του James Kynge
Τι κοινό έχει η μοίρα της Αργεντινής, της Τουρκίας, της Ρωσίας και των
άλλων
μεγάλων αναδυόμενων οικονομιών που προσπαθούν να υπερασπιστούν τα
νομίσματά τους;
Οι ομοιότητες, οι διαφορές και οι πιθανότητες για νέα μεταδοτική κρίση.
Αν κάθε κρίση έχει το έμβλημα που την χαρακτηρίζει, τότε για την
Αργεντινή έχει
το σχήμα του αγαλματιδίου των Grammy.
Το συγκρότημα που κέρδισε το βραβείο στο Λας Βέγκας, οι Illya Kuryaki
and the
Valderramas, υποχρεώθηκε να αφήσει το αγαλματάκι στο τελωνείο του Μπουένος
Άιρες, λόγω των εξαιρετικά αυστηρών ελέγχων στις εισαγωγές.
Τέτοιου είδους πρακτικές, ευθύνονται και για την δίνη στην οποία έχει
περιπέσει
το πέσο τον Ιανουάριο. Αψηφώντας τις δυνάμεις των αγορών, η Αργεντινή
επέβαλε
ελέγχους και προσπάθησε να απαγορεύσει στους Αργεντίνους να ανταλλάξουν
τα όλο
φθηνότερα νομίσματά τους με δολάρια, δημιουργώντας μια τεράστια μαύρη
αγορά και
σβήνοντας την εμπιστοσύνη στο πέσο.
Τι κοινό θα μπορούσε να έχει, όμως, η μοίρα της Αργεντινής με την τύχη των
αναδυόμενων αγορών; Οι οικονομολόγοι θεωρούν ότι, αν και όλες οι
αναπτυσσόμενες
χώρες είναι ευάλωτες στην απόσυρση της αμερικανικής ρευστότητας, στην
επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας και άλλες παγκόσμιες επιρροές, οι
διαφορές
ανάμεσά τους είναι εξίσου σημαντικές με τις ομοιότητες τους.
Οι παρακάτω επιμέρους παρουσιάσεις των έξι σημαντικότερων εκπροσώπων των
αναδυόμενων αγορών, δείχνουν τόσο τις ομοιότητες, όσο και τις ανομοιότητες.
Ο Neil Shearing της Capital Economics, θεωρεί ότι έρχεται μια νέα φάση στην
πρόσφατη νομισματική αναταραχή. «Το γεγονός ότι τα νομίσματα συνεχίζουν να
πέφτουν παρά τις αυξήσεις επιτοκίων, δημιουργεί την προοπτική για νέα
και ίσως
χειρότερη φάση στην αναταραχή των αναδυόμενων αγορών, όπου οι ρυθμιστές θα
δυσκολεύονται όλο περισσότερο να υπερασπιστούν τα νομίσματά τους», δηλώνει.
Πολλά παραμένουν ασαφή. Σε πολλές χώρες μπαίνουν σε λειτουργία οι
μηχανισμοί που
συνδέουν την αναταραχή στις αγορές με τα προβλήματα στην πραγματική
οικονομία. Η
προοπτική να γίνουν αυτές οι πραγματικές επιπτώσεις «ντόμινο» για τις
αναδυόμενες οικονομίες, αποτελεί μεγάλη ανησυχία.
Στην Νότιο Αφρική, την Τουρκία και την Ρωσία, όπως και στην Αργεντινή, οι
κάθετες πτώσεις των νομισμάτων τελευταία, έχουν προκαλέσει σοκ στο
λιανεμπόριο,
καθώς οι τιμές των εισαγόμενων αγαθών ανεβαίνουν και ο κόσμος κόβει τις
δαπάνες.
Ακολουθώντας την Αργεντινή, οι κάτοικοι πολλών αναδυόμενων αγορών
προφυλάσσονται
για την προοπτική αύξησης του εγχώριου πληθωρισμού και της υποτίμησης,
μετατρέποντας αποταμιεύσεις σε δολάρια. Η μεγαλύτερη ρωσική εφημερίδα
Komsomolskaya Pravda, συμβούλευσε τους αναγνώστες της να μετατρέψουν το
30-40%
των αποταμιεύσεων τους σε δολάρια και ευρώ.
Σχετικό πρόβλημα είναι και ότι οι αυξήσεις στα επιτόκια, που πρέπει να
γίνουν
για να πολεμηθεί ο πληθωρισμός και να στηριχθούν τα νομίσματα, θα πλήξει
τις
χρεωμένες επιχειρήσεις, αναστέλλοντας τα επενδυτικά τους σχέδια. Το σοκ της
ζήτησης για την μεταποίησης της Αργεντινής, τονίζει η Nomura, θα
επηρεάσει τους
βραζιλιάνους προμηθευτές, αφαιρώντας 0,2% από το προβλεπόμενο φετινό ΑΕΠ
της
Βραζιλίας.
Βραζιλία: «Κάθε χρόνο και κάτι καινούργιο»
«Ηλπιζα να ξεπληρώσω τα χρέη μου φέτος, αλλά τώρα με τις αυξήσεις των
επιτοκίων,
δεν έχω ιδέα τι θα κάνω. Κάθε χρόνο και κάτι καινούργιο εμφανίζεται»,
δήλωσε
ένας Βραζιλιάνος μισθωτός μετά την νέα αύξηση των επιτοκίων.
Τα επιτόκια της Βραζιλίας είναι ήδη από τα υψηλότερα στον κόσμο στο
10,5% και θα
αυξηθούν περαιτέρω.
Η Βραζιλία είναι η μεγαλύτερη αναδυόμενη οικονομία μετά την Κίνα κι έχει
ανατρέψει την παραδοσιακή μεταβλητότητά της για να γίνει από τις
ισχυρότερες της
ομάδας Bric.
Εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από την εσωτερική κατανάλωση κι έχει
αποθεματικά
375 δισ. δολ. που της δίνουν μεγάλα περιθώρια διαχείρισης των σοκ. Ωστόσο,
αντιμετωπίζει έναν επίμονο πληθωρισμό που κινείται κοντά στην κορυφή του
στόχου
της κεντρικής τράπεζας για 4,5%.
Καθώς η χώρα φιλοξενεί το ποδοσφαιρικό Μουντιάλ τον Ιούνιο και έχουν
προγραμματιστεί εκλογές για φέτος, η κυβέρνηση δεν θα θελήσει να μειώσει
τις
δαπάνες και να διακινδυνεύσει την ύφεση.
Αλλά τις ελπίδες της να περάσει «ελαφρά» την αναταραχή ίσως ανατρέψει η
κρίση
στην Αργεντινή, την μεγαλύτερη αγορά της για τις εξαγωγές τελικών
αγαθών. Αν
μειωθούν οι εξαγωγές, η Βραζιλία δύσκολα θα πετύχει τον στόχο ανάπτυξης 2%.
Αργεντινή: «Ισως προκύψει σπιράλ υποτίμησης»
Ο έλεγχος των εισαγωγών έχει κάνει άνω κάτω την λιανική αγορά, αλλά το
μεγαλύτερο πρόβλημα για την κυβέρνηση της Cristina Fernández de
Kirchner ίσως
αποδειχθεί η κατακρήμνιση της λαϊκής εμπιστοσύνης. Το ζήτημα της κοινωνικής
ψυχολογίας είναι κρίσιμο για να αντιμετωπίσει η Αργεντινή την κρίση,
αλλά οι
ενδείξεις δεν είναι καλές. Ο οίκος Moody's προβλέπει ότι το πέσο θα
χάσει 50%
της αξίας του ακόμη φέτος, επειδή το Μπουένος Άιρες δεν έχει αξιόπιστο
σχέδιο
αντιμετώπισης του πληθωρισμού και της νομισματικής διολίσθησης.
Η υποτίμηση του πέσο έχει αναβαθμίσει και τον κίνδυνο πληθωρισμού, που
ανεπίσημα
το 2013 ήταν 28% και επίσημα 11%.
«Μπορεί να προκύψει σπιράλ υποτίμησης και πληθωρισμού» φοβάται ο πρώην
υφυπουργός Οικονομικών Gastón Rossi. Η κεντρική τράπεζα αύξησε τα
επιτόκια 6%
στο 26% προχθές για να αποθαρρύνει τις πληθωριστικές πιέσεις και την
έξοδο των
καταθετών στο δολάριο, αλλά οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα επιτόκιο θα
πρέπει να
φτάσουν στο 40% για να προσελκύσουν επενδύσεις στο πέσο.
Οι επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία είναι ορατές, με τους
καταστηματάρχες
του Μπουένος Άιρες να δηλώνουν ότι οι προμηθευτές τους αυξάνουν τις
τιμές 20%,
χωρίς να σέβονται καν τις παραγγελίες που έγιναν πριν την υποτίμηση και
όλους να
περιγράφουν σκηνές χάους.
Τουρκία: «Δεν θέλουν να αναπτυχθούν οι Μουσουλμάνοι».
Στους δρόμους της Άγκυρας, οι Τούρκοι αποδίδουν τα οικονομικά προβλήματα
της
χώρας στα ίδια «κακά» που επικαλείται συχνά ο πρωθυπουργός Recep Tayyip
Erdogan:
Την ξένη συνωμοσία και τα υψηλά επιτόκια. «Οι ξένοι δεν θέλουν να
αναπτυχθούν οι
Μουσουλμάνοι», σχολιάζει έμπορος της πόλης. Και μια νοικοκυρά
συμπληρώνει: «Τα
επιτόκια έχουν ανέβει κι έτσι θα αυξηθούν οι τιμές στα πάντα».
Επαναλαμβανει την
άποψη του κ. Erdogan ότι τα υψηλά επιτόκια προκαλούν πληθωρισμό και όχι το
ανάποδο.
Ο κ. Erdogan επανέλαβε αυτή την άποψή του πρόσφατα, για να ξεκαθαρίσει
ότι δεν
είναι ευχαριστημένος με την μεγάλη αύξηση επιτοκίων, που ανέβασε το κόστος
δανεισμού κατά 2-3 ποσοστιαίες μονάδες.
Τα σχόλιά του, καταδεικνύουν τα προβλήματα στις όποιες κοινές προσπάθειες
κυβέρνησης και κεντρικής τράπεζας για να μειωθεί η δημοσιονομική
«ευαισθησία»
της χώρας με μείωση του χρόνιου ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.
Ο Fatih Ozatay του Turkey's Economic Policy Research Foundation θεωρεί
ότι η
άποψη πως η κεντρική τράπεζα βρίσκεται υπό πολιτική πίεση, είναι μια από
τις
αιτίες των προβλημάτων της χώρας, μαζί με τις αμερικανικές κινήσεις
απόσυρσης
της ρευστότητας και τον πολιτικό κίνδυνο στην Τουρκία.
Αλλοι οικονομολόγοι σημειώνουν ότι το κράτος κόπτεται να συντηρήσει τις
καλές
εποχές και ο κ. Erdogan είναι δηλωμένος θιασώτης των μεγάλων έργων υποδομών.
Τα περισσότερα φοροέσοδα προέρχονται από έμμεσους φόρους και ένα μεγάλο
κομμάτι
από δασμούς εισαγωγών. Με άλλα λόγια, όσο περισσότερο ξοδεύει ο κόσμος
και όσο
ανεβαίνει το έλλειμμα συναλλαγών, τόσο αυξάνεται η φοροείσπραξη.
Τώρα, όμως, πολλοί οικονομολόγοι ζητούν από την κυβέρνηση να μαζευτεί.
Καθώς το
έλλειμμα υποστηρίζεται από βραχυπρόθεσμα ξένα κεφάλαια που πλέον
αμφισβητούνται,
οι τουρκικές αποταμιεύσεις θα πρέπει να αυξηθούν.
Πολλοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι είναι καλύτερο να προέλθει η αυξημένη
αποταμίευση από κυβερνητικό πλεόνασμα και ότι η οικονομία θα υποφέρει
περισσότερο αν πέσει όλο το βάρος στον ιδιωτικό τομέα.
Το αν έχει πειστεί και ο κ. Erdogan, είναι μια άλλη υπόθεση.
Ρωσία: «Μην κρατάτε τα ρούβλια κάτω από το στρώμα»
Η αποδυνάμωση του ρουβλίου είναι ένα πρόβλημα που μπορεί να αντέξει η
κεντρική
τράπεζα. Αλλά η ευρύτερη οικονομία θα υποφέρει πολύ καθώς εκτινάσσεται ο
πληθωρισμός εισαγόμενων αγαθών, πλήττεται η καταναλωτική δαπάνη και ο
κόσμος
μετατρέπει τα ρούβλια του σε σκληρά νομίσματα.
Καθώς το ρούβλι άγγιξε χαμηλό 5 ετών έναντι του δολαρίου και του ευρώ,
το ρωσικό
λιανεμπόριο προειδοποίησε για διψήφιες αυξήσεις τιμών. Σύμφωνα την ρωσική
στατιστική υπηρεσία, τα εισαγόμενα αγαθά καταλαμβάνουν τα δύο πέμπτα των
ρωσικών
λιανικών πωλήσεων. Το λόμπι του αλκοόλ προειδοποίησε για αυξήσεις τιμών
10% και
η κλωστοϋφαντουργία για αυξήσεις 15%.
Αν και η υποτίμηση δεν είναι ιδανική για τον Ρώσο καταναλωτή, η κεντρική
τράπεζα
μπορεί να την αντέξει. Δηλώνει ότι είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει
«απεριόριστες»
παρεμβάσεις στις αγορές συναλλάγματος για να αποτρέψει απόκλιση του
ρουβλίου από
την επιθυμητή κλίμακα διαπραγμάτευσης. Μέχρι στιγμής δείχνει
αποφασισμένη να
επιτρέψει την ελεύθερη διακύμανση του νομίσματος ως το 2015.
Οι οικονομολόγοι δεν πιστεύουν ότι η Ρωσία θα αυξήσει τα επιτόκια στην
συνεδρίαση της 14ης Φεβρουαρίου: Δεν προβλέπεται να εμφανίσει έλλειμμα
τρεχουσών
συναλλαγών για τουλάχιστον ένα χρόνο ακόμη και οι εκροές κεφαλαίου δεν
αποτελούν
πρόβλημα.
Επιλέγοντας να μην παρέμβει, η κεντρική τράπεζα καταδεικνύει ότι είναι
αποφασισμένη για στόχευση πληθωρισμού ως το 2015, σχολιάζει οIvan
Tchakarov της
Citibank.
Αυτό θα αλλάξει, όμως, αν η Ρωσία βιώσει μαζική στροφή στο δολάριο, όπως
έγινε
στις κρίσεις του 1998 και 2008.
Η εφημερίδα Komsomolskaya Pravda, συμβούλευσε τους αναγνώστες της να
μετατρέψουν
το 30-40% των αποταμιεύσεών τους σε δολάρια και ευρώ και να μην τα
αφήνουν κάτω
από το στρώμα, αλλά να τα βάζουν στην τράπεζα.»
Ινδονησία: «Ανησυχούμε για το μέλλον»
Πολλοί Ινδονήσιοι πιστεύουν ότι η Τζακάρτα έπρεπε να χρησιμοποιήσει τα
φθηνά
δάνεια και την ταχεία ανάπτυξης της περασμένης δεκαετίας για να
κατασκευάσει
περισσότερες υποδομές –μεταξύ των οποίων άμυνες για τις πλημμύρες- που θα
βελτίωναν την οικονομική απόδοση και θα μείωναν το τεράστιο κυκλοφορικό
πρόβλημα
στην πρωτεύουσα. Η χώρα πλήττεται από μια σειρά προβλήματα, όπως πιθανές
μετοικήσεις πληθυσμών λόγω πλημμύρων. Ωστόσο, η μεγαλύτερη οικονομία της ΝΑ
Ασίας, σε πλήρη αντίθετη με πολλές άλλες αναδυόμενες οικονομίες, έχει
καταφέρει
να συρρικνώσει το έλλειμμα συναλλαγών της, χάρη κυρίως στην πολιτική της
κεντρικής τράπεζας και αναμένεται περαιτέρω συρρίκνωση στο 2014.
Επιπλέον, σε μια ένδειξη εμπιστοσύνης, οι ξένοι επενδυτές δάνεισαν στην
Ινδονησία 4 δισ. δολ. τον Ιανουάριο, στην μεγαλύτερη έκδοση δολαριακού
ομολόγου
της Ασίας από το 1998.
Νότιος Αφρική: «Όλα ανεβαίνουν»
Η μεγαλύτερη οικονομία της Αφρικής αύξησε τα επιτόκια για πρώτη φορά σε
πέντε
χρόνια για να υπερασπιστεί το ραντ που έχει διολισθήσει 6% φέτος και να
συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Αν και είναι ευάλωτη στην αποστράγγιση της
αμερικανικής ρευστότητας, τα περισσότερα προβλήματα της Νοτίου Αφρικής
είναι
εγχώρια. Οι μισθοί και τα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος αυξάνονται
κατακόρυφα,
πλήττοντας την μεταποίηση και τα μεταλλεία.
Η ανεργία παραμένει πάνω από το 25%. Και οι προοπτικές για όλα αυτά είναι
δυσοίωνες. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το τελευταίο που χρειάζεται η
χώρα είναι
αύξηση στις τιμές λιανικής. Αλλά αυτό ακριβώς συμβαίνει. «Κάποιοι που
έρχονταν
κι αγόραζαν ένα κιβώτιο μπύρες, τώρα παίρνουν συσκευασίες των 12 ή των 6.
Κάποιοι που αγόραζαν ένα κιβώτιο κρασιά, τώρα παίρνουν 1-2 μπουκάλια,»
δηλώνει
χαρακτηριστικά ιδιοκτήτης κάβας στο Γιοχάνεσμπουργκ.
ΠΗΓΗ: FT.com
Copyright The Financial Times Ltd. All rights reserved.
Δημοσιεύθηκε: 07:48 - 31/01/14
________
Orasi mailing list
για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
και στο θέμα γράψτε unsubscribe
Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας
στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
Για το αρχείο της λίστας
http://www.mail-archive.com/[email protected]/
παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
http://www.freelists.org/archives/orasi
__________
NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
http://www.nvda-project.org/
__________
Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο
ρεπερτόριο επισκεφθείτε το
http://www.isobitis.com
______________
