Σπάνια ένα τόσο μικρό βιβλίο, σχεδόν σε μέγεθος διηγήματος, αναλύει
εύληπτα,
αλλά με επιστημονικό τρόπο (και με δεκάδες παραπομπές για όποιον θέλει να
εμβαθύνει), τις απόψεις, αλλά και τις προτάσεις του συγγραφέα του, για την
κρίση
δημοκρατίας που ζούμε. Βεβαίως, όλοι οι παράγοντες που οδήγησαν την Ελλάδα
στην
κατάσταση που βρίσκεται δεν θα ήταν δυνατό να αναλυθούν σε τόσο μικρό
χώρο, αλλά
έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η οπτική του νομικού - και δη του
συνταγματολόγου -
για τα θέματα που άπτονται ιδίως της δικής του αρμοδιότητας. Για τα
υπόλοιπα,
όπως τα οικονομικά, είναι ιδιαίτερα διακριτικός.
Το πρώτο που ξεκαθαρίζει ο Νίκος Αλιβιζάτος, σε αυτό το πόνημα με τον
μάλλον
δύχρηστο τίτλο (“Ποιά δημοκρατία για την Ελλάδα μετά την κρίση; - Για την
αποκατάσταση των λέξεων και του νοήματος τους”) είναι οτι οι θεσμοί (και
ειδικώς
το Σύνταγμα με τα υποτιθέμενα “κενά” του) δεν ευθύνονται για τον
εκτροχιασμό της
χώρας. Κανένα σύνταγμα δεν μπορεί να προβλέπει άρθρα κατά της δημαγωγίας
και του
πελατειακού λαϊκισμού και δεν μπορεί να αποτρέψει τον πολιτικό από τις
πρακτικές
αυτές, αν δεν παραβιάζεται ανοιχτά ο νόμος, όπως χαρακτηριστικά λέει.
Ο συγγραφέας βεβαίως επικρίνει ανοιχτά τον υπέρτατο νόμο της χώρας ως
φλύαρο,
“επίμονο” σε σημεία ξεπερασμένα ή ύποπτα για προάσπιση συντεχνιακών
συμφερόντων
και δεν χαρίζεται καθόλου στους κατά καιρούς νομοθέτες, που (εκ του
πονηρού
πιθανότατα) δεν μπόρεσαν να συμβάλουν προς την κατεύθυνση ενός λιτού και
συνεκτικού κειμένου, που θα είχε ως μόνη κατεύθυνση την πρόοδο της χώρας.
Ανοίγει (ή συνεχίζει) τον διάλογο για μια “εντοπισμένη”, όπως την
ονομάζει,
συνταγματική αναθεώρηση και καταγράφει τα σημεία, που κατά την άποψη του
χρειάζονται άμεση “διόρθωση” (όπως ο νόμος περί ευθύνης υπουργών και η
βουλευτική ασυλία), αλλά και πολλά ακόμα που προσφέρονται για μια πιο
μακροπρόθεσμη συζήτηση, όπως για παράδειγμα περί ενίσχυσης του ρυθμιστικού
ρόλου
του Προέδρου της Δημοκρατίας, περί θητείας και μεγέθους της Βουλής, περί
του
ρόλου των Ανώτατων Δικαστηρίων, περί της “αποσυνταγματοποίησης” των
σχέσεων
κράτους-εκκλησίας και βεβαίως περί της απαλοιφής διατάξεων που καθιστούν
το
Σύνταγμα ένα περιττά και επιζήμια μεγάλο και δυσνόητο κείμενο.
Ο Νίκος Αλιβιζάτος όμως υπερασπίζεται πολλά από όσα έχουν δεχθεί τα βέλη
επικριτών, στο πλαίσιο μιας γενικής (και πολλές φορές επιπόλαιας)
αμφισβήτησης
των πάντων. Υπερασπίζεται πρώτα-πρώτα το ίδιο το πολίτευμα της
Προεδρευομένης
Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, τις κατακτήσεις της μεταπολίτευσης, την
ευρωπαϊκή
ολοκλήρωση και τους βασικούς θεσμούς της χώρας (συμπεριλαμβανομένων και
των
Ανεξάρτητων Αρχών), απορρίπτοντας τις φωνές για μια “ολοκληρωτική”
αναθεώρηση
του Συντάγματος, την εισαγωγή “αμεσοδημοκρατικών” ρυθμίσεων, την καθιέρωση
της
απλής αναλογικής (κάνοντας διάκριση στην κρισιμότητα κάθε εποχής) ή τις
προτάσεις για Συνταγματικό Δικαστήριο - παρά το γεγονός οτι αναγνωρίζει
ελλείψεις και προβλήματα.
Η λειτουργία των θεσμών και η εφαρμογή των νόμων είναι που ευθύνεται τις
περισσότερες φορές - και όχι ο συνταγματικός σχεδιασμός τους. Ο συγγραφέας
είναι
ένας “επαναστάτης με αιτία”, όταν η ατολμία ή τα συμφέροντα μετατοπίζουν
την
ουσιαστική ανάγκη για πολιτικές και νομικές μεταρρυθμίσεις, στο “ανακάτεμα
της
σούπας” σε θεσμικό και συνταγματικό επίπεδο.
Πριν από όλα αυτά όμως, ο Νίκος Αλιβιζάτος φροντίζει να εκπλήξει, θίγοντας
ζητήματα με την ευκολία του επιστήμονα, αλλά και την άνεση ενός blogger.
Και
μάλιστα, όχι μόνο τις σκέψεις του και τις απόψεις του για τα νομικά
θέματα, αλλά
για την ίδια την κρίση πολιτισμού και ιδεών, που μας έφερε ως εδώ. Δεν
διστάζει
να αρχίσει το βιβλίο του με ένα “ξακαθάρισμα” των εννοιών και των λέξεων.
Το
σύνταγμα, η πλειοψηφία και η συναίνεση, το έθνος και η εθνική κυριαρχία, η
ενωμένη Ευρώπη και προ πάντων η βία (που αντικαθιστά με τόση ευκολία την
κάθε
είδους αναλγησία και αδικία και για την οποία δίνει έναν ενδελεχή ορισμό,
διά
της εις άτοπον απαγωγής) μπαίνουν στο μικροσκόπιο. Ο συγγραφέας τολμάει να
πει
και μερικές αλήθειες, που ξεφεύγουν από τις επιστημονικές παρατηρήσεις,
μιλώντας
για όσους προπαγανδίζουν τη βία, ως μέθοδο πολιτικής επίλυσης προβλημάτων:
“Αν και η στάση τους οφείλεται σχεδόν πάντοτε στις πολιτικές αντιλήψεις
τους, σε
αρκετές περιπτώσεις έχω παρατηρήσει οτι δεν είναι άσχετη με την ψυχική
συγκρότηση τους."
Ακριβώς όμως αυτή ικανότητα του συγγραφέα να συζητάει (και όχι να
παραδίδει
μαθήματα από την επιστημονική του έδρα), είναι η χάρη και η αξία αυτού του
βιβλίου. Μέσα από μια συνεπή επιμονή στη μετριοπάθεια, ο Νίκος Αλιβιζάτος
υπηρετεί ένα λόγο που σε πείθει, ακόμα κι αν δεν συμφωνείς με την εκτίμηση
του
για “ένα μεταναστευτικό ρεύμα χωρίς προηγούμενο”, τα τελευταία χρόνια.
Είναι
χαρακτηριστικό οτι καταγράφει και τους προσωπικούς του λόγους για την
έκθεση
αυτών των απόψεων, καθώς “έχει χάσει βεβαιότητες μιας ζωής” και κατάλαβε
οτι
“δεν αρκεί, όπως παλιά, να καταγγέλει κανείς τα κακώς κείμενα, για να έχει
τη
συνείδηση του ήσυχη”.
Στα περισσότερα ερωτήματα και τους προβληματισμούς που θέτει ο Νίκος
Αλιβιζάτος
δεν μπορείς παρά να συμφωνήσεις, οτι έχει συλλάβει το προφανές και το
αυτονόητο
- αυτό που λείπει τόσο πολύ από τη σύγχρονη κεντρική πολιτική μας σκηνή,
αλλά
και από τον λόγο των πάσης φύσεως φανατικών, “αγανακτισμένων” ή καφενειακά
εξεγερμένων, που δίνουν τροφή στις ακρότητες και τους φόβους για ένα
εμφυλιακό,
φασιστικό ή τριτοκοσμικό μέλλον της χώρας μας. Αν μπορούσαν να το
διαβάσουν όλοι
αυτοί οι συμπολίτες μας, θα ήταν ευχής έργο. Αλλά ίσως θα ήταν και χαμένος
χρόνος, αν όχι απολύτως αδύνατο...
Υ.Γ. Το άρθρο το στέλνω για δεύτερη φορά, δεν μπορώ να ελέγξω αν ήρθε στη
λίστα.
Τις απόψεις του Αλεβιζάτου στο βιβλίοτου, αλλά και στο συγκεκριμμένο άρθρο
τις ασπάζομαι εξ' ολοκλήρου.
Καλή Κυριακή σε όλους!
Μιχάλης
________
Orasi mailing list
για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
και στο θέμα γράψτε unsubscribe
Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της
λίστας στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
Για το αρχείο της λίστας
http://www.mail-archive.com/[email protected]
παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
http://www.freelists.org/archives/orasi
__________
NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
http://www.nvda-project.org/
__________
Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και
παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το
http://www.isobitis.com
Φιλοξενείται δωρεάν από τον server της orasi mailing list
http://www.hostvis.net
______________
-----
No virus found in this message.
Checked by AVG - www.avg.com
Version: 10.0.1432 / Virus Database: 3211/6087 - Release Date: 08/18/13
