Το χρυσάφι, οι ΝΑΖΙ και οι ελβετοί τραπεζίτες - πολιτισμός - Το Βήμα Online
Το χρυσάφι, οι ΝΑΖΙ	 και οι ελβετοί τραπεζίτες ΣΚΟΤΕΙΝΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ Το πιο σύντομο ανέκδοτο είναι ο ελβετός φαντάρος, και ασφαλώς δεν ήταν ο ελβετικός στρατός που εμπόδισε τις ορδές του Χίτλερ να πατήσουν αυτό το βασίλειο των ευτυχισμένων τραπεζιτών. Ολοι σχεδόν οι ιστορικοί συμφωνούν σε ένα πράγμα: δεν γλίτωσε η ανδρεία τους Ελβετούς από τα δεινά του πολέμου, αλλά η καπατσοσύνη τους! Πρόθυμα είχαν χρηματοδοτήσει τη ναζιστική πολεμική οικονομία, με το αζημίωτο παρείχαν στο Γ' Ράιχ σύγχρονη τεχνολογία και, τέλος, κάνοντας τα στραβά μάτια, επέτρεπαν στον Χίτλερ να μεταφέρει πολεμικό υλικό μέσα από τις Αλπεις. Ενίοτε (το διάστημα 1938-1945) παρέδιδαν και μερικούς Εβραίους στους δημίους τους, απελαύνοντάς τους στη Γερμανία, όπου τους περίμεναν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης με τα κρεματόριά τους. Αυτή είναι η σκοτεινή πλευρά ενός απαστράπτοντος παρελθόντος, και οι ίδιοι οι Ελβετοί προφανώς θα ήθελαν να την ξεχάσουν για πάντα να όμως που δεν τους αφήνουν οι άλλοι. Οχι πως κόπτονται και τόσο για τις ηθικές αξίες βέβαια, αλλά περισσότερο για τα υλικά αγαθά, όπως το χρυσάφι για παράδειγμα. Και χρυσάφι πολύ βρίσκεται καταχωνιασμένο στα ελβετικά θησαυροφυλάκια, χρυσάφι κλεμμένο που καίει τα δάχτυλα. Χρυσάφι που άρπαξαν οι ορδές του Χίτλερ από τις χώρες όπου πάτησε η γερμανική μπότα, χρυσάφι που ανήκε στους μάρτυρες Εβραίους, έπεσε στα χέρια των ναζί, που το έχασαν μετά την ήττα τους, για να περάσει στα χέρια των νικητών Συμμάχων όχι όλο όμως: τα εννέα δέκατα του πλιάτσικου έμεινε στους Ελβετούς που δεν δίστασαν να παίξουν για μία ακόμη φορά παιχνίδι πονηρό, λίγο μετά το τέλος του Πολέμου. Τους ευνόησαν και οι περιστάσεις. Μετά τον θερμό πόλεμο άρχισε ο ψυχρός, καθώς οι νικητές διασπάστηκαν προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον νέο κίνδυνο που δήθεν απειλούσε την ανθρωπότητα: τον κομμουνισμό! Βρέθηκε λοιπόν η Σοβιετική Ενωση στο αντίπαλο στρατόπεδο μπαρουτοκαπνισμένη και όσο παράξενο και αν φαίνεται επωφελήθηκε η άκαπνη Ελβετία. Πώς; Μέσα στο βαρύ κλίμα της αντικομμουνιστικής υστερίας οι Δυτικοί φοβήθηκαν μην παρασυρθεί το ευτυχισμένο κρατίδιο στην τροχιά της Μόσχας και, προκειμένου να δουν τους τραπεζίτες να συναγελάζονται με μπολσεβίκους, προτίμησαν να τους αφήσουν το εβραϊκο χρυσάφι. Ετσι τελικά οι τέσσερις νικήτριες δυνάμεις μοιράστηκαν (με σκοπό να επιστραφεί στους δικαιούχους ή στους κληρονόμους τους) μόνο το ένα δέκατο των 500 εκατομμυρίων δολαρίων που υπολογίζεται ότι άξιζε τότε το κλεμμένο χρυσάφι (σημερινή αξία 6,5 δισεκατομμύρια). Επρεπε λοιπόν να παραμείνει η Ελβετία πάση θυσία στην αγκάλη του λεγόμενου «ελεύθερου κόσμου» από τις αρχές του 1946, την εποχή δηλαδή που τελείωσε ο μήνας του μέλιτος με τους Σοβιετικούς. Ετσι εγκαταλείφθηκε το φιλόδοξο σχέδιο του τότε υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ Χένρι Μοργκεντάου, που προέβλεπε την «αγροτοποίηση» της Γερμανίας, το κλείσιμο δηλαδή όλων των εργοστασίων της μεγαλύτερης βιομηχανικής δύναμης της Ευρώπης. Εν τάχει αποφασίστηκε η ένταξη της Γερμανίας στο σχέδιο Μάρσαλ και η πλήρης βιομηχανική ανασυγκρότησή της. Βρισκόταν, βλέπετε, στις παρυφές της Δύσης σε άμεση γειτνίαση με τους μπολσεβίκους που απειλούσαν να καταπιούν ολόκληρη την Ευρώπη. Ηταν φυσικό να κλείσει και εν τάχει το ζήτημα της Ελβετίας, με την οποία υπέγραψαν συμφωνία τον Μάιο του 1946 οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Βρετανία. «Οι Σύμμαχοι γνώριζαν πολύ καλά ότι οι Ελβετοί ήθελαν να κρατήσουν τα χρήματα...», γράφει ο Τζιάν Τρεπ, ελβετός συγγραφέας που αποκαλύπτει στο βιβλίο του τις σχέσεις των ναζί με τους ελβετούς τραπεζίτες. «Είναι ντροπή αυτά που συνέβησαν το 1946...», δηλώνει ο Ιγνάτιος Μπούμπιτς, ηγέτης της γερμανικής εβραϊκής κοινότητας, «πρόκειται για δεύτερη λεηλασία!». Οι πραγματικοί δικαιούχοι του χρυσού που βρίσκεται στα χρηματοκιβώτια της Εθνικής Τράπεζας της Ελβετίας δεν είναι βέβαια δυνατόν να βρεθούν. Παρ' όλα αυτά υπάρχουν πολλές αιτήσεις συγγενών θυμάτων του Ολοκαυτώματος για απόδοση λογαριασμών που κρατούνται επτασφράγιστοι σε διάφορες ελβετικές τράπεζες. Το συνολικό ποσό των απαιτήσεων είναι άγνωστο, δεδομένου ότι οι τραπεζίτες οχυρώνονται πίσω από τον νόμο περί τραπεζικού απορρήτου και αρνούνται να δώσουν στοιχεία. Ο Μπούμπιτς υπολογίζει ότι οι ναζί άρπαξαν από τους Εβραίους περιουσίες που πιάνουν γύρω στα 300 με 500 εκατομμύρια δολάρια (τιμές της εποχής εκείνης). Ως τώρα οι τράπεζες έχουν επιστρέψει γύρω στα 36 εκατομμύρια δολάρια. Τον περασμένο Φεβρουάριο, έπειτα από πολλές πιέσεις, παραδέχθηκαν ότι υπάρχουν λογαριασμοί που έχουν χρόνια να κινηθούν και αφορούν ποσά συνολικού ύψους 39 εκατομμυρίων ελβετικών φράγκων. Το ζήτημα ανακινήθηκε πρόσφατα από την κυβέρνηση του Λονδίνου, η οποία ανακοίνωσε ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, μόνο μέρος των κλοπιμαίων έχει επιστραφεί στους δικαιούχους Εβραίους και ένας βρετανός βουλευτής ζήτησε να αποζημιώσει η Ελβετία τα θύματα των ναζί. Και οι Ελβετοί ανταποκρίθηκαν: την περασμένη Δευτέρα, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (κυβέρνηση της Βέρνης) ενέκρινε διάταγμα βάσει του οποίου θα δημιουργηθεί ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων που θα έχουν δικαίωμα άρσης του τραπεζικού απορρήτου, προκειμένου να βρεθεί κάποια άκρη στα όσα συνέβησαν πριν από πενήντα και πλέον χρόνια και να φωτισθεί το μυστήριο των συναλλαγών της Ελβετίας με τη ναζιστική Γερμανία. Θα γίνει προσπάθεια να βρεθούν τα ποσά που οι Εβραίοι και άλλα θύματα των ναζί είχαν καταθέσει στις ελβετικές τράπεζες και θα γίνει έλεγχος προκειμένου να διαπιστωθεί ποιοι καταθέτες χάθηκαν στον πόλεμο, με αποτέλεσμα να παραμένουν αζήτητα ως σήμερα τα (αβγατισμένα) κεφάλαιά τους. Θα διερευνηθεί επίσης το κατά πόσον οι τράπεζες κατέβαλλαν προσπάθειες για να εντοπίσουν τους λογαριασμούς των εξαφανισμένων πελατών τους. Και όλα αυτά για να αποκατασταθεί η (χαμένη) τιμή της Ελβετίας, όπως δήλωσε εκ μέρους της κυβέρνησης ο υπουργός Εξωτερικών Φλάβιο Κότι, σφόδρα ενοχλημένος από τον σάλο που έχει ξεσηκώσει σε όλο τον κόσμο αυτή η ιστορία με το καταχωνιασμένο χρυσάφι των ναζί. «Γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε; Αυτές οι καταγγελίες αμαυρώνουν την εικόνα της χώρας μας...», είπε ο υπουργός. Ας σημειωθεί ότι η επιτροπή αυτή, που θα αρχίσει το έργο της πιθανότατα τον ερχόμενο Απρίλιο, δεν έχει καμία σχέση με άλλη επιτροπή διεθνών προσωπικοτήτων που συγκροτήθηκε ομού από τους ελβετούς τραπεζίτες και τις ανά τον κόσμο οργανώσεις των Εβραίων της διασποράς, με σκοπό τον εντοπισμό των λογαριασμών που ανήκαν σε θύματα του Ολοκαυτώματος, προκειμένου να επιστραφούν τα χρήματα στους νόμιμους κληρονόμους τους, αν και όπου βρεθούν. Πέντε χρόνων προθεσμία έχει δοθεί για την ολοκλήρωση του έργου αυτού. Ας σημειωθεί ότι ανάλογη έρευνα είχε γίνει και στη δεκαετία του '60 χωρίς αποτέλεσμα... Και όσο για τον πρόεδρο της Εθνικής Τράπεζας της Ελβετίας, ο Χανς Μάγερ, ερωτηθείς αν υπάρχει ακόμη στα χρηματοκιβώτια χρυσάφι από αυτό που είχαν αγοράσει οι προκάτοχοί του από την περιβόητη Ράιχσμπανκ του Χίτλερ, απάντησε με ένα αδιόρατο χαμογελάκι: «Δεν μπορώ να πω ούτε ναι ούτε όχι!». Επεσήμανε όμως ότι σήμερα δεν υπάρχει εκ του νόμου υποχρέωση της Ελβετίας να επιστρέψει το χρυσάφι των ναζί, δεδομένου ότι το ζήτημα διευθετήθηκε με τη συμφωνία του 1946, βάσει της οποίας εισέπραξαν οι Σύμμαχοι 60 εκατομμύρια δολάρια (υπογράφοντας σε κατάσταση πανικού για τους λόγους που αναφέραμε στην αρχή). Επεσήμανε όμως ο πρόεδρος ότι «αυτή δεν ήταν μία από τις λαμπρότερες σελίδες της ιστορίας της Εθνικής Τράπεζας και οφείλω να ομολογήσω ότι λυπούμαι πολύ!». Το χρυσάφι πάει παντού Γιατί ξέσπασε τέτοιος σάλος για το χρυσάφι του Χίτλερ ειδικά αυτόν τον καιρό; Την απάντηση προσπαθεί να τη δώσει ένας ειδήμων, καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Γράφει λοιπόν στους κυριακάτικους «Τάιμς» του Λονδίνου ο Νόρμαν Στόουν ότι η λύση του μυστηρίου αλλά και πολλών άλλων μυστηρίων βρίσκεται στη Μόσχα. Οπου, αναδιφώντας (το 1993) τα αρχεία που ανοίγουν τις πύλες τους (λόγω της αλλαγής της κατάστασης στη Ρωσία), ανακάλυψε ότι κατά τη νικηφόρο προέλασή του στην Ευρώπη ο Κόκκινος Στρατός είχε κατάσχει χιλιάδες τόνους πολύτιμων ντοκουμέντων το 1945. Επτά φορτηγά τρένα γεμάτα φακέλους έφυγαν από τη Γαλλία για να καταλήξουν στις αποθήκες του Κρεμλίνου. Στη Γερμανία και στην Αυστρία κατασχέθηκαν τα κεντρικά αρχεία της αντικατασκοπίας των Ες Ες της περιβόητης Ραϊχσιχερχαϊτσχάουπταμτ και όλα τα χαρτιά της κεντρικής τράπεζας, της Ράιχσμπανκ, ομού με το προσωπικό αρχείο του προέδρου της, του Γιάλμαρ Σαχτ. Εξ αυτού συνάγεται ότι η Κα Γκε Μπε γνώριζε τα πάντα, με δεδομένη και την αποτελεσματικότητα της σοβιετικής κατασκοπείας που επίσης είχε διαπρέψει, δηλαδή έχουν καταγραφεί όλες οι κινήσεις των ναζί και των τραπεζιτών της Ελβετίας, οπότε το ποιοι έκλεψαν ποιους και πού τα πήγαν κάποια μέρα ο κόσμος θα το μάθει, βάσει συγκεκριμένων και αδιαμφισβήτητων στοιχείων. Τα χαρτιά υπάρχουν και ο καθηγητής Στόουν γράφει ότι... ζαλίστηκε μόνο με μια ματιά που έριξε όχι στα ίδια τα ντοκουμέντα αλλά στους συνοπτικούς καταλόγους όπου αναφέρονται τα αντικείμενα των φακέλων! Εν όψει συγκλονιστικών αποκαλύψεων, λοιπόν, αρχίζουν να βγαίνουν πράγματα στα φόρα. Και δεν είναι κατηγορούμενοι μόνο οι ελβετοί τραπεζίτες: έχουν και άλλοι στα μπαούλα τους κλεμμένο εβραϊκό χρυσάφι... Για παράδειγμα, το Φόρεϊν Οφις ανακοίνωσε τις προάλλες ότι στα χρηματοκιβώτια της Εθνικής Τράπεζας της Αγγλίας αλλά και στο Φορτ Νοξ, στη Νέα Υόρκη, υπήρχαν πάνω από 7.000 κιλά χρυσού που είχε κλέψει ο Χίτλερ από τους Εβραίους και κατασχέθηκαν από τους Συμμάχους μετά τη λήξη του πολέμου, την εποχή δηλαδή όπου σχηματίστηκε η Τριμερής Επιτροπή Χρυσού, με σκοπό την επιστροφή τους στους δικαιούχους όσους έβρισκαν.. Βέβαια οι ναζί δεν έκλεβαν μόνο τους Εβραίους. Ο Καρλ Χας, πρώην ταγματάρχης των Ες Ες, έκανε μια αποκάλυψη ενώ ανακρινόταν για άλλη υπόθεση στη Ρώμη. Είπε λοιπόν στον ανακριτή Αντονίνο Ιντελιζάνο ότι, αποχωρώντας οι γερμανικές δυνάμεις από τη Ρώμη το 1944, άρπαξαν 80 τόνους χρυσάφι μέσα από τα χρηματοκιβώτια της τράπεζας της Ιταλίας. Και έδωσε πληροφορίες, συγκεκριμένα στοιχεία και ονόματα, επιβεβαιώνοντας τις φήμες που έφεραν τους υποχωρούντες εν όψει της αμερικανικής προέλασης Γερμανούς να έχουν κρύψει μεγάλες ποσότητες κλεμμένων τιμαλφών στο Μόντε Σοράτε, ένα βουνό βορείως της Ρώμης. Μισόν αιώνα μετά τη λήξη του πολέμου, η Αυστρία επιστρέφει μέρος τουλάχιστον των κλοπιμαίων όχι στους πραγματικούς δικαιούχους πού να βρεθούν πια αυτοί αλλά στην εβραϊκή κοινότητα γενικώς και κατά προτίμηση στα θύματα του Ολοκαυτώματος. Πρόκειται για την περιβόητη συλλογή Μάουερμπαχ, που περιλαμβάνει έργα τέχνης, πολύτιμα χαλιά και πάσης φύσεως αντικείμενα, κοσμήματα, νομίσματα. Ο γνωστός οίκος Κρίστι ανέλαβε αφιλοκερδώς να κάνει τη δημοπρασία που εκτιμάται ότι θα αποφέρει γύρω στα 3,5 εκατ. δολάρια. Είναι όμως πολύ ενδιαφέρουσα η ιστορία της συλλογής αυτής. Τα έργα τέχνης και τα αντικείμενα τα είχαν αρπάξει από σπίτια Εβραίων οι αυστριακοί εθνικοσοσιαλιστές το διάστημα 1938-45. Ουσιαστικά κανένα σπίτι Εβραίου στην Αυστρία δεν έμεινε ασύλητο. Τα σημαντικότερα έργα τέχνης τα έβαζαν κατά μέρος για να πλουτίσουν το μουσείο που λογάριαζε να φτιάξει ο Χίτλερ στο Λιντς. Τον θησαυρό αυτόν τον είχαν κρύψει κατ' εντολή του ίδιου του Γκέμπελς οι ναζί σε ένα αλατωρυχείο για να μην πέσει στα χέρια του προελαύνοντος Κόκκινου Στρατού. Εκεί τον ανακάλυψαν οι σύμμαχοι μετά τον πόλεμο. Στη συνέχεια τα πολύτιμα αντικείμενα και τα έργα τέχνης μεταφέρθηκαν στο εγκαταλελειμμένο μοναστήρι του Μάουερμπαχ, όπου έμειναν 52 χρόνια, περιμένοντας να παρουσιαστούν οι ιδιοκτήτες τους. Ελάχιστα έργα επεστράφησαν στους δικαιούχους, μεταξύ των όποίων κάποια κομμάτια που αναγνωρίσθηκαν επειδή έφεραν τη σφραγίδα των Ρότσιλντ. Το 1952 είχαν συσσωρευτεί 10.000 αιτήσεις για επιστροφή κάποιου αντικειμένου από τη συλλογή Μάουερμπαχ, αλλά όσο περνούσαν τα χρόνια γινόταν όλο και πιο δύσκολος ο εντοπισμός των πραγματικών δικαιούχων. Ετσι, τελικά, η αυστριακή κυβέρνηση αποφάσισε να ρευστοποιήσει τον θησαυρό προς χάρη των εβραϊκών κοινοτήτων, στις οποίες άλλωστε από πέρυσι έχει μεταβιβαστεί συλλήβδην η ιδιοκτησία της συλλογής. Νικολέττα Μπακοπάνου ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ __________ Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το http://www.isobitis.com ______________
