Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία - Τρίτη, Αυγούστου 10, 2021, 09:45
Κείμενα του Εικοσιένα – 16: Το σπίτι της Τουρκοπούλας Καθώς διανύουμε τη χρονιά που σημαδεύει τη 200ή επέτειο του ξεσηκωμού του Εικοσιένα, σκέφτηκα να καθιερώσω μια νέα στήλη στο ιστολόγιο, που κανονικά θα τη δημοσιεύω κάθε δεύτερη Τρίτη, εναλλάξ δηλαδή με το βιβλίο του πατέρα μου, και που θα παρουσιάζει κείμενα της εποχής του 1821. Δεν αποκλείεται να διατηρήσω τις δημοσιεύσεις ως το τέλος της χρονιάς, αν βέβαια υπάρχει ως τότε αρκετό υλικό από μεριάς μου και αρκετό ενδιαφέρον από δικής σας πλευράς. Θα δώσω προτεραιότητα σε κείμενα που δεν είναι διαθέσιμα στο Διαδίκτυο. Από την προηγούμενή μου τριβή με κείμενα της εποχής, που βέβαια ήταν πολύ έντονη όσο συγκέντρωνα υλικό για το βιβλίο μου Το ζορμπαλίκι των ραγιάδων, έχω υπόψη μου κάμποσα τέτοια κείμενα, αλλά όποιος έχει υπόψη του κείμενο που το θεωρεί αξιόλογο προς δημοσίευση μπορεί να μου το στείλει στο γνωστό μέιλ, sarantπαπάκιpt.lu. Το σημερινό άρθρο είναι το δέκατο έκτο της σειράς – το προηγούμενο βρίσκεται εδώ. Θα δούμε σήμερα μια σελίδα από τα «μικρά» του Αγώνα, όπως φτάνει σε μας μέσα από δυο αναφορές προς την «Υπερτάτη Διοίκησιν», που σώζονται στα Αρχεία της Παλιγγενεσίας (τόμος 11). Θέμα τους, η διεκδίκηση ενός σπιτιού. Μετά την άλωση της Τριπολιτσάς, το σπίτι ενός Τούρκου θεωρήθηκε, όπως και όλη η ακίνητη περιουσία Οθωμανών, «εθνικό κτήμα» και δόθηκε σε κάποια οικογένεια που είχε μείνει άστεγη. Όμως, η κόρη του παλιού ιδιοκτήτη, έχοντας στο μεταξύ βαφτιστεί χριστιανή, το διεκδικεί ενόψει μάλιστα του γάμου της -ή μάλλον, το διεκδικεί ο μέλλων γαμπρός, που είναι και άνθρωπος του Νικηταρά. Κατά σύμπτωση, και οι δυο αναφορές έχουν την ίδια ημερομηνία, 5 Ιουλίου 1823. Πρώτη έχει καταχωρηθεί η αναφορά της ενοίκου του σπιτιού και δεύτερη η αναφορά του μέλλοντος συζύγου της «Τουρκοπούλας». Κοίταξα λίγο στα αρχεία, αλλά δεν βρήκα τι απόγινε -ποιο από τα δύο μέρη δικαιώθηκε. Κρατάω την ορθογραφία. Στο τέλος σημειώνω κάποια λεξιλογικά. Βέβαια, τα κείμενα πρέπει να έχουν γραφτεί από κάποιον δημόσιο γραφιά ή γραμματικό. * Αναφορά Γεώργενας Τουρνικιώτισσας διά το εθνικόν οσπίτιον οπού ζητούν να της το πάρουν. Υπερτάτη Διοίκησις της Ελλάδος Προστρέχω εγώ ή δυστυχισμένη εις την αγίαν Διοίκησιν να κάμη ίλεως εις εμένα την πτωχήν, όπου έχω τόσα αχαμνόμερη και μετά να μου εχάλασαν παντελώς ένα σπίτιον οπού είχα οι Τούρκοι, εμβαίνοντας εις το ρεσάλτο της Τριπολιτζάς. Επίασα ένα οσπιτάκι εθνικόν και το μερεμέτισα με τόσους κόπους και κάθομουν τώρα δύο χρόνους. Και μετά να βρίσκεται μία τουρκοπούλα του οσπιτίου. Τις απερασμένες βάνει κάτι ανθρώπους του καπετάν Νικήτα διά να με βγάλουν και μετά να έχω δυο μου παιδιά οπού τρέχουν με τον καπετάν Γενναίον εις τον πόλεμον. Επήγα εις τον γενναιότατον Κολοκοτρώνη και έκαμεν ντεσκερέ του καπετάν Νικήτα και τους αποδίωξε. Σήμερον βλέπω και έρχονται δύο στρατιώτες από του κυρ-Ανδρέα, επάρχου της Τριπολιτζάς, και μου λένε να με διώξουν, λέγοντας πως βαπτίστη η τουρκοπούλα, ναν την παντρέψουν, ναν της δώσουν το σπίτι. Διά τούτο παρακαλώ μετά θερμών δακρύων την αγίαν Διοίκησιν να με σπλαχνισθή την πτωχή, οπού έχω τόσα αχαμνόμερα, να κάμη ίλεως εις εμένα. Κάλλια να με σκοτώσουνε με όλην την φαμελίαν μου παρά να γενή εις εμένα τέτοια αδικία. Και με όλον το σέβας της εσπλαχνίας μένω Της 5 Ιουλίου 1823, Τριπολιτζά Η δυστ(υχ)ής Γιώργενα Τουρνικιώτισσα Και η δεύτερη αναφορά: * Ζητείται παραχώρησις τουρκικής οικίας εις θυγατέρα Τούρκου υπανδρευθείσαν χριστιανόν. Υπερτάτη Διοίκησις Του Χατζή-Σμαήλη η κόρη, λεγομένη την σήμερον Δημητρούλα, επειδή εβαπτίσθη εις τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν και είναι χριστιανή, έχει εις Τριπολιτζάν δύο σπίτια, ένα ανώγεον και ένα άλλο μικρόν κατώγεον, κατοικημένα και τα δύο από ξένους ομογενείς. Με αυτήν, επειδή είναι τώρα χριστιανή και τιμημένη με φρόνιμα ήθη, εσυμφώνησα να την επάρω γυναίκά μου στεφανωτικήν και μόνον με εμποδίζει το να μη έχω σπίτι να κατοικήσω. Εγώ είμαι φίλος και άνθρωπος του στρατηγού Νικήτα, οπού έκαμα πολλάς εκδουλεύσεις εις την φαμιλίαν του εις την Ζάκυνθον και ευρίσκομαι εδώ από τον καιρόν οπού ήλθα από εκεί με την καπετάνισσαν την αρχόντισσάν του, ακολουθώντας πάντοτε εις αυτό το σπίτι τας εκδουλεύσεις μου. Ο ίδιος στρατηγός Νικήτας Σταματελόπουλος έχει πολλήν επιθυμίαν και ευχαρίστησιν να εκτελεσθή τούτος ο γάμος, ώστε και έγραψε προς τον αστυνόμον του Ναυπλίου κύριον Κοτζάκην να προσπαθήση να μου δοθή αυτό το σπίτι. Επί τούτω και ο κυρ Κοτζάκης έγραψε προς τον εδώ έπαρχον κύριον Καλαμογδάρτην να λάβη το σπίτι να με το δώση, καθώς αν ερωτηθή το ομολογεί και ο ίδιος· αλλά δεν θέλει να βάλη το χέρι χωρίς την άδειαν της Διοικήσεως της Υπερτάτης. Διά τούτο σας παρακαλώ θερμώς να με δοθή αυτό το σπίτι, όχι το ανώγεον, αλλά μόνον το κατώγεον, σχεδόν ως προίκα της κόρης, διά να συγκατοικήσωμεν και δια να ευρίσκωμαι και εγώ πάντοτε εδώ εις Τριπολιτζάν, έτοιμος εις τας προσταγάς της Διοικήσεως, εις ό,τι δύναμαι. Κύριοι, είναι χριστιανικόν και φιλάνθρωπον έργον εις μίαν δυστυχή τουρκοπούλαν οπού έγινε χριστιανή να συγχωρήσητε από το πράγμα της να της δοθη ένα μέρος, τούτο το μικρόν κατοίκημα οπού χρησιμεύει διά να εκτελεσθή τούτος ο άγιος δεσμός της Εκκλησίας μας και της τιμίας μας και ιεράς μας αγάπης. Εγώ δε και αυτή, ευγνωμονούντες επάκρως εις την χάριν ταύτην, μένομεν με όλον το προσήκον σέβας. 1823, Αλωναρίου 5, Τριπολιτζά Θοδωρής Χριστόπουλος Επί του νώτου : Αρ. 52. Αναφορά Θεοδωρή Χριστόπουλου διά το εθνικόν οσπίτιον του Χατζή-Ισμαήλη, του οποίου η θυγάτηρ, με το να εβαπτίσθη και μέλλει να την πάρη ο Θεοδ. γυναίκα, παρακαλεί να της δοθή το μικρόν οσπίτιον ως προίκα. Γλωσσικά * ντεσκερές, τεσκερές: Σημείωμα, γραπτή απόδειξη, μπιλιέτο. * αχαμνόμερη, αχαμνόμερα: αδύνατα μέρη, δηλ. εξαρτημένα τέκνα Επισημαίνω για μιαν ακόμα φορά τη συνηθισμένη στα κείμενα της εποχής «με το να + ρήμα», εδώ: με το να εβαπτίσθη = επειδή εβαπτίσθη, δεδομένου ότι εβαπτίσθη https://sarantakos.wordpress.com/2021/08/10/k1821-16/ ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ Εναλλακτικό αρχείο: http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ _____________ Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών ενώ Για να κατεβάσετε τον σχετικό κατάλογο επισκεφθείτε το http://www.hostvis.net/audiobooks/katalogos.zip ____________
