με τα οποία σφυρηλατείται η ιδιότητα του Έλληνα πολίτη, από τις > καταβολές του ελληνικού κράτους ως σήμερα. Τα κριτήρια αυτά είναι τα ίδια από > τότε που υπάρχει η εθνική πολιτική κοινότητα των Ελλήνων ή μεταβάλλονται; Με > ποια κριτήρια κάποιος γίνεται Έλληνας, ενώ δεν είναι; Και αυτά, με τη σειρά > τους, παραμένουν ίδια στην ελληνική ιστορία των δύο τελευταίων αιώνων; Πόσο > συχνά και γιατί αλλάζουν; > > Είναι μια σύντομη διαδρομή στην ιστορία του ελληνικού κράτους μέσα από την > οπτική της ιδιότητας του πολίτη, εκβάλλοντας στο παρόν και στις σύγχρονες > προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει το καθεστώς της ελληνικής ιθαγένειας. Η > πρώτη έκδοση κυκλοφόρησε το 2012 και η δεύτερη εμπλουτισμένη που θα > κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες, στα τέλη Σεπτέμβρη, περιλαμβάνει επιπλέον τις > εξελίξεις από το 2012 ως σήμερα. > > > — Έλληνας γεννιέσαι ή γίνεσαι; > > Τίποτα δεν γεννιέσαι. Άνθρωπος γεννιέσαι. Όλα τα υπόλοιπα γίνεσαι. Όταν λέμε > «Έλληνας γεννιέσαι» αναφερόμαστε στην κτήση της ιθαγένειας των γονέων από τα > παιδιά τους. Όταν λέμε «Έλληνας γίνεσαι» εννοούμε ότι στη διάρκεια της ζωής > σου μπορείς να θελήσεις να ανήκεις σε μια άλλη κοινότητα απ' αυτήν που > γεννήθηκες για λόγους που σχετίζονται με το πρόγραμμα της ζωής σου. Τρανό > παράδειγμα τα χιλιάδες αλλοδαπά παιδιά που γεννήθηκαν ή ζουν στη χώρα μας > ταυτίζοντας το μέλλον τους με το μέλλον των δικών μας παιδιών. Δεν γίνεται να > επαίρεσαι για τον Έλληνα Αντετοκούμπο και στους άλλους να λες «δεν θα γίνεις > Έλληνας ποτέ». Ντροπή. > > > — Στα περί ελληνικού αίματος τι απαντάτε; > > Αν με το «Έλληνας γεννιέσαι» εννοούμε κάτι περί ελληνικού αίματος, είμαστε ή > μπούφοι ή φασίστες – ή και τα δύο. Η χώρα μας έχει ένα θέμα με την ιστορία > της. Ζούμε θαμπωμένοι από τη λάμψη της ιστορίας μας –κυρίως της αρχαίας– και > η λάμψη μας τυφλώνει. Το αποτέλεσμα είναι πως όταν γίνεται αναφορά σε δύσκολα > ή τα λεγόμενα «ευαίσθητα θέματα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας να βιώνει έναν > ηθικό πανικό που οδηγεί στη λογοκρισία. Έτσι, ο αναστοχασμός εξορίζεται και > οτιδήποτε αμαυρώνει το εθνικό μας αφήγημα θεωρείται βλάσφημο. > > > — Τις κατηγορίες για «εθνομηδενισμό» πώς τις σχολιάζετε; > > Αν έτσι σε αποκαλεί κάποιος πατριδοκάπηλος, τότε το θεωρώ τίτλο τιμής. > Πατρίδα είναι η ταύτιση του ανθρώπου με μια κοινότητα. Υπάρχουν πολλές όμως > πατρίδες, όχι μόνο η δική μας. Το εθνικό γίνεται εθνικιστικό σαν οι ταυτίσεις > αυτές γίνονται ανταγωνιστικές, βιώνοντας καθεστώς πραγματικής ή θεωρούμενης > απειλής. Και τότε η περηφάνια καταλήγει στον πόλεμο. Σε κάθε περίπτωση –κι > είναι κάτι που συνέχεια λέω στους φοιτητές μου– δεν αρκεί να καταγγέλλεις τον > εθνικισμό αλλά απαιτείται να τον ερμηνεύσεις. Άλλη η εθνική ιδέα της Ελλάδας > το 1830, άλλη το 1923, το 1947 και άλλη το 2019. > > > — Υπάρχει, λοιπόν, σήμερα εθνική ιδέα; > > Εξ αντικειμένου. Και μάλιστα δεν υπάρχει μία εθνική ιδέα. Τα έθνη δεν είναι > μονολιθικές ενότητες. Στα έθνη συνυπάρχουν τάξεις με ανταγωνιστικά συμφέροντα > κι ανάγκες. Ομάδες με άλλες στρατηγικές. Άλλη εθνική ιδέα έχω εγώ π.χ. και > άλλη ο Άνθιμος Θεσσαλονίκης. > > Αν κάτι χαρακτηρίζει μια τοξική εθνική ιδέα αυτό είναι η πλάνη της > μοναδικότητας που οδηγεί σε απορριπτικές συμπεριφορές απέναντι στους άλλους: > συμπλέγματα έναντι των ισχυρών, νταηλίκια απέναντι στους ανίσχυρους. Δείτε τι > έπαθαν οι Σέρβοι πριν μερικά χρόνια. Δείτε τι παθαίνουν οι Άγγλοι σήμερα. Το > ερώτημα είναι αν μπορούμε να έχουμε μια εθνική ιδέα απαλλαγμένη από > συμπλέγματα ή αν τελικά η τοξικότητα αυτή είναι συνημμένη πάνω της; Η > απάντηση εδώ –και μοναδική ελπίδα– είναι το πολιτικό έθνος στην αντιπαράθεσή > του με τον φυλετισμό. > > Στην κοινότητα αίματος αντιπαραθέτουμε την κοινότητα βούλησης, συνείδησης και > αλληλεγγύης, το έθνος όλων των ανθρώπων που θέλουν να ζουν μαζί, που αγαπούν > και πονούν μαζί, που χτίζουν μαζί το μέλλον τους κάτω από κάποιες θεμελιώδεις > καταστατικές αρχές. Αυτό θεωρούν «εθνομηδενισμό» οι Έλληνες φυλετιστές και σε > αυτόν τον αγώνα εκπτώσεις δεν τους κάνουμε. > > > Αν δεν έχεις επίγνωση, δεν μπορείς να αλλάξεις τίποτε, κι αν προσπαθείς σπας > τα μούτρα σου. Αποτυγχάνεις και μετά λες «τίποτε δεν αλλάζει». Όλα αλλάζουν, > αλλά θέλουν τον τρόπο τους. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν / LiFO > > — Ως πανεπιστημιακός, πώς αξιολογείτε ότι και φέτος είχαμε εισακτέους ακόμη > και με βαθμό κάτω της μονάδας; > > Αν υπάρχουν κενές θέσεις σε σχολές, δεν βλέπω σε τι πρέπει να ενοχλεί ότι > κάποιος μπαίνει με βαθμό κάτω από τη βάση. Η ζήτηση το κρίνει αυτό. Σε > τελευταία ανάλυση, ας μην κάναμε τόσες σχολές. Δεν μπορεί ένας βαθμός σε μία > εξέταση να αναγορεύεται σε λυδία λίθος για την παιδεία και να χύνονται > ποτάμια μελάνι, από πάμπολλους που θρηνούν. > > Το μείζον πρόβλημα είναι αλλού κι εντοπίζεται στο ότι παγκοσμίως αλλά και στη > χώρα μας οι ανθρωπιστικές σπουδές συρρικνώνονται δραστικά καθώς έχουν > περιορισμένο αντίκρισμα στην αγορά εργασίας του ύστερου καπιταλισμού και > μάλιστα σε συνθήκες κρίσης. Εκεί μπαίνει το ερώτημα: θέλουμε ένα πανεπιστήμιο > στο οποίο σμιλεύεται η γνώση και η συναίσθηση του ανθρώπου για την κοινωνία > και την ιστορία της; > > Αν απαντήσουμε θετικά, τότε τις ανθρωπιστικές σπουδές πρέπει να τις > προστατέψουμε. Πολύ περισσότερο σε μια κοινωνία σαν τη δική μας όπου στο > σχολείο για λόγους που συζητήσαμε προηγουμένως απουσιάζει εντελώς η > εξοικείωση μ' έναν στοιχειώδη μηχανισμό τεκμηρίωσης και αναστοχασμού. Δεν > αρκεί να μαθαίνουμε, να μαζεύουμε πληροφορίες. Πρέπει να μαθαίνουμε, να > μαθαίνουμε. Έτσι η εμπειρία μετασχηματίζεται σε γνώση. > > > — Ποια είναι η εικόνα που εισπράττετε από τους φοιτητές; > > Είναι ίσως κοινότοπο να πω πόσα μαθαίνεις από τους μαθητές σου, αλλά θα το > πω. Τα παιδιά, με τη σειρά τους, θέλουν να μάθουν και μάλιστα το προσπαθούν > με μεγαλύτερη ωριμότητα νομίζω απ' ό,τι προ κρίσης. Δυστυχώς, το σύστημα των > πανελληνίων οδηγεί μαθητές σε σχολές που δεν είναι στις προτεραιότητες τους. > > > Επίσης, έρχονται από το σχολείο μυαλά παραμορφωμένα, εθισμένα στην άσκηση της > μνήμης κι όχι της κριτικής, οπότε πρώτα κι αναγκαστικά έρχεται η επιχείρηση > κατεδάφισης κι ύστερα το σχέδιο ανοικοδόμησης της σκέψης. Οι περισσότεροι > Έλληνες καθηγητές πανεπιστημίου το παλεύουμε με έντιμο τρόπο, καθείς με τις > δυνάμεις του, σε συνθήκες όχι ακριβώς ιδανικές. > > Το λέω αυτό διότι το ελληνικό πανεπιστήμιο ενίοτε λοιδορείται ανυπόφορα και > άδικα. Φυσικά υπάρχουν μεγάλα προβλήματα, αλλά γενικά γίνεται σοβαρή δουλειά > κι αυτό φαίνεται όταν τα παιδιά βγαίνουν έξω μετά και διαπρέπουν. > > > — Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο σήμερα; > > Ένα ωραίο σύνθημα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, τώρα που > εγκαταλείπω την προεδρία της: Keep your eyes open. Επιμονή και υπομονή για > τις ανηφόρες που θα κληθεί να αντιμετωπίσει. Και επίσης επίγνωση. Συναίσθηση > των ευκολιών και των δυσκολιών. Αν δεν έχεις επίγνωση, δεν μπορείς να > αλλάξεις τίποτε, κι αν προσπαθείς σπας τα μούτρα σου. Αποτυγχάνεις και μετά > λες «τίποτε δεν αλλάζει». Όλα αλλάζουν, αλλά θέλουν τον τρόπο τους. > > > — Γνωρίζω ότι κάνετε πολλά ταξίδια, επαγγελματικά και μη. Τι σας έχουν μάθει; > > Νομίζω αυτό που τόνισα προηγουμένως: επίγνωση, συναίσθηση του χώρου και του > χρόνου. Οι άνθρωποι που διαβάζουν λένε συνήθως ότι το βιβλίο είναι ένα ωραίο > ταξίδι. Εγώ θα πω το αντίθετο. Το ταξίδι μπορεί να είναι πολύ ενδιαφέρον > ακόμη και σε έναν τόπο που δεν έχει φυσική ομορφιά. Μαθαίνεις διαρκώς από τα > ταξίδια, αρκεί να έχεις τα μάτια σου (και τ' αυτιά σου), ανοιχτά στο > ανθρώπινο βάθος. Στο ταξίδι μαθαίνεις κατά κυριολεξία «πού πατάς και πού > πηγαίνεις». Αυτή είναι η διαφορά τουρίστα και ταξιδιώτη. > > > — Τι θεωρείτε σημαντικό στη ζωή; > > Σε ένα περίφημο έργο του, ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους του 20ού > αιώνα, ο Βάλτερ Μπένγιαμιν αναφέρεται σ' ένα πίνακα του Πάουλ Κλέε, που > απεικονίζει έναν άγγελο που δείχνει έτοιμος να απομακρυνθεί από κάτι στο > οποίο έχει στυλώσει το βλέμμα του. Ο Μπένγιαμιν λέει πως κάπως έτσι πρέπει να > είναι η όψη του αγγέλου της Ιστορίας. Έχει το πρόσωπο του στραμμένο στο > παρελθόν και τα φτερά στο μέλλον. Το παραφράζω, λέγοντας πόσο σημασία έχει να > κρατούμε την ιστορία ως πυξίδα κι όχι ως βαρίδι. «Festina Lente», λοιπόν. > «Σπεύδε βραδέως», προς το μέλλον. Μεγάλη υπόθεση. > > Info > > Το βιβλίο του Δημήτρη Χριστόπουλου «Ποιος είναι Έλληνας πολίτης» κυκλοφορεί > από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα > > > https://www.lifo.gr/articles/greece_articles/250486/d-xristopoylos-an-me-to-ellinas-genniesai-ennooyme-kati-peri-ellinikoy-aimatos-eimaste-i-mpoyfoi-i-fasistes > > > > Στάλθηκε από το iPhone μου > ________ > > Orasi mailing list > για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση > [email protected] > και στο θέμα γράψτε unsubscribe > > Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας > στείλτε email στην διεύθυνση > [email protected] > > διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα > http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net > > Για το αρχείο της λίστας > http://www.mail-archive.com/[email protected]/ > Εναλλακτικό αρχείο: > http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ > παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) > http://www.freelists.org/archives/orasi > __________ > NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού > http://www.nvda-project.org/ > _____________ > Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις > προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών > ____________ ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ Εναλλακτικό αρχείο: http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ _____________ Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών ____________
