https://www.athensvoice.gr/politics/720515_ti-itan-telika-i-symmahia-syriza-anel-meros-4o

Τι ήταν τελικά η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ: Μέρος 4ο
Αντώνης Παγκράτης03.07.2021 | 16:03

© EUROKINISSI/ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤΟΛΗΣ
Τέσσερις επιστήμονες απαντούν στις ερωτήσεις του Αντώνη Παγκράτη: ήταν όντως 
παράδοξο το δίδυμα ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ; Μπορεί να επαναληφθεί μια τέτοια συμμαχία;

O διδάκτωρ κοινωνιολογίας Γιώργος Σιακαντάρης απαντά στο ερώτημα τι ήταν η 
συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Με αφορμή το συλλογικό έργο «Η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ», που κυκλοφόρησε από 
τις εκδόσεις Σιδέρη (επιμέλεια Μ. Μαραγκουδάκη και Θ. Χατζηπαντελή) ζητήσαμε 
από τρεις συγγραφείς του βιβλίου και έναν προσκεκλημένο να απαντήσουν στην εξής 
ερώτηση: Στη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ- ΝΕΛ εκτός από τον προφανή καιροσκοπικό στόχο 
που το σχήμα αυτό επεδίωκε και τελικώς πέτυχε –την κατάληψη της εξουσίας- 
μπορούμε να διακρίνουμε κάποια θεμέλια αυτής της συνεργασίας που, φαίνεται τόσο 
παράδοξη; Υπάρχει κάποια συνισταμένη που θα επέτρεπε την ικανοποίηση του 
οράματος των δύο κομμάτων για την πολιτική οργάνωση της ελληνικής κοινωνίας; 
Υπάρχει κάποια σύμπτωση νοοτροπιών, πεποιθήσεων ηγεσιών και ψηφοφόρων; Ήταν ένα 
πολιτικό και κοινωνικό φαινόμενο που δύσκολα μπορεί να επαναληφθεί, ή υπάρχουν 
ιδεολογικά ερείσματα που θα ευνοούν μελλοντικά τέτοιου είδους συνεργασίες;

Σήμερα απαντά ο διδάκτωρ κοινωνιολογίας Γιώργος Σιακαντάρης που χαρακτηρίζει 
«Ιανό» τη συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην καταγωγή των δύο 
κομμάτων. Να τι λέει ο Γιώργος Σιακαντάρης:

Για να απαντηθούν τα ερωτήματά σας χρειάζεται πρώτα να εξεταστεί ποια ήταν 
ξεχωριστά τα δύο κόμματα που δημιούργησαν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ- ΑΝΕΛ και όχι 
ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Κι αν τα πράγματα με τους ΑΝΕΛ του κ. Καμμένου είναι εύκολα, δεν 
είναι το ίδιο εύκολα με τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι ΑΝΕΛ ήταν εξαρχής ένα κόμμα γέννημα 
θρέμμα του αντιμνημονίου, με ακροδεξιές και εθνικιστικές θέσεις και ένα αμιγώς 
«ψεκασμένο» λόγο. Ο ΣΥΡΙΖΑ αν και εκμεταλλεύτηκε σε υπέρτατο βαθμό το πνεύμα 
της εποχής, δεν γεννήθηκε από το αντιμνημόνιο. Οι ρίζες του βρίσκονται στη 
λεγόμενη Ανανεωτική Αριστερά που μετατράπηκε σταδιακά σε κόμμα της 
ριζοσπαστικής Αριστεράς. Υπήρξαν τρία κύματα μετασχηματισμού αυτού του χώρου σε 
ριζοσπαστικό κόμμα. Στη δεκαετία του 1990 το πρώτο κύμα μετέτρεψε τον 
Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου σε συνασπισμό αριστερίστικvν ομάδων 
κατά της παγκοσμιοποίησης, το δεύτερο κύμα ήταν αυτό του αντιμνημονιακού ΣΥΡΙΖΑ 
της Πλατείας και της συνεργασίας με τους ακροδεξιούς «ψεκασμένους» ΑΝΕΛ και το 
τρίτο είναι το προερχόμενο από το λεγόμενο «πατριωτικό» ΠΑΣΟΚ, το πιο 
νατιβιστικό και καθυστερημένο τμήμα του ΠΑΣΟΚ που για καιροσκοπικούς λόγους 
-όπως για καιροσκοπικούς ήταν και στο ΠΑΣΟΚ- βρέθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά κακά τα 
ψέματα όταν κάποιοι σήμερα κατατάσσουν συλλήβδην τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ στους 
«εχθρούς της δημοκρατίας», ξεχνούν πως υπήρξε μια περίοδος που όταν κάποιοι 
κυκλοφορούσαν με τσεκούρια και κάποιοι άλλοι κατασκήνωναν στα τσαντίρια του 
Καντάφι, ονειρεύονταν συμμαχίες με τα Μπάαθ των Σαντάμ και Άσαντ και 
σαμποτάριζαν μέχρι τέλους το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα, στην Ανανεωτική 
Αριστερά  απ’ όπου προέρχεται ο ΣΥΡΙΖΑ, υποστήριζαν πως ο «σοσιαλισμός ή θα 
είναι δημοκρατικός ή δεν θα υπάρξει» και μιλούσαν για ένα δίκαιο εκσυγχρονισμό 
(π.χ. ο αξέχαστος Μιχάλης Παπαγιαννάκης). Δεν πρέπει όμως να βγουν βιαστικά 
συμπεράσματα. Δεν αναφέρομαι σ’ όλα αυτά για να δικαιολογήσω τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά 
για να τον ερμηνεύσω και να τονίσω πόσο απείχε από την κουλτούρα αυτού του 
χώρου αλλά και πόσο κοντά ήταν στον γενικευτικό ηθικολογισμό του η συμμαχία με 
ό,τι πιο καθυστερημένο και ακροδεξιό είχε ο τόπος, αν εξαιρέσουμε τους 
χρυσαυγίτες που ήταν σκέτοι ναζί.

Την επομένη των εκλογών του Ιανουαρίου του 2015 ανακοινώθηκε η συμμαχία των 
δυο, σαν έτοιμη από καιρό. Την είχε άλλωστε προαναγγείλει ο κ. Καμμένος με τα 
σποτάκια του. Ήταν όμως τόσο πρωτοφανής για τα ελληνικά δεδομένα αυτή; Αυτή 
έφερε τους δυο εκ πρώτης όψης τόσο παράταιρους εταίρους στην εξουσία, η οποία  
και εκ των πραγμάτων αποδείχθηκε ότι ήταν και το σημείο συνοχής τους. Δεν 
στήθηκε όμως στο κενό. Η συνεργασία των δυο εκμεταλλεύτηκε μια διάχυτη στην 
ελληνική κοινωνία «συναισθηματική συμπεριφορά» (Μαξ Βέμπερ) με έλλογους σκοπούς 
-την κατάκτηση της εξουσίας- και με άλογα αποτελέσματα. Στη «συναισθηματική 
συμπεριφορά» αντιστοιχεί πάντοτε ένας χαρισματικός ηγέτης (Αλέξης Τσίπρας) και 
μια εξουσία που δεν στηρίζεται στη λειτουργία των θεσμών, αλλά στην 
αδιαμεσολάβητη σχέση «ηγέτη-λαού». Ειρήσθω εν παρόδω, η μόνη περίοδος που στη 
χώρα μας κυριάρχησε ο άλλος βεμπεριανός τύπος συμπεριφοράς, ο έλλογος, στον 
οποίο αντιστοιχεί ένας νομικό-ορθολογικός τύπος εξουσίας, ήταν η περίοδος Κώστα 
Σημίτη. Αν αυτή η ανάλυση είναι ορθή -και δεν βλέπω γιατί να μην είναι ορθή- 
τίποτα δεν απαγορεύει την επανάληψή της με άλλους πρωταγωνιστές.

Η έννοια του εθνικολαϊκισμού όμως δεν καλύπτει τον χαρακτήρα των κοινών σημείων 
-πέραν της επιθυμίας για εξουσία- των δύο εταίρων. Παρά τις κατά καιρούς 
δηλώσεις του κ. Τσίπρα για την Ακρόπολη που αυτός αντικρίζει από το γραφείο 
του, ενώ η Μέρκελ κοιτά το Ράιχσταγκ και τα περί «όχι και τόσο Ελλήνων» για 
εκείνους που ψήφισαν μνημόνια -στο τέλος βεβαίως αυτός ψήφισε το τρίτο και 
χειρότερο- ο εθνικισμός δεν ήταν το κοινό τους στοιχείο. Το αποδεικνύει άλλωστε 
η συμφωνία των Πρεσπών, φωτεινό σημείο στη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και σημείο ρήξης 
με τους ΑΝΕΛ. Ούτε όμως και ο λαϊκισμός τους ήταν ο ίδιος. Ο λαϊκισμός των ΑΝΕΛ 
ήταν εθνικιστικός-νατιβιστικός, διαχωριστικός. Αυτός του ΣΥΡΙΖΑ, όπως 
υποστηρίζει και ο Μανούσος Μαραγκουδάκης στο βιβλίο, ήταν πιο κοντά σ’ ένα 
ριζοσπαστικό εξισωτισμό, όχι τόσο μακριά απ’ αυτόν των «μη προνομιούχων». Ήταν 
ένας συμπεριληπτικός λαϊκισμός.

Όλα αυτά εξηγούν γιατί ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ είναι πλοίο χωρίς πυξίδα. Ένα κόμμα 
Ιανός όπως έχω ήδη γράψει, όπως κυβέρνηση Ιανός ήταν και αυτή των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. 
Ο ΣΥΡΙΖΑ προήλθε από τον πιο φιλοευρωπαϊκό και δημοκρατικό χώρο στο ελληνικό 
πολιτικό σύστημα, αυτόν του ΚΚΕ εσωτερικού, για να διολισθήσει σε θέσεις αρνητή 
της παγκοσμιοποίησης και να καταλήξει, εκμεταλλευόμενο την κρίση, να 
«αυταπατήσει» με το Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης τους πάντες. Και τον εαυτό του. 
Σήμερα δεν μπορεί να εκπροσωπήσει ούτε τον ριζοσπαστισμό, ούτε τη 
σοσιαλδημοκρατική μετριοπάθεια. «Οι μη προνομιούχοι» του ΠΑΣΟΚ του 1974 και το 
«αντιμνημόνιο» του ΣΥΡΙΖΑ του 2010, αν και απλουστευτικές  αναγνώσεις της 
πολυπλοκότητας της ελληνικής κοινωνίας, αποτελούσαν προτάσεις εξουσίας. Το 2021 
όμως έχει μέλλον μόνο μια πρόταση εξουσίας που γνωρίζει την κοινωνία στην οποία 
αναφέρεται. Και ο ΣΥΡΙΖΑ ταλαντεύεται ανάμεσα σε μια αντιπολίτευση του «όχι σ’ 
όλα» και μια αντιπολίτευση που βάλλει κατά των διαχειριστικών ανεπαρκειών της 
κυβέρνησης. Μια αντιπολίτευση του τύπου «αν ήμουν εγώ θα έκανα καλύτερα το ίδιο 
πράγμα». Δεν πείθει αυτό. Δεν είναι αφήγηση σαν αυτή του 
«μνημόνιο-αντιμνημόνιο», δεν είναι καν ψευδοαφήγηση. Παραμένει ένα κόμμα Ιανός, 
του οποίου η μια πλευρά του προσώπου του είναι ο «ρεαλιστικός» πόλος που θα 
μειώνει τις ανισότητες και η άλλη είναι εγκλωβισμένη στο αντιμνημονιακό ψέμα. 
Καθόλου τυχαία επομένως που οι σχεδιασμοί του ΣΥΡΙΖΑ στηρίζονται στη λογική της 
επανόδου του στην κυβέρνηση και στην εξουσία και όχι στην ανάγκη να αλλάξει 
πραγματικά ο ίδιος.

 
Δειτε επισης

Επιλογες

H Ιζαμπέλλα Κογεβίνα ίσως είναι η πιλότος της επόμενης πτήσης σου
Ελλάδα
H Ιζαμπέλλα Κογεβίνα ίσως είναι η πιλότος της επόμενης πτήσης σου

Νενέλα Γεωργελέ

Γιώργος Ρόρρης: Η ψυχή του ζωγράφου
Τέχνες
Γιώργος Ρόρρης: Η ψυχή του ζωγράφου

Δήμητρα Γκρους

Ο Moby μιλάει στην ATHENS VOICE
Μουσική
Ο Moby μιλάει στην ATHENS VOICE

Δημήτρης Αθανασιάδης

Θοδωρής Πελαγίδης: Ακούει ο Υποδιοικητής Μπράιαν Ίνο;
Πολιτική
Θοδωρής Πελαγίδης: Ακούει ο Υποδιοικητής Μπράιαν Ίνο;

Αγγελική Μπιρμπίλη

ΑΦΙΕΡΩΜΑ Podcast Κοσμοπόλεις με τη Σώτη Τριανταφύλλου
Ταξίδι
ΑΦΙΕΡΩΜΑ Podcast Κοσμοπόλεις με τη Σώτη Τριανταφύλλου

Σώτη Τριανταφύλλου

Open Call: Μεγάλος εικαστικός διαγωνισμός για το 1821
Ελλάδα
Open Call: Μεγάλος εικαστικός διαγωνισμός για το 1821

A.V. Team

Τα πιο δημοφιλη

Ειδήσεις

Ελλάδα
Πλακιωτάκης: Οι ταξιδιώτες μπορούν να κάνουν δωρεάν rapid tests

Newsroom

Showbiz
O «Berlin» του Casa de Papel πίνει φραπέ στην Αθήνα

Newsroom

Ελλάδα
Στάση εργασίας σε Ηλεκτρικό και λεωφορεία

Newsroom

Κόσμος
Πέθανε η Ραφαέλα Καρά, η θρυλική Ιταλίδα τραγουδίστρια

Newsroom

Ελλάδα
Θεσσαλονίκη: Νεκρός ο άνδρας που απειλούσε να αυτοκτονήσει

Newsroom

Απόψεις

Πολιτική
ΗΠΑ: η αποτυχία της «δημοκρατίας των πάντων»

Σώτη Τριανταφύλλου

Πολιτική
Από τα Γλυκά Νερά στην «οργή των ηλιθίων», ένας Πικάσο δρόμος...

Κώστας Κυριακόπουλος

Πολιτική
Τι ήταν τελικά η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ: Μέρος 4ο

Αντώνης Παγκράτης

Πολιτική
Το νέο όπιο των λαών στον 21ο αιώνα

Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος

Πολιτική
Η (μη) «συγγνώμη» στην υπηρεσία της δημόσιας διαπόμπευσης

Γιάννης Μεϊμάρογλου

Θέματα

Viral Now
Τα YOLO της Κυριακής 04.07.2021

Λίνα Μανδράκου

Viral Now
Τα YOLO του Σαββάτου 03.07.2021

Λίνα Μανδράκου

Viral Now
Τα YOLO της Δευτέρας 05.07.2021

Λίνα Μανδράκου

Κόσμος
Το κύμα των πλατωνικών γάμων και η νέα τάση που φέρνει

A.V. Team

Οικονομία
Οι εργαζόμενοι ηλικίας άνω των 45 ετών και το φαινόμενο Ageism

The Total Business

Στήλες

Cosmic Telegram
Τα Ζώδια της Εβδομάδας | 5-11 Ιουλίου 2021

Zarastro

Πολιτική
Η δημοσιογραφία της επίπεδης Γης

Μάνος Βουλαρίνος

Σχέσεις
Μίλα μου βρόμικα: Μου έστειλε ο ανεκπλήρωτος, εφηβικός έρωτας

Τζένη Μελιτά

Μουσική
Η πρώτη συναυλία του Moby στην Ελλάδα πριν 25 καλοκαίρια

Χρήστος Κισατζεκιάν

Σινεμά
Το όνομά της είναι Ryder, Honey Ryder

Φωτεινή Αλευρά

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Άμεση ανάλυση:Θερινή έξαρση της πανδημίας, door to door ενημέρωση
Άμεση ανάλυση:Θερινή έξαρση της πανδημίας, door to door ενημέρωση

Νίκη Κεραμέως στην ATHENS VOICE: Όποιος αξιολογεί, αξιολογείται
Νίκη Κεραμέως στην ATHENS VOICE: Όποιος αξιολογεί, αξιολογείται

Στην ΠτΔ η Ν. Κεραμέως για το νέο νομοσχέδιο για τα σχολεία
Στην ΠτΔ η Ν. Κεραμέως για το νέο νομοσχέδιο για τα σχολεία

Kεραμέως: Πώς θα αξιολογηθούν οι εκπαιδευτικοί
Kεραμέως: Πώς θα αξιολογηθούν οι εκπαιδευτικοί

Διαβούλευση για νέο πλαίσιο προσχολικής αγωγής παιδιών 0-4 ετών
Διαβούλευση για νέο πλαίσιο προσχολικής αγωγής παιδιών 0-4 ετών

Η δημοσιογραφία της επίπεδης Γης
Η δημοσιογραφία της επίπεδης Γης

Σκέρτσος: Οι ανεμβολίαστοι θα τεστάρονται πιο τακτικά
Σκέρτσος: Οι ανεμβολίαστοι θα τεστάρονται πιο τακτικά

Γεωργιάδης: Αν συνεχιστεί η άνοδος θα πρέπει να συζητήσουμε
Γεωργιάδης: Αν συνεχιστεί η άνοδος θα πρέπει να συζητήσουμε

Πέτσας για νέα lockdown: Θα παρθεί όποιο μέτρο χρειαστεί
Πέτσας για νέα lockdown: Θα παρθεί όποιο μέτρο χρειαστεί

Η γελοιογραφία της Δευτέρας 05.07.2021
Η γελοιογραφία της Δευτέρας 05.07.2021

Τι ψυχή έχει ένα καλαμάκι και γκρινιάζεις να το καταργήσουμε;
Τι ψυχή έχει ένα καλαμάκι και γκρινιάζεις να το καταργήσουμε;

Σκέρτσος: Να εμβολιαστούν όσοι «το σκέφτονται ακόμα»
Σκέρτσος: Να εμβολιαστούν όσοι «το σκέφτονται ακόμα»

Προγραμματική Συνδιάσκεψη ΣΥΡΙΖΑ: Οι τοποθετήσεις των στελεχών
Προγραμματική Συνδιάσκεψη ΣΥΡΙΖΑ: Οι τοποθετήσεις των στελεχών

Η (μη) «συγγνώμη» στην υπηρεσία της δημόσιας διαπόμπευσης
Η (μη) «συγγνώμη» στην υπηρεσία της δημόσιας διαπόμπευσης

Οι προοδευτικές μεταρρυθμίσεις και οι οπισθοδρομικές αντιστάσεις
Οι προοδευτικές μεταρρυθμίσεις και οι οπισθοδρομικές αντιστάσεις

Μητσοτάκης: Η χώρα δεν θα ξανακλείσει για τους ανεμβολίαστους
Μητσοτάκης: Η χώρα δεν θα ξανακλείσει για τους ανεμβολίαστους

Ο Άδωνις Γεωργιάδης προειδοποιεί τους ανεμβολίαστους
Ο Άδωνις Γεωργιάδης προειδοποιεί τους ανεμβολίαστους

ΗΠΑ: η αποτυχία της «δημοκρατίας των πάντων»
ΗΠΑ: η αποτυχία της «δημοκρατίας των πάντων»

Τι ήταν τελικά η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ: Μέρος 4ο
Τι ήταν τελικά η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ: Μέρος 4ο

Από τα Γλυκά Νερά στην «οργή των ηλιθίων», ένας Πικάσο δρόμος...
Από τα Γλυκά Νερά στην «οργή των ηλιθίων», ένας Πικάσο δρόμος...

Συζήτηση με τους συμπολίτες μας «έναν - έναν»
Συζήτηση με τους συμπολίτες μας «έναν - έναν»

Το νέο όπιο των λαών στον 21ο αιώνα
Το νέο όπιο των λαών στον 21ο αιώνα

Το post της ημέρας: Ηλίας Μόσιαλος
Το post της ημέρας: Ηλίας Μόσιαλος

Η γελοιογραφία του Σαββάτου 03.07.2021
Η γελοιογραφία του Σαββάτου 03.07.2021

Λαγνεία για συνωμοσιολογία και τερατολογίες
Λαγνεία για συνωμοσιολογία και τερατολογίες

Βουλή: Στις 14 Ιουλίου στην Oλομέλεια η υπόθεση του Νίκου Παππά
Βουλή: Στις 14 Ιουλίου στην Oλομέλεια η υπόθεση του Νίκου Παππά

Συνάντηση Κεραμέως με τον νέο Γενικό Γραμματέα του Ο.Ο.Σ.Α
Συνάντηση Κεραμέως με τον νέο Γενικό Γραμματέα του Ο.Ο.Σ.Α

Συρεγγέλα-Δημογραφικό: Κομβικής σημασίας η συνεργασία των ΟΤΑ
Συρεγγέλα-Δημογραφικό: Κομβικής σημασίας η συνεργασία των ΟΤΑ

Η γελοιογραφία της Παρασκευής 02.07.2021
Η γελοιογραφία της Παρασκευής 02.07.2021

Μητσοτάκης: Είμαστε κυβέρνηση που προτιμά τα έργα από τα λόγια
Μητσοτάκης: Είμαστε κυβέρνηση που προτιμά τα έργα από τα λόγια



Κώστας στάλθηκε από το iPhone μου
 ________

Orasi mailing list
για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
και στο θέμα γράψτε unsubscribe

Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας 
στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]

διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net

Για το αρχείο της λίστας
http://www.mail-archive.com/[email protected]/
Εναλλακτικό αρχείο:
http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/
παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
http://www.freelists.org/archives/orasi
__________
NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
http://www.nvda-project.org/
_____________
Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις 
προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών ενώ Για 
να κατεβάσετε τον σχετικό κατάλογο επισκεφθείτε το 
http://www.hostvis.net/audiobooks/katalogos.zip
____________

Απαντηση