Θανάσης Τριαρίδης ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΕΟΡΤΑΣΜΟΥ
[Πριν από λίγες εβδομάδες ένας πολύ καλός δημοσιογράφος που εργάζεται επί πολλά χρόνια σε μια ιστορική εφημερίδα (που πρόσφατα άλλαξε ιδιοκτησία) μου ζήτησε ένα κείμενο με τις απόψεις μου για τους «Εορτασμούς» των 200 χρόνων από το 1821 για ένα αφιέρωμα που γράφουν διάφοροι ιστορικοί και όχι μόνο. Έστειλα το κείμενο που ακολουθεί - με συμπτηγμένες τις γνωστές αντιεθνικιστικές απόψεις μου (που τις γράφω σε όλα τα επίπεδα γραπτού λόγου εδώ και 20 χρόνια. Χθες ο καλός δημοσιογράφος με πληροφόρησε πως δεν μπορεί να «περάσει» στην εφημερίδα του τις «ακραίες» φράσεις μου: πχ «παραδειγματική εθνοκάθαρση» η σφαγή της Ντροπολιτσάς, «ανεκδιήγητη» η επιλογή Αγγελοπούλου κλπ. Μου ζήτηση να αλλάξω αυτές τις φράσεις για να δημοσιευτεί. Του απάντησα πως ποτέ δεν αλλάζω τις φράσεις μου προκειμένου να δημοσιευτεί οτιδήποτε. Μέσα από αυτές τις φράσεις εκφράζεται η σκέψη μου (πιθανώς σωστή, πιθανώς λανθασμένη, αλλά πάντοτε δική μου.) Το κείμενο που θα δημοσιευόταν στην ιστορική εφημερίδα είναι το ακόλουθο.] ~~~ 1. Οι «Εορτασμοί των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821» είναι προγραμματικά ανιστορικοί, παραδομένοι στην φενακισμένη ανοησία και στον ακαταλόγιστο εθνικισμό. Ο «εορτασμός» της Ιστορίας είναι εξ ορισμού μια ακαταλόγιστή αντίφαση εν εαυτή (σαν να λέμε «ξύλινο σίδερο» ή «ατσαλένιο βαμβάκι») – και το αφήγημα της εθνικής/κοινωνικής ανάτασης δια της «εορτής» αντίκειται στον βασικό κανόνα της παιδείας: Διαβάζουμε την Ιστορία όχι για να «γιορτάζουμε» το παρελθόν αλλά για να αναστοχαστούμε πάνω σε αυτό και να κατανοήσουμε ή και να αναθεωρήσουμε το παρόν μας. Ο όποιος «εορτασμός» ενός ιστορικού γεγονότος βρίσκεται στην ίδια πλευρά της φαιδρότητας με τις γιορτές της Χούντας και το κόκκινο χαλί που έστησε κάποτε ο (απύθμενα γελοίος) Πάνος Καμμένος στην αμμουδιά του Μαραθώνα. Η δε επιλογή της της Γιάννας Αγγελοπούλου είναι ανεκδιήγητη – μοιάζει να δικαιώνει την χειρότερη εκδοχή της ελληνικής παρακμής: την αγωνία της χειραγώγησης του "υπερήφανου λαού" με αφηγήματα σάπιου μεγαλείου, πατριδοκαπηλίας και νοσηρών ψεμάτων. 2. Ένα πολύ παλιό, στοιχειωμένο αφήγημα έχει ήδη εγκατασταθεί ως άξονας του «εθνικού εορτασμού» για το 1821: «Οι Έλληνες ξεσηκώθηκαν, αγωνίστηκαν και κέρδισαν την ελευθερία τους». Όλοι ξέρουμε πως για μεγαλειώδες ψεύδος: Οι Έλληνες δεν «κέρδισαν» την ελευθερία τους με τον δικό τους αγώνα – η όποια «ελευθερία» τους τους παραχωρήθηκε από τρίτους. Η Ελληνική Επανάσταση ηττήθηκε ολοκληρωτικά στο πεδίο της μάχης και ήδη από το 1826 έχει σβήσει. Το Ανεξάρτητο Ελληνικό Κράτος επιβλήθηκε ως κράτος–προτεκτοράτο στην Οθωμανική Πύλη από τις Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία μετά την Ναυμαχία του Ναυαρίνου του 1827 (όπου δεν πολέμησε κανένας Έλληνας...) 3. Τα εθνικά κράτη είναι τερατικά γεννήματα τα οποία θα δοξάζουν πάντοτε ως «Νίκη» την σφαγή και τον πόνο που προκάλεσαν επί κάποιων νοερών Άλλων. Όμοια και η νεότερη Ελλάδα γιορτάζει επί 200 χρόνια ως περήφανη «Νίκη», ως δοξασμένη «Άλωση» το πιο ανήθικο και φριχτό έγκλημα της νεότερης ιστορίας της: Την σφαγή των 32.000 Τούρκων και Εβραίων της Ντροπολιτσάς από τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και το ασκέρι του: Επί τρεις ημέρες του Σεπτεμβρίου του 1821 σφαγιάστηκαν όλοι οι άμαχοι, όλες οι γυναίκες, όλα τα παιδιά και όλα τα κατοικίδια ζώα – ακόμη και τα πτώματα των νεκροταφείων. Την σφαγή την καταγράφει ο ίδιος ο Θόδωρος Κολοκοτρώνης στα «Απομνημονεύματά» του, την περιγράφουν με αποτροπιασμό όλοι οι αυτόπτες Έλληνες και φιλέλληνες ιστορικοί, συγκρίνοντας την με τις χειρότερες σφαγές της Βίβλου (Πουκεβίλ), την δοξάζει με στίχους αδιανόητης φρίκης ο Διονύσιος Σολωμός στον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν». Ήταν μια σφαγή συνειδητή και προσχεδιασμένη: η πρώτη παραδειγματική εθνοκάθαρση της Ευρώπης 4. Την σφαγή της Τριπολιτσάς την ακολούθησε η σφαγή της Χίου την άνοιξη του 1822: το μόνο που άλλαξε ήταν τα θύματα και οι θύτες (στην Χίο περισσότεροι από 40.000 Έλληνες σφαγιάστηκαν και άλλοι τόσοι πουλήθηκαν ως σκλάβοι). Είναι προφανές πως όλα τα εθνικά κράτη έχουν διαπράξει φρικαλέες εθνοκαθαρτικές σφαγές (ας διαβάσουμε προσεκτικά τους στίχους της Μασσαλιώτιδας). Και αναμφίβολα η Τουρκία (είτε ως καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία, είτε αργότερα ως Τουρκική Δημοκρατία) έχει «διαπρέψει» στον τομέα ετούτης της κτηνωδίας. 5. Μόνον με έναν τρόπο θα μπορούσα να κατανοήσω έναν «εορτασμό» της φονικής Ιστορίας. Ως μια χειρονομία συγγνώμης προς όσους χάθηκαν από τα εγκλήματα που έκαναν οι «δικοί» μας (όποιοι κι αν είμαστε εμείς – όποιοι κι αν είναι οι δικοί μας). Εν τέλει αυτή θα είναι μία χειρονομία μνήμης προς όλους τους αδικοσφαγμένους της Ιστορίας. Γιατί ελπίζω πως υπάρχει ένα αξιακό σύμπαν όπου οι αδικοσφαγμένοι αυτοί ενώνονται πέρα από θρησκείες και πολιτισμικές ενότητες: Είναι αυτοί, οι τόσο διαφορετικοί αναμεταξύ τους, που αφανίστηκαν, κομματιάστηκαν, κάηκαν, βομβαρδίστηκαν, σε κάθε περίπτωση πέθαναν μαρτυρικά για να προχωρήσει η Ιστορία των μεγαλοχασάπηδων. 6. Ιδού μια πρόταση αν ήταν πραγματική (και όχι πολιτικάντικα προσχηματική) η πρόσκληση για τον «εορτασμό του 1821»: Να γυρίσουμε την πλάτη στους φενακισμένους «εορτασμούς» και να μιλήσουμε για αυτούς που αλέστηκαν μες τις μυλόπετρες της Ιστορίας, για αυτούς που το νήμα της ζωής τους το διέκοψε η ολέθρια ακολουθία του μίσους. Και να στήσουμε οι Έλληνες ένα μνημείο οδύνης και συγγνώμης στην Τρίπολη και στην Αθήνα στην ιερή μνήμη των 32.000 σφαγιασμένων Τούρκων και Εβραίων της Ντροπολιτσάς. Και να στήσουν και οι Τούρκοι ένα αντίστοιχο μνημείο για την ιερή μνήμη των (ακόμη περισσότερων χιλιάδων) αδικοσφαγμένων Ελλήνων (και Αρμενίων και Κούρδων και Ποντίων και όλων των άλλων) στην Κωνσταντινούπολη και την Σμύρνη (ή και όπου άλλο). Αλλά μέσα στον κόσμο των εθνικών κρατών και των εθνικών αφηγημάτων η οπτική αυτή μπορεί να διαβαστεί μόνο ως ακραία επιστημονική φαντασία – ούτε καν ως αφελές ανέκδοτο. 7. Προφανώς η φύση μισεί τα κενά: στους «εορτασμούς» ενός μίσους που γυρεύει λυσσασμένα να ανακυκλωθεί, θα υπάρξουν και οι «αντιεορτασμοί». Την κάθε δράση θα ακολουθήσει μια αντίδραση. Το μνημείο στους αδικοσφαγμένους της Ιστορίας που κανένα εθνικό κράτος δεν θα στήσει ποτέ, θα επιχειρήσουν να το σχηματίσουν με την όποια τέχνη τους οι μεμονωμένοι άνθρωποι. Ένας από αυτούς θα ήθελα να είμαι κι εγώ: με την μικρή μου δυνατότητα να γράφω λέξεις. Αυτές οι λέξεις με οδηγούν σε δυο θεατρικά κείμενα που, αν πάνε καλά τα πράγματα, θα βρεθούν στις σκηνές την κρίσιμη χρονιά των «εορτασμών». Το πρώτο είναι η θεατρική μεταφορά του πλέον αναθεωρητικού όσο και εμβληματικού νεοελληνικού μυθιστορήματος που αφορά το 1821 (και προσώρας δεσμεύομαι μην δημοσιοποιήσω περισσότερα). Το δεύτερο είναι ένα καινούργιο έργο με τον –ελπίζω ευνόητο– τίτλο «Ντροπολιτσά συν Χίος ίσον σφαγή συν σφαγή». Σε αυτό το δεύτερο έργο την δύσκολη ευθύνη της θεατρικής πραγμάτωσης και σκηνοθεσίας έχει αναλάβει ο νέος σκηνοθέτης Νικόλας Ανδρουλάκης. Μακάρι να καταφέρουμε να φανούμε αντάξιοι μιας τέτοιας προσδοκίας. 8. Όσοι γράφουν ύμνους σε κάποια "ελευθερία" που σφάζει αμάχους, ουσιαστικά ετοιμάζουν την επόμενη σφαγή. ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ Εναλλακτικό αρχείο: http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ _____________ Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών ενώ Για να κατεβάσετε τον σχετικό κατάλογο επισκεφθείτε το http://www.hostvis.net/audiobooks/katalogos.zip ____________
