https://techmaniacs.gr/oi-ypoklopes-vodafone-ta-archeia-snowden-kai-pos-diamorfosan-tin-politiki-apenanti-sti-huawei/
Οι υποκλοπές Vodafone, τα αρχεία Snowden και πως διαμόρφωσαν την πολιτική απέναντι στη Huawei 31/01/2021 Το άρθρο μπορεί να κατανοηθεί καλύτερα αν διαβαστεί πρώτα το : Πως η Huawei γαντζώθηκε στους Ελληνικούς Παρόχους και έλαμψε εν μέσω capital controls! Στο πρώτο άρθρο της σειράς, η Eliza Gkritsi ανέλυσε διεξοδικά πως η Huawei γαντζώθηκε στους Ελληνικούς παρόχους πετυχαίνοντας να αποκτήσει τόσους πολλούς φίλους στην Ελλάδα και να τους βοηθήσει στη δύσκολη οικονομικά περίοδο για τη χώρα μας. Το άρθρο αυτό, επεκτείνεται πέρα από την Ελλάδα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξετάζοντας πως η πολιτική του bloc και κατά συνέπεια της Ελλάδας στην ασφάλεια των τηλεπικοινωνιών άλλαξε με την πάροδο του χρόνου, χάρη στην κατασκοπεία και στο παγκόσμιο κίνημα απέναντι στη Huawei. Tο σκάνδαλο των υποκλοπών που περιλαμβάνει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, την NSA των ΗΠΑ και τον μυστηριώδη θάνατο ενός εργαζομένου της Vodafone ξέσπασε στην Ελλάδα το 2005. Και καθώς το σκάνδαλο ξεδιπλωνόταν, η ελληνική κυβέρνηση, η βιομηχανία των τηλεπικοινωνιών καθώς και οι πολίτες είδαν με τον πιο σκληρό τρόπο, ότι η Ουάσιγκτον δεν θα δίσταζε να παρακολουθεί, υψηλά ιστάμενους αξιωματούχους. Εν ολίγοις, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκμεταλλεύτηκαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, της επίπλαστης ευμάρειας, για να παρακολουθήσουν τον Πρωθυπουργό και άλλα υψηλά ιστάμενα πρόσωπα της τότε κυβέρνησης. Όταν το 2018, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν να πιέζουν τους συμμάχους τους να εγκαταλείψουν την Huawei, στη πράξη αυτό που ζητούσαν ήταν οι ελληνικοί πάροχοι να σταματήσουν τη συνεργασία τους με έναν αξιόπιστο συνεργάτη, αυτόν που τους είχε σταθεί στις δύσκολες στιγμές, για χάρη μιας κυβέρνησης που τους προσέφερε στρατιωτική και πολιτική βοήθεια, αλλά τους κατασκόπευε για μήνες. Η Ελλάδα δεν ήταν η μόνη χώρα η οποία εξεπλάγη με τις πρακτικές αυτών των Αμερικανών. Και άλλες χώρες βρέθηκαν αντιμέτωπες με τις πρακτικές της NSA. Η διπλωματική ρήξη γρήγορα επιδιορθώθηκε ωστόσο όμως οι αποκαλύψεις του Snowden συνέβαλαν ώστε η ΕΕ επιτέλους να ενδιαφερθεί για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο. Στις απαρχές της οικονομικής κρίσης, η Huawei είχε κερδίσει την εμπιστοσύνη της Αθήνας, καθώς ήταν αυτή που στάθηκε στους ελληνικούς παρόχους σε αυτήν την στιγμή αδυναμίας όπως είχαμε περιγράψει και στο προηγούμενο άρθρο μας. Την ίδια χρονική στιγμή οι ανταγωνιστές της Huawei και οι Αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν μπλεχτεί σε ένα παιχνίδι διαφθοράς και κατασκοπείας. Κατά τη διάρκεια της περιόδου 2005 και 2015, ένα μεγάλο σκάνδαλο επρόκειτο να βλάψει την εμπιστοσύνη της Αθήνας με τον μακροχρόνιο συνεργάτη και σύμμαχο της, τις ΗΠΑ. Τον Ιανουάριο του 2005 η Vodafone είχε ανακαλύψει μία ευπάθεια στο σύστημα αποστολής μηνυμάτων και ενημέρωσε την Ericsoon, η οποία είχε διαθέσει τον εξοπλισμό. Δύο μήνες μετά η τελευταία ειδοποίησε την Vodafone ότι ανακάλυψε στα συστήματα του παρόχου ένα περίπλοκο malware. Με λίγα λόγια 6.500 γραμμές κώδικα κατασκοπείας στο σύστημα αποστολής μηνυμάτων. Η Ericsson έδωσε στη Vodafone μία λίστα με περισσότερα από 100 τηλέφωνα που παρακολουθούνταν, μεταξύ αυτών και του Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή, του Υπουργού Δικαιοσύνης, Αναστάσιου Παπαληγούρα, του Υπουργού Δημόσιας Τάξης, Γιώργου Βουλγαράκη και του Υπουργού Εσωτερικών, Θοδωρή Ρουσόπουλου. Δυο μέρες μετά, ένας τεχνικός της Vodafone και μάλιστα υπεύθυνος ανάπτυξης δικτύου, ο Κώστας Τσαλικίδης, βρέθηκε νεκρός (απαγχονισμένος) στο διαμέρισμά του στην Αθήνα. Δυο μέρες μετά το θάνατο του Τσαλικίδη, η Vodafone ενημέρωσε το Πρωθυπουργικό γραφείο για τις παρακολουθήσεις. Η ελληνική κυβέρνηση στη συνέχεια διεξήγαγε έρευνα 11 μηνών πριν δώσει το θέμα στη δημοσιότητα. Στις 2 Φεβρουαρίου του 2006, τρεις υπουργοί των οποίων τα τηλεφωνήματα παρακολουθούνταν συγκάλεσαν συνέντευξη τύπου για να ενημερώσουν τους πολίτες για τις παρακολουθήσεις. Μέχρι τα τέλη Μαρτίου, η κυβέρνηση κατηγορήθηκε ότι ήθελαν να συγκαλύψουν το σκάνδαλο. Και δυστυχώς, αυτές οι κατηγορίες, επισκίασαν το γεγονός αυτό καθεαυτό της κατασκοπείας. Σε αυτό το σημείο, τόσο η δικαιοσύνη, όσο και οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι όπως και η ίδια η κυβέρνηση γνώριζαν ότι είχαν πέσει πάνω σε μια σημαντική παραβίαση ασφαλείας, αλλά δεν μπορούσαν να βρουν ισχυρές αποδείξεις για το ποιος βρίσκεται πίσω από αυτές. Τα υψηλότερα κλιμάκια της ελληνικής κυβέρνησης γνώριζαν ότι οι ΗΠΑ είχαν τα χέρια τους βρώμικα, αλλά δεν ήθελα να το συζητήσουν δημοσίως. Το εν λόγω σκάνδαλο έφερε σε δύσκολη θέση τόσο τη βιομηχανία όσο και την κυβέρνηση στα χρόνια που ακολούθησαν. Οι συνέπειες αυτής της παραβίασης συνέχισαν να υφίστανται. Και αντί για λύση και καταδίκες, είχαμε απλά ψιθύρους και υποψίες. Το 2008, το ελληνικό κοινοβούλιο, πέρασε δύο νόμους, εν μέρει και σαν απάντηση στις αποκαλύψεις και το σκάνδαλο των υποκλοπών. Τον Φεβρουάριο εκείνου του έτους, είχαν περάσει νόμο με τον οποίο ήθελαν να αυξήσουν τον προϋπολογισμό της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών. Επίσης, τον Ιούνιο εκείνου του έτους, άλλαξαν το νομικό πλαίσιο που αφορούσε την παραβίαση του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών, λανσάροντας μια νέα στρατηγική για την κυβερνοασφάλεια. Ωστόσο, η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών είχε διαφωνήσει με την νέα στρατηγική, τονίζοντας ότι θα έβαζε τους πολιτικούς με ελάχιστη τεχνική εξειδίκευση ως επικεφαλείς ενός γρήγορα εναλλασσόμενου περιβάλλοντος. Η περίπτωση της Vodafone παρέμενε μυστήριο τον Σεπτέμβριο του 2011, όταν η Vodafone ενημέρωσε τη δικαιοσύνη ότι ένα από τα κινητά τηλέφωνα – σκιές έκανε συχνές κλήσεις στην Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα. Η Ελληνική κοινή γνώμη είχε ξεχάσει το σκάνδαλο της Vodafone, ωστόσο όμως η δικαιοσύνη συνέχιζε να προσπαθεί να βρει τους υπαίτιους. Τον Σεπτέμβριο του 2015, ο Φουκάς εξέδωσε ένταλμα σύλληψης για τον William Basil έναν εργαζόμενο στην Αμερικανική Πρεσβεία, για τον οποίο υπήρχαν υποψίες ότι ήταν πράκτορας της CIA με σημαντική συμβολή στο σκάνδαλο των υποκλοπών. Μάλιστα, ο Φουκάς διερευνούσε και πιθανή εμπλοκή του σε σχέδιο δολοφονίας του Καραμανλή. Συνέχεια στη 2η σελίδα Όταν έλαβαν χώρα οι αποκαλύψεις του Snowden, το μυστήριο της Vodafone αποκαλύφθηκε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο. Τα έγγραφα έδειξαν ότι η NSA δεν είχε ποτέ αφαιρέσει το σύστημα παρακολούθησης που εγκατέστησε κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Αν και το να δοθεί πρόσβαση στην NSA από τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, δεν ήταν κάτι το ασυνήθιστο σε ένα τέτοιο υψηλού προφίλ event, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, το χρησιμοποίησαν για να κατασκοπεύουν κορυφαίους αξιωματούχους. Ούτε ο σταθμάρχης της CIA στην Αθήνα, ούτε η Πρεσβεία αλλά ούτε και η Vodafone δεν είχαν γνώση της επιχείρησης μέχρι να το ανακαλύψει η τελευταία, σύμφωνα με την Καθημερινή και το The Intercept όπως είχαν γράψει το 2015. Και όμως το σκάνδαλο της Vodafone δεν έκανε κάποια μεγάλη διαφορά στις σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ, σύμφωνα με το Νίκο Μουμούρη, δημοσιογράφο που κάλυψε το θέμα για την εφημερίδα Ελευθεροτυπία. Ήταν σα να ρίχνεις βότσαλο στη θάλασσα. Ίσως να μην ήταν βότσαλο, αλλά βράχος. Αλλά μόλις τα πράγματα ηρέμησαν, ήταν business as usual με τις ΗΠΑ, τονίζει. Το 2000, η Ελλάδα δεν ήταν η μόνη χώρα που παραμελούσε την ασφάλεια των τηλεπικοινωνιών. Ιστορικά, οι πάροχοι δεν έδιναν ιδιαίτερη σημασία στον τομέα του IT security. Ωστόσο, οι αποκαλύψεις του 2013, του Snowden είχαν φέρει τα πάνω κάτω. ήταν μια πολύ ισχυρή υπενθύμιση και μια κλήση για αφύπνιση όσον αφορά τα συνταγματικά μας δικαιώματα, της ιδιωτικότητας, του απορρήτου των επικοινωνιών και της ελευθερίας. Οι πιο ισχυρές χώρες της Ευρώπης, ήταν μεταξύ των μεγαλύτερων στόχων. Η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ολλανδία. Η Ελλάδα, αποτελούσε στόχο του αποκαλούμενου Blarney, ενός προγράμματος της NSA που είχε σαν στόχο να αποκτήσει πρόσβαση στα καλώδια οπτικών ινών, σε switches και routers, όπως έγραψε ο Glenn Greenwald, ο οποίος συνεργάστηκε στενά με τον Snowden για να δημοσιεύσει τα έγγραφα της NSA, στο βιβλίο του No Place to Hide. Ο Πάγκαλος από την μεριά του, δεν εξεπλάγην για τις αποκαλύψεις, όπως είχε τονίσει ο ίδιος. Η ΕΥΠ είχε επίσης παρακολουθήσει για αρκετές δεκαετίες την Αμερικανική Πρεσβεία. Δεδομένης της ιστορίας της με τη Stasi, τη μυστική αστυνομία και την υπηρεσία συλλογής πληροφοριών της Ανατολικής Γερμανίας, η Γερμανία παρουσιάζει ιδιαίτερη ευαισθησία σε τέτοια θέματα. Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ ήρθαν σε ρήξη. Η καγκελάριος Μέρκελ, της οποίας το τηλέφωνο παρακολουθούνταν για πάνω από 10 χρόνια, έδιωξε κακήν κακώς τον επικεφαλής της CIA από τη χώρα. Ωστόσο, αυτές όλες οι διπλωματικές ρήξεις εξαιτίας των αποκαλύψεων για την NSA, γρήγορα έσβησαν, με τον τότε πρόεδρο της Γαλλίας Francois Hollande, να δηλώνει ότι η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των δυο χωρών έχει επαναφερθεί, λιγότερο από ένα χρόνο μετά την αποκάλυψη ότι η NSA συνέλλεξε δεδομένα για 70 εκατομμύρια τηλεφωνικές κλήσεις στη Γαλλία σε μόλις ένα μήνα. Η Ευρώπη όμως, είχε ξυπνήσει όσον αφορά τη σημασία της ασφάλειας στο κυβερνοχώρο και ξεκίνησε να πιέζει προς μια αυστηρότερη νομοθεσία τα κράτη μέλη. Τα πρώτα βήματα Τον Ιούλιο του 2016, η Ευρώπη ξεκίνησε να κάνει τα πρώτα βήματα, που θα ωθούσαν την Ελλάδα να δράσει για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο: η πρώτη, πανευρωπαϊκή όπως ονομάστηκε νομοθεσία όσον αφορά την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, υιοθετήθηκε. Την ίδια χρονιά, η Κομισιόν, δημοσίευσε το EU Directive on Security of Network and Information Systems (γνωστό και ως NIS Directive), στην ουσία ένα σχέδιο δράσης για τη μετάβαση στα δίκτυα 5G, υπογραμμίζοντας σημαντικά στοιχεία που θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη. Εδώ ακόμη δεν γινόταν αναφορά στην ασφάλεια των 5G δικτύων, όπως δεν θεωρούνταν και η Huawei απειλή και μέχρι τότε δεν είχε συμπεριληφθεί στη δημόσια συζήτηση. Σαν μέλος της Ευρώπης, η Ελλάδα έπρεπε να ακολουθήσει τις οδηγίες της Κομισιόν, αν και είχε δείξει σημαντική καθυστέρηση προς αυτήν την κατεύθυνση. Τον Ιούλιο του 2018, η Κομισιόν έσφιξε και άλλο τα λουριά στην Ελλάδα, να υιοθετήσει το NIS Directive, να ψηφιστεί στη βουλή και να γίνει νόμος του κράτους. Περιττό να αναφέρουμε ότι τα κόμματα στη συζήτηση στη Βουλή είχαν επικεντρωθεί σε άσχετα θέματα, και βρήκαν για ακόμη μια φορά να βγάλουν τις διαφορές τους στη συζήτηση για ένα πολύ σημαντικό νομοσχέδιο. Λίγο μετά ψηφίστηκε και πέρασε ως νόμος του κράτους. Τα μόνα κόμματα που είχαν ψηφίσει κατά ήταν η Χρυσή Αυγή και το ΚΚΕ. Τα επόμενα χρόνια, η αύξηση των κυβερνοεπιθέσεων, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η πίεση των ΗΠΑ, έφεραν την τηλεπικοινωνιακή ασφάλεια στο επίκεντρο της ατζέντας των κρατών μελών. Επειδή η Αθήνα ακολουθεί πιστά τους κανόνες της ΕΕ όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές, η πίεση της Ουάσιγκτον απέναντι στη Huawei επηρεάζει άμεσα και την Ελλάδα. Ο Trump ξεκίνησε την παγκόσμια καμπάνια του απέναντι στη Huawei το 2018, ενώ μέχρι τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους είχε φέρει τα πρώτα αποτελέσματα. Η Κομισιόν, μέσω του Andrus Ansip είχε δηλώσει ότι τα κράτη μέλη ανησυχούν για κινεζικές εταιρείες όπως η Huawei που μπορεί να εγκαταστήσουν backdoors . Και δεν είναι καλό σημάδι όταν εταιρείες έχουν να ανοίξουν τα συστήματά τους σε αυτού του είδους τις μυστικές υπηρεσίες. Το 2019, η επίθεση απέναντι Huawei ανέβηκε και άλλο, με τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ να δηλώνει σε επίσκεψή του στη Γερμανία, ότι μια χώρα που χρησιμοποιεί εξοπλισμό Huawei θα αποκοπεί από το διαμοιρασμό πληροφοριών με τις ΗΠΑ. Σαν να μην έφθανε αυτό, ανέβασε και άλλον την εχθρική ρητορική του τονίζοντας ότι είναι σημαντικό οι Ευρωπαϊκές χώρες να μην δώσουν τον έλεγχο της υποδομής τους σε εταιρείες όπως Huawei και ZTE. Οι Βρυξέλλες συμφωνούσαν ότι η χώρα προέλευσης του εξοπλισμού μπορεί να αποτελεί απειλή ασφαλείας, αλλά δεν έφθασαν στο σημείο να απαγορεύσουν τη Huawei. Αλλά οι ΗΠΑ, ήθελαν περισσότερες διαβεβαιώσεις. Και αύξησαν και άλλο την πίεση. Με τη μορφή της καμπάνιας Clean Network. Συνέχεια στη 3η σελίδα Ορισμένοι όμως εντός της ΕΕ και της Ελλάδας, διαφωνούσαν κάθετα με αυτή την προσέγγιση του Pompeo. Υποστήριζαν ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η Huawei κάνει κάτι που δεν έκαναν οι ΗΠΑ ήδη. Σύμφωνα με πολλούς ερευνητές ασφαλείας, κανένας κατασκευαστής εξοπλισμού δεν είναι πλήρως έμπιστος. Η μόνη λύση είναι ο περιορισμός του κινδύνου. Και όσοι περισσότεροι κατασκευαστές εξοπλισμού υπάρχουν, τόσο μικρότερος ο κίνδυνος, καθώς ο ένας προμηθευτής μπορεί να πιάσει και να καταλάβει τα λάθη του άλλου. Αν και ο Pompeo συνέχιζε την περιοδεία του σε Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες , η ελληνική κυβέρνηση κρατούσε σιγή ιχθύος απέναντι στην Huawei. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, είχε επισκεφθεί τα κεντρικά της Huawei στο Πεκίνο τον Μάιο του 2019 κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης στη Κίνα, διάρκειας 5 ημερών. Εξήρε τη δουλειά της Huawei στην Ελλάδα και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τη συνεργασία. Για τα ελληνικά στελέχη της βιομηχανίας, η συζήτηση ήταν κάπως αμφιλεγόμενη. Από τεχνική άποψη, ο κίνδυνος της κατασκοπίας δεν επηρεάζεται από την χώρα προέλευσης του εξοπλισμού, δηλώνουν στο Technode. Οι διάφοροι πάροχοι της Ευρώπης, είχαν αντιληφθεί τους κινδύνους αυτούς από πολύ νωρίς, αγοράζοντας εξοπλισμό από διαφορετικούς προμηθευτές. Τον Ιανουάριο του 2020, οι Βρυξέλλες προσπάθησαν ξανά να επιλύσουν το πρόβλημα της Huawei. Εν τέλει η απόφαση όσον αφορά τη Huawei ήταν πλέον υπόθεση των κρατών μελών. Η κάθε εταιρεία που υπακούει στη νομοθεσία της ΕΕ μπορεί να έχει πρόσβαση στην αγορά, αλλά η κάθε χώρα διατηρεί το δικαίωμα να αποκλείσει εταιρείες για λόγους εθνικής ασφαλείας. Οι πολιτικοί στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν ένα σαφές δίλλημα με τη Huawei. Η εταιρεία έχει βοηθήσει τη χώρα και προσφέρει ανταγωνιστικές λύσεις. Η ασφάλεια αποτελεί κάτι που πρέπει να ληφθεί υπόψη, αλλά από τεχνική άποψη ο εξοπλισμός της Huawei δεν θέτει μεγαλύτερους κινδύνους από τον εξοπλισμό των ανταγωνιστών. Ωστόσο οι διπλωματικές ισορροπίες είναι εύθραυστες. Η Ελλάδα χρειάζεται τη φιλία τόσο των ΗΠΑ όσο και της Κίνας. Αν συνεχίσουμε να αγοράζουμε από τη Huawei, οι ΗΠΑ απειλούν με κόψιμο των στρατιωτικών δεσμών. Και για την Αθήνα, πρόκειται ένα σημαντικό θέμα, πόσο μάλλον όταν ακριβώς δίπλα έχουμε τον αιώνιο αντίπαλο, την Τουρκία. Από την άλλη, η εγκατάλειψη της Huawei θα επηρεάσει αρνητικά τις σχέσεις με το Πεκίνο. Ένα ξεκάθαρο ban στη Huawei αναπόφευκτα θα ζωγράφιζε τη Huawei σαν απειλή, τη στιγμή που οι δυο χώρες είναι σύμμαχοι. Και κάτι τέτοιο θα είχε μεγάλο πολιτικό κόστος αλλά και οικονομικό. Το 2016, η Cosco είχε αγοράσει το 51% του λιμανιού του Πειραιά για 280 εκατομμύρια και θα ξοδέψει άλλα 400 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του 2021. Μόλις πέντε μέρες μετά την απειλή στρατιωτικής εμπλοκής με την Τουρκία, ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Geoffrey Pyatt, δήλωσε στο Twitter ότι η Ελλάδα έχει ενταχθεί στο Clean Network μια κίνηση που θεωρείται ως anti-Huawei. Ο Pompeo ισχυρίζεται ότι τα μέλη του Clean Network θα κάνουν προσπάθεια να απαλλαχθούν από μη έμπιστους προμηθευτές σαν τη Huawei. Η Ελληνική κυβέρνηση ωστόσο δεν έχει επιβεβαιώσει ότι θα κάνει τέτοιες προσπάθειες ή αν έχει μπει και αυτή στην ομάδα των κρατών της πρωτοβουλίας Clean Network. Οι δεσμοί με τις ΗΠΑ έχουν βαθύνει το τελευταίο διάστημα, που δεν αποκλείεται και η χώρα μας να έχει μπει στο Clean Network και απλά ο Μητσοτάκης να μην αναφέρει τίποτα. Και αν όντως έχει συμβεί κάτι τέτοιο, οι σχέσεις με τη Κίνα, οδηγούνται προς ρήξη. Κώστας στάλθηκε από το iPhone μου ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ Εναλλακτικό αρχείο: http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ _____________ Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών ενώ Για να κατεβάσετε τον σχετικό κατάλογο επισκεφθείτε το http://www.hostvis.net/audiobooks/katalogos.zip ____________
