Η ψυχολογία της χριστουγεννιάτικης κάρτας
Η χριστουγεννιάτικη αγορά-Χριστουγεννιάτικος στολισμός
https://psychopedia.gr/diamorfosi-tis-psychologias-mas-ta-christougenna/
Η πρώτη χριστουγεννιάτικη κάρτα τυπώθηκε στην Αγγλία το 1843 και λίγα
χρόνια αργότερα κυκλοφόρησε και στην Αμερική. Μερικές δεκαετίες μετά οι
κατασκευαστές καρτών άρχισαν να τυπώνουν φτηνές κάρτες, που θα μπορούσαν
όλοι να αγοράσουν. Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Cary Cooper από το Manchester
Institute of Science and Technology στην Αγγλία, η αποστολή μιας κάρτας
εμπεριέχει ένα σαφές νόημα -ιδιαίτερα στις μέρες μας που οι διακοπές των
Χριστουγέννων είναι πολύτιμες για κάθε εργαζόμενο. Τρεις δεκαετίες
νωρίτερα η τελετουργία της ανταλλαγής καρτών δεν ήταν κάτι παραπάνω από
μία δευτερεύουσα κοινωνική υποχρέωση. Αλλά σήμερα έχει πολύ μεγαλύτερη
αξία, καθώς συνιστά μια μορφή κοινωνικής δικτύωσης με εκείνους που δεν
έχουμε επαφές και προσπαθούμε να διατηρήσουμε τη σχέση. Αναμφισβήτητα
ζούμε σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι δεν μένουν πλέον κοντά στις
οικογένειες τους, δεν ξέρουν τους γείτονες τους και μετακινούνται συχνά.
Και η ανταλλαγή καρτών υπόκειται σε κανόνες που φανερώνουν πολλά για τον
εαυτό μας, τα κίνητρά μας και τις σχέσεις μας με τους άλλους. Κι εδώ
κυριαρχεί η ιδέα της ανταπόδοσης. Οποιαδήποτε παρέκκλιση από μία άμεση
ανταλλαγή καρτών δίνει στοιχεία για το κύρος των εμπλεκόμενων σε αυτή τη
διαδικασία. Πιθανόν εκείνοι που δεν ανταποκρίθηκαν στέλνοντας πίσω μία
αντίστοιχη κάρτα, να βρίσκονται υψηλότερα στην κοινωνική ιεραρχία. Η
δική μας χριστουγεννιάτικη κάρτα υπήρξε ένα μέσο προσέγγισης.
Αντίστοιχα, οι κάρτες στις οποίες δεν απαντούμε ίσως να προέρχονται από
επαγγελματίες ή πολιτικά πρόσωπα, που προσπαθούν να δημιουργήσουν κάποια
σχέση μαζί μας. Εξίσου αποκαλυπτικά είναι όσα γράφονται επάνω στις
κάρτες. Ένα εκτενές μήνυμα δείχνει ίσως μια προσπάθεια εντυπωσιασμού,
ένα αστείο μήνυμα προσπαθεί να δικαιολογηθεί για τη μεγάλη καθυστέρηση,
μία απλή υπογραφή δείχνει πως ο αποστολέας είναι ιδιαίτερα απασχολημένος
ή σοβαρός για να γράφει αστεία, ευγενικά μηνύματα…
Αλλά ας δούμε τι μπορεί να δηλώνει η κάρτα που επιλέγουμε: μία
χειροποίητη κάρτα, για παράδειγμα, ίσως δείχνει ότι ‘είμαι πλούσιος κι
έχω αρκετό ελεύθερο χρόνο για να φτιάχνω μόνος μου τις κάρτες’ ή ότι
‘θέλω να θαυμάσετε το καλλιτεχνικό μου ταλέντο’ ή ότι ‘θέλω να δεις πόσο
ενδιαφέρομαι για σένα, ώστε ξοδεύω όλο μου τον χρόνο για την κάρτα σου’.
Αντίστοιχα, μια κάρτα με καρτούν φανερώνει μια διάθεση πέρα από τον
ρομαντισμό και τη θρησκευτική ατμόσφαιρα των Χριστουγέννων. Η
κάρτα-φωτογραφία θέλει κυρίως να επιδείξει το καινούργιο μας σπίτι ή
αυτοκίνητο ή το νέο μέλος στην οικογένεια κοκ. Ακόμη και ο τρόπος που
στολίζουμε τις κάρτες είναι ενδεικτικός των σκέψεων και της
προσωπικότητάς μας. Εάν τις εκθέτουμε όλες θέλουμε να προβάλλουμε την
κοινωνικότητά μας, το πόσους πολλούς φίλους και γνωστούς έχουμε. Τέλος,
κάτι που συνήθιζαν οι άνθρωποι στο παρελθόν και το κάνουν μέχρι σήμερα,
είναι να τοποθετούν σε κεντρικό σημείο την κάρτα ενός διάσημου ή
πλούσιου ή πολύ αγαπημένου προσώπου κτλ. Ανάλογα με την κάρτα επιλέγουμε
να επιδείξουμε, επιδεικνύουμε παράλληλα τα κίνητρα, τα συναισθήματα και
ένα μέρος της προσωπικότητάς μας.
Εμπορικά, απρόσωπα δώρα: συμβαίνει, όπως είπαμε νωρίτερα, τα δώρα των
Χριστουγέννων να είναι λιγότερο προσωπικά (φθηνά και παρόμοια) σε
σύγκριση, λόγου χάρη, με τα δώρα γενεθλίων. Μία πρώτη εξήγηση είναι για
να δηλώσουμε πως μετράει περισσότερο η σκέψη που δίνει αξία σε ένα
λιγότερο σπουδαίο δώρο. Κάτι τέτοιο συμφωνεί με το πνεύμα μιας
θρησκευτικής εορτής. Προκειμένου να προσδώσουμε ιδιαίτερο νόημα στο
χριστουγεννιάτικο δώρο μας, προσέχουμε κατά κύριο λόγο το περιτύλιγμα.
Με τον τρόπο αυτό τονίζουμε την ίδια την πράξη και όχι το περιεχόμενο
του κουτιού. Ο γνωστός ανθρωπολόγος Claude Lévi-Strauss υποστηρίζει πως
το πακετάρισμα δίνει σε ένα κοινό προϊόν, συναίσθημα και μια ιδέα για
την προσωπικότητα του δότη. Είναι κάτι σαν την ιεροτελεστία του
μαγειρέματος μέσα στην οικογένεια, η οποία μετατρέπει τα συνηθισμένα
προϊόντα του σούπερ μάρκετ σε ένα γεύμα που εκφράζει και ενδυναμώνει
τους δεσμούς των μελών της.
christmas-shopping
Η χριστουγεννιάτικη αγορά-Χριστουγεννιάτικος στολισμός
Οι μυρωδιές, η μουσική και η υποβλητική ατμόσφαιρα της
χριστουγεννιάτικης αγοράς αποσκοπούν στο να ενθαρρύνουν τον κόσμο να
αγοράσει ένα ακόμη δώρο. Η καταναλωτική συμπεριφορά των ανθρώπων αυτές
τις ημέρες διαφοροποιείται ανάλογα με το φύλο, την ηλικία αλλά και την
‘παρέα’ που τους συντροφεύει στα ψώνια. Οι καταστηματάρχες με τη σειρά
τους, ‘οσμίζονται’ και κατευθύνουν τις επιλογές του κόσμου με ποικίλους
τρόπους. Αρχικά, ο λεγόμενος κωδικός (bar code) που αναγράφεται σε κάθε
προϊόν και ο οποίος ‘παρακολουθεί’ τις κινήσεις των αγοραστών από το
1967, δίνει το στίγμα των επιθυμητών προϊόντων. Πολύ περισσότερο, ο
τρόπος με τον οποίο σχεδιάζονται και διακοσμούνται τα καταστήματα
βασίζεται στην κατανόηση της ψυχολογίας του καταναλωτή. Προϊόντα, λόγου
χάρη, που τοποθετούνται σε ράφια στο ύψος των ματιών του μέσου αγοραστή,
προτιμούνται συγκριτικά με άλλα που είναι σε χαμηλότερες ή υψηλότερες
θέσεις.
Αλλά πως δελεάζεται ο καταναλωτής αυτές τις γιορτινές ημέρες; Βασικός
κανόνας για τους πωλητές είναι να τραβήξουν την προσοχή του με
γυαλιστερά και λαμπερά αντικείμενα. Κατά δεύτερο, να χρησιμοποιήσουν
ωραία αρώματα. Ειδικά για τη μυρωδιά, που έχει χαρακτηριστεί ως ο
‘μυστικός γητευτής’, μία πρόσφατη έρευνα στις ΗΠΑ αποκάλυψε πως οι
πωλήσεις ενός καταστήματος αυξήθηκαν κατά 15 με 20% όταν χρησιμοποιήθηκε
άρωμα ροδάκινου συγκριτικά με τις πωλήσεις του προηγούμενου έτους, οπότε
δεν υπήρχε κάποιο άρωμα. Άλλες έρευνες κάνουν λόγο για αύξηση των κερδών
στο καζίνο του Las Vegas κατά 50% όταν οι παίκτες μυρίζουν ένα ορισμένο
άρωμα. Ο λόγος είναι πως τα αρώματα πυροδοτούν τις κατάλληλες
σωματοχημικές αντιδράσεις, που χαλαρώνουν τους αγοραστές και τους κάνουν
πιο πρόθυμους να ενδώσουν στις προκλήσεις της αγοράς. Παρόμοιο ρόλο
παίζουν και τα χρώματα των προϊόντων και των συσκευασιών. Μία ακόμη
έρευνα έδειξε πως οι άνθρωποι ‘αποχωρίζονται’ ευκολότερα τα χρήματά τους
όταν αντικρίζουν χρώματα που προσεγγίζουν στο κόκκινο, συγκριτικά με τα
λεγόμενα ‘ψυχρά’ χρώματα του μπλε και του πράσινου. Συνεπώς, οι
αποχρώσεις του κόκκινου είναι αυτές που πρέπει να εκμεταλλευθούν οι
καταστηματάρχες όταν στοχεύουν στην άμεση αντίδραση και απόφαση του
καταναλωτή. Μήπως αυτός είναι άραγε ο λόγος που ο Αϊ Βασίλης φοράει
κόκκινα;Το single του Bing Crosby “White Christmas”Το ίδιο ‘μελετημένη’
είναι και η μουσική των Χριστουγέννων. Προκειμένου να στρέψουν την
προσοχή των αγοραστών στα χριστουγεννιάτικα προϊόντα, οι καταστηματάρχες
παίζουν κάποια κατάλληλα, εποχιακά τραγούδια. Σε αυτή την περίπτωση,
κυρίαρχο ρόλο έχει ο ρυθμός. Μία μουσική με αργό τέμπο ανακουφίζει από
το στρες κι ενθαρρύνει τους αγοραστές να αφιερώσουν επιπλέον χρόνο για
τα ψώνια τους. Μία σχετική έρευνα αποκάλυψε πως η μουσική με χαλαρό,
αργό ρυθμό αύξησε τις πωλήσεις κατά 38%. Με άλλα λόγια, οι
καταστηματάρχες έχουν έναν ακόμη λόγο να προτιμούν το ‘Άγια Νύχτα’ από
το ‘Τρίγωνα Κάλαντα’, εάν θέλουν να βγάλουν περισσότερα χρήματα. Επίσης,
αν θέλουν να επηρεάσουν τις πωλήσεις προϊόντων από μια συγκεκριμένη
χώρα, πχ της Γερμανίας ή της Γαλλίας, μπορούν να χρησιμοποιήσουν
γερμανική ή γαλλική μουσική, καθώς βρέθηκε πως οι καταναλωτές δείχνουν
μια ‘προτίμηση για τα αρχέτυπα’, όπως λέγεται χαρακτηριστικά. Έτσι για
παράδειγμα, στο άκουσμα κλασικής γερμανικής μουσικής σε μια κάβα,
τείνουν να αγοράζουν γερμανικά κρασιά και μάλιστα από τα πιο ακριβά.
Οι κανόνες της χριστουγεννιάτικης αγοράς
Τελικά οι καταστηματάρχες (τουλάχιστον οι επιτυχημένοι) φαίνεται πως
ακολουθούν τους κανόνες της αγοράς, επάνω στους οποίους εργάστηκαν
πολλοί επιστήμονες από τον χώρο της ψυχολογίας, του μάρκετινγκ κτλ.
Παρατηρείται, λοιπόν, πως ο αγοραστής ξοδεύει λιγότερο χρόνο ψάχνοντας
εάν συνοδεύεται από κάποιον, ενώ αυτός ο χρόνος αυξάνεται όταν επιζητά
ένα ακριβό δώρο ή περιορίζεται από κάποιον ορισμένο οικονομικό
προϋπολογισμό. Επιπλέον, όσο λιγότερο χρόνο έχει για να ψωνίσει τόσο
περισσότερο στηρίζεται στους υπαλλήλους του καταστήματος. Η επιλογή του
δώρου γίνεται πιο εύκολη εάν έχει στενότερη, πιο προσωπική σχέση με τον
παραλήπτη του δώρου. Αντίστοιχα, ο χρόνος που διαθέτει κανείς για τα
χριστουγεννιάτικα ψώνια και η εμπιστοσύνη που επιδεικνύει στους
υπαλλήλους του μαγαζιού επηρεάζονται και από το φύλο του. Σε γενικές
γραμμές, οι άνδρες φαίνεται να μην τηρούν το τελετουργικό της
χριστουγεννιάτικης αγοράς, να βαριούνται ή να ‘χάνονται’ ευκολότερα μέσα
στο πλήθος των πληροφοριών. Επομένως, διαφορετική νοοτροπία κυριαρχεί
στα καταστήματα που απευθύνονται σε άνδρες από ότι σε εκείνα για
γυναίκες. Ακόμη, αμφιλεγόμενη φαίνεται πως είναι η επιρροή των συζύγων
κατά τη διάρκεια αυτής της βόλτας στα μαγαζιά, καθώς δεν έχουν μάλλον
τον ρόλο μιας οποιαδήποτε παρέας, που επιταχύνει τις διαδικασίες.
Αντίθετα, δρουν κυρίως επιβεβαιωτικά για τις επιλογές της συζύγου.
Της Ευλαλίας Αμυγδαλάκη
Πηγή: openscience.gr
________
Orasi mailing list
για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
και στο θέμα γράψτε unsubscribe
Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας
στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
Για το αρχείο της λίστας
http://www.mail-archive.com/[email protected]/
Εναλλακτικό αρχείο:
http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/
παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
http://www.freelists.org/archives/orasi
__________
NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
http://www.nvda-project.org/
_____________
Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις
προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών ενώ Για
να κατεβάσετε τον σχετικό κατάλογο επισκεφθείτε το
http://www.hostvis.net/audiobooks/katalogos.zip
____________
