Μπράβο Σπηρο! Ενδιαφέρον άρθρο, Να μορφωνόμαστε.
Από το iPhone μου 25 Φεβ 2014, 8:51 μ.μ., ο/η Σκορδίλης Σπύρος <[email protected]> έγραψε: > > Οι ανάπηροι μαθητές ως φαινόμενο > > Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αναπηρία, καθώς και ο βαθμός > αξιολόγησης του τι είναι αναπηρία, εξαρτώνται από το πληροφοριακό υλικό που > διαθέτουμε. > Τα επίπεδα δηλαδή επικοινωνίας παίζουν μεγάλο ρόλο στην κατανόηση της > αναπηρίας. Η επικοινωνία μπορεί να ξεκινήσει από την παρατήρηση ενός > αντικειμένου, > από μια δική μας σκέψη, ένα συναίσθημα, ένα κοινωνικό φαινόμενο (αναπηρία) ή > ένα φυσικό φαινόμενο (βλάβη). Οι επικοινωνιακές αφορμές αποτελούν αντικείμενο > διαλόγου σε διάφορους δημόσιους χώρους (πολιτική, πολιτικοί, μέσα μαζικής > ενημέρωσης, επαγγελματικοί σύλλογοι και σωματεία-συνδικαλιστικά όργανα > αναπήρων). > > Λάζαρος Τεντόμας > * Εκπαιδευτικός, διδάκτωρ Κοινωνικής Ανθρωπολογίας > > Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αναπηρία, καθώς και ο βαθμός > αξιολόγησης του τι είναι αναπηρία, εξαρτώνται από το πληροφοριακό υλικό που > διαθέτουμε. > Τα επίπεδα δηλαδή επικοινωνίας παίζουν μεγάλο ρόλο στην κατανόηση της > αναπηρίας (Hedlund 2000). Η επικοινωνία μπορεί να ξεκινήσει από την > παρατήρηση ενός > αντικειμένου, από μια δική μας σκέψη, ένα συναίσθημα, ένα κοινωνικό φαινόμενο > (αναπηρία) ή ένα φυσικό φαινόμενο (βλάβη) (Derrida 1982). Οι επικοινωνιακές > αφορμές αποτελούν αντικείμενο διαλόγου σε διάφορους δημόσιους χώρους > (πολιτική, πολιτικοί, μέσα μαζικής ενημέρωσης, επαγγελματικοί σύλλογοι και > σωματεία-συνδικαλιστικά > όργανα αναπήρων). Στο πλαίσιο της επικοινωνίας, το αντικείμενο της αναπηρίας > αποδομείται, για να γίνουν αντιληπτές οι σχέσεις βλάβης και αναπηρίας στα > διάφορα επίπεδα του δημόσιου λόγου. Ποια είναι η θέση των ανάπηρων μαθητών > και του σχολείου τους σε αυτό το επικοινωνιακό παιχνίδι; > > > Οι τρόποι με τους οποίους κατασκευάζεται η επικοινωνιακή λογική της αναπηρίας > είναι ένα θέμα που απασχόλησε πολλούς θεωρητικούς της αναπηρίας [*]. Η > θεωρητική > ανάλυση του γενικότερου κοινωνικού διαλόγου για θέματα αναπηρίας κατευθύνθηκε > προς την κοινωνική κατασκευή του φαινομένου, το οποίο είναι, σύμφωνα με τον > Michael Oliver (1990, 1996), αποτέλεσμα του πολιτισμού της ικανότητας, όπως > διαμορφώθηκε στο πλαίσιο της καπιταλιστικής δυτικής κοινωνίας. Η προσέγγιση > αυτή, επηρεασμένη τόσο από τον ιστορικό υλισμό όσο και από τον μεταδομισμό, > επικέντρωσε την προσοχή της στην πολιτισμική απόκριση απέναντι στη βλάβη. > Δίνοντας > έμφαση στις συλλογικές πολιτισμικές αναπαραστάσεις του δημόσιου λόγου περί > αναπηρίας, η προσέγγιση αυτή του κοινωνικού μοντέλου της αναπηρίας > απομακρύνθηκε > από την ερμηνευτική διάσταση του σώματος, υποβιβάζοντας τη σημασία του > σώματος ως στοιχείου της ανάλυσης (βλ, Hughes 1999:160). > > Στην πορεία της διανοητικής αυτής προσπάθειας, η αναπηρία ως φαινόμενο > εμπλουτίστηκε σιγά-σιγά από μεταδομιστικές θεωρήσεις, οι οποίες > προσανατόλισαν την > έρευνα της αναπηρίας σε μια σύνθεση του ιστορικού υλισμού με τη > φαινομενολογική και μεταδομιστική προσέγγιση και έγινε προσπάθεια να δοθεί > μεγαλύτερη έμφαση > στην εμπειρία του ανάπηρου σώματος (Hughes & Parsons 1997). Οδηγηθήκαμε έτσι > στον εμπλουτισμό της κοινωνικής θεωρίας με απόψεις που αντιπαρατίθενται προς > τις αρχές της καπιταλιστικής κοινωνίας ως το απόλυτο μοντέλο εξήγησης, και > δόθηκε χώρος στις ερμηνευτικές λογικές, οι οποίες υποβαθμίζουν το ρόλο των > εξωτερικών > συνθηκών (υλικών εμποδίων) στη διαμόρφωση της κατάστασης που βιώνουν τα > ανάπηρα άτομα. Η διασταύρωση του μαρξισμού (ιστορικός υλισμός) -όπως > αποτυπώνεται > στα πρώτα έργα του Micheal Oliver (1983)- με τη συλλογική συνείδηση του > ατόμου στο έργο του Durkheim (1963) και τη μεταδομιστική προσέγγιση του > Jοdelet > (1991) και του Foucault (1972, 1973a, 1973b, 1983, 1988) ανοίγει τους > ορίζοντες του κοινωνικού μοντέλου και το ανάπηρο άτομο αποτελεί πλέον μέρος > της κοινωνικής > διαδικασίας παραγωγής νοημάτων. Από τη μία, αναγνωρίζεται ότι τα άτομα-μέλη > είναι γέννημα της κοινωνίας τους (Jodelet 1991, Oliver 1990) και από την άλλη, > το έργο του Foucault (ό.π.) στρέφει την προσοχή μας στο πώς εμφανίζεται στα > ίδια τα ανάπηρα άτομα ο κυρίαρχος λόγος περί κατηγοριοποιήσεων της αναπηρίας, > ως αποτέλεσμα των εξουσιαστικών μηχανισμών της καταπίεσης, μια οπτική γωνία η > οποία επέδρασε καταλυτικά στην κοινωνική κατασκευή της αναπηρίας όπως την > ερμήνευσαν οι θεωρητικοί του κοινωνικού μοντέλου στη μετακαπιταλιστική εποχή > (Corker & Shakespeare 2001). > > Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται όχι μόνο στα δομικά χαρακτηριστικά του δημόσιου > λόγου (πολιτικού, δημοσιογραφικού, συνδικαλιστικού), αλλά και στις επιδράσεις > του πάνω στη ζωή των ανάπηρων ατόμων. Το ζήτημα της συμπερίληψης των ανάπηρων > μαθητών και του προσανατολισμού της ειδικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα αποτελεί > τμήμα ενός ευρύτερου διαλόγου για το ποιες είναι οι πολιτισμικές > αναπαραστάσεις της αναπηρίας (Zoniou-Sideri et al 2006). Στην πορεία > δημιουργήθηκαν πόλοι > αναπηρικού λόγου, όπως είναι η διαδικτυακή πύλη του περιοδικού «Αναπηρία > Τώρα», με έναν διευρυμένο κατάλογο θεμάτων αναφορικά με τα καθημερινά > «προβλήματα» > της αναπηρίας. Η ιστοσελίδα αυτή, ενώ παρέχει έναν πλούτο διαφορετικών μεταξύ > τους πηγών (νομοθεσία, αποδελτίωση θεμάτων αναπηρίας από τον ημερήσιο και > περιοδικό τύπο, επιστολές αναγνωστών κ.ά.), κάτι το οποίο σε μια πρώτη > ανάγνωση φαίνεται ότι διασφαλίζει τον πλουραλισμό, εντούτοις χρησιμοποιεί και > προωθεί > κυρίως έναν καταγγελτικό λόγο για τις υλικοτεχνικές ελλείψεις και τα εμπόδια > που αντιμετωπίζουν τα ανάπηρα άτομα στην Ελλάδα. Η επιρροή του κοινωνικού > μοντέλου της αναπηρίας στα newsletters του «Αναπηρία Τώρα» είναι εμφανής, > κυρίως όσον αφορά τη διάδοση των πρακτικών χειραφέτησης και αυτοσυνηγορίας, > δίνοντας > παράλληλα έμφαση στη διάδοση ιατρικών θεμάτων. > > Στις 30 Σεπτεμβρίου του 2008 σε newsletter του «Αναπηρία Τώρα» γράφτηκε το > εξής: «Στην Ελλάδα η αναπηρία ως εμπειρία και ως διαφορά συνθηκών και όρων > ζωής > έχει παραστρατήσει βαθιά. Δεν ξέρουμε ποιοι είμαστε, πόσοι είμαστε και το > κυριότερο δεν ξέρουμε πού πάμε. Χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουμε τα πάντα > πέριξ > της αναπηρίας (της δικής μας προσωπικής αναπηρίας) και να σκεφτούμε καθαρά > μακριά από παραμορφώσεις και θολές παραστάσεις». > > Λίγες μέρες πριν από τη δημοσίευση αυτού του newsletter, είχε αρχίσει η > σχολική χρονιά. Φεύγοντας από το ειδικό σχολείο στο οποίο δίδασκα τότε και > παράλληλα > πραγματοποιούσα την ανθρωπολογική μου μελέτη, μέσα στο ταξί, άκουσα στο > ραδιόφωνο έναν πατέρα μαθητή του σχολείου να εκφράζει την αγανάκτησή του για > τις > ελλείψεις που παρατηρούνται σ΄ αυτό. Αρχικά μίλησε για την έλλειψη ικανού > αριθμού σχολικών λεωφορείων για τη μεταφορά των μαθητών, πρόβλημα το οποίο δεν > φαινόταν να επιλύεται σύντομα, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι μαθητές να μην > μπορούν να προσέλθουν στα μαθήματά τους. Ο πατέρας έδινε συνέντευξη σε γνωστό > δημοσιογράφο και με θυμό ξέσπασε, συνδέοντας τα προβλήματα του σχολείου με τη > γενικότερη οικονομική και πολιτική κατάσταση της χώρας. «Αντί να βρουν λύσεις > στα προβλήματα των παιδιών μας, ασχολούνται με την επιβολή φόρων και τις > παράνομες αγορές ακινήτων», ανέφερε, εννοώντας τους πολιτικούς. Ο > δημοσιογράφος > τον σταμάτησε και του είπε ότι θα επιληφθεί του θέματος. > > Το βράδυ της ίδιας μέρας διάβασα στην κεντρική σελίδα της διαδικτυακής πύλης > του «Αναπηρία Τώρα» επιστολή του προέδρου του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων > του σχολείου. Η επιστολή δημοσιεύτηκε την επόμενη μέρα και σε απογευματινή > εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας. Στην επιστολή, μεταξύ άλλων, γράφτηκε: > > «Ως Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων των Μαθητών του Ειδικού Γυμνασίου - Λυκείου > [.] νιώθουμε χρέος μας να αντιτάξουμε στη σαθρή κυβερνητική ρητορεία την > αλήθεια των Παιδιών με Αναπηρίες, τα προβλήματα και τις απογοητεύσεις που > βιώνουμε, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των συμπολιτών μας για > μια > ιδιαιτέρως ευαίσθητη κοινωνική ομάδα. [.] Τo Ειδικό Γυμνάσιο και Ειδικό > Ενιαίο Λύκειο, που λειτουργεί εδώ και δύο δεκαετίες, τα τελευταία 4 χρόνια > αγωνίζεται > ΜΟΝΟ του να επιβιώσει, ενώ η Πολιτεία εμφανίζεται τραγικά ασυνεπής στις > δεσμεύσεις και τις αυτονόητες υποχρεώσεις της. > > Είμαστε αντιμέτωποι με μια ανεξήγητη αδιαφορία της Πολιτείας. [...] > Αγωνιζόμαστε χρόνια για την ανάδειξη των προβλημάτων, την ενημέρωση του > συνόλου των > πολιτών και την ευαισθητοποίησή τους και χρειαζόμαστε κάθε δυνατή στήριξη από > την Πολιτεία, τους πολιτικούς, τους δημοσιογράφους. Στόχος μας είναι να > δικαιωθεί > τελικά ο διαρκής αγώνας των ατόμων αυτών για τις ίσες ευκαιρίες και το > σεβασμό που τους αξίζει στα πλαίσια σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής και > κράτους > προνοίας. Είμαστε μια μειοψηφία με δίκαιες διεκδικήσεις, που χωρίς την > ευαισθησία της πλειοψηφίας δύσκολα θα πετύχουμε τη δικαίωσή μας. Σε αυτή την > πλειοψηφία, > με το παρόν Δελτίο Τύπου, αλλά και τη σημερινή μας κινητοποίηση επ΄ ευκαιρία > της έναρξης της σχολικής χρονιάς, παρουσιάζουμε την αλήθεια της εγκατάλειψης > που βιώνουμε». > > Ο Κωνσταντίνος (ψευδώνυμο), απόφοιτος του σχολείου, διάβασε την επιστολή του > προέδρου γονέων και κηδεμόνων στο διαδίκτυο και σε τηλεφωνική συνομιλία που > είχαμε, μου είπε: «Μου φάνηκε ότι επικεντρώθηκε πολύ στο ειδικό σχολείο και > έδωσε έμφαση του στυλ: Αυτά τα ανάπηρα θέλουν το σχολείο τους. Δεν μ΄ άρεσε > καθόλου αυτή η επιστολή». > > Δυο μήνες αργότερα ο Κωνσταντίνος δημοσίευσε κείμενό του στη σχολική > εφημερίδα του ειδικού σχολείου. Στο άρθρο του με τίτλο «Οι Ανάπηροι είναι > Stars!», > έγραψε: > > «Μην κάθεσαι σπίτι, βγες μια βόλτα να πάρεις και λίγο αέρα. σε έπρηξε και ο > άλλος, ευκαιρία είναι να του κάνεις το χατίρι. Άσε που μόλις βγεις, θα δεις > ότι είσαι μεγάλος star! Τι γιατί; Δεν το ξέρεις ότι στην Ελλάδα εμείς οι > ανάπηροι είμαστε κάτι σαν stars; Ναι, αμέ! Πρόσεξέ με: Όταν βγαίνεις έξω, σε > κοιτάνε > όλοι (ή OK, σχεδόν όλοι); Ναι! Το ίδιο δεν γίνεται και με τις διασημότητες; > Ναι! Επίσης, όταν πας κάπου, π.χ. στο σινεμά, και περιμένεις στην ουρά για > εισιτήριο, εκτός του ότι όλοι σε έχουν προσέξει, έχεις παρατηρήσει ότι είτε > α) οι υπεύθυνοι του σινεμά σε έχουν εντοπίσει και αμέσως βρίσκεται κάποιος > δίπλα σου και σε εξυπηρετεί στο τσακ μπαμ, ζητώντας σου να προσπεράσεις την > ουρά και σε 5 λεπτάκια έχεις ήδη τα εισιτήρια στο τσεπάκι σου, οπότε > προλαβαίνεις > να πας και για ένα ποτάκι στα γρήγορα (πολλές φορές το ποτό είναι δώρο του > «καταστήματος»!). Είτε β), το πλήθος που βρίσκεται εκεί και περιμένει, όταν > σε δει, σου ζητάει (όχι όλοι πάντα όμως, υπάρχουν και οι αγενείς-σνομπ) να > προσπεράσεις για να μην ταλαιπωρείσαι για αρκετή ώρα; Ναι! Το ίδιο δεν > συμβαίνει > και με τους stars; Ναι! Τέλος, πόσες φορές έξω σου έχουν μιλήσει ή έστω > γλυκοχαμογελάσει άγνωστα άτομα; Πολλές φορές! Το ίδιο δεν γίνεται και με τις > διασημότητες; > Μα φυσικά. Ναι! Άρα πού καταλήγουμε; Ότι είσαι σταρ! Άλλωστε το επιβεβαιώνει > και η μεταβατική ιδιότητα: Το μπουζούκι είναι όργανο, ο αστυνόμος επίσης είναι > όργανο, άρα τελικά ο αστυνόμος είναι μπουζούκι!». > > Όταν ανακοίνωσα στους μαθητές ότι το «Αναπηρία Τώρα» δημοσίευσε τη σχολική > τους εφημερίδα, ο Κωνσταντίνος σχολίασε: «Εμ βέβαια, πού αλλού θα γινόταν > διαφήμιση > της εφημερίδας μας, μόνο οι ανάπηροι ασχολούνται με τους ανάπηρους». Την ίδια > χρονιά, μεγάλος δημοσιογραφικός οργανισμός, ο οποίος κάθε χρόνο διεξάγει > διαγωνισμό καλύτερου μαθητικού εντύπου, βράβευσε την εκδοτική προσπάθεια των > μαθητών του ειδικού σχολείου. Η τότε λυκειάρχης αποφάσισε να παραστούν όλοι > οι μαθητές στην τελετή της βράβευσης. Οι μαθητές έλαβαν «ειδικό» έπαινο και > χρηματικό έπαθλο μαζί με άλλες δύο «ειδικές» κατηγορίες σχολείων, ένα σχολείο > φυλακών και ένα διαπολιτισμικό σχολείο. Μετά το τέλος της εκδήλωσης, με > πλησίασε η Λώρα (ψευδώνυμο), η οποία συμμετείχε ενεργά στη συντακτική ομάδα > της > σχολικής εφημερίδας, και μου είπε: «Τελικά μας βράβευσαν γιατί μάλλον είμαστε > το μοναδικό ειδικό σχολείο που έλαβε μέρος στο διαγωνισμό. Τι είναι αυτά > τα πράγματα με τα ειδικά βραβεία για ειδικές κατηγορίες! Νομίζαμε ότι θα > συμμετείχαμε μαζί με τα υπόλοιπα σχολεία.». > > Αν αποδεχτούμε την τοποθέτηση ότι ο λόγος είναι ένα σύστημα γνώσης των > ιδανικών που δεν εφαρμόζονται (Andersen & Kjar 1996), μπορούμε να > χρησιμοποιήσουμε > αυτή την αποδομητική προσέγγιση για να κατανοήσουμε το χαρακτήρα του δημόσιου > λόγου για έννοιες όπως «σχολείο», «παιδικότητα», «αναπηρία» στην Ελλάδα. > Ακολουθώντας την άρθρωση του δημόσιου λόγου, που πότε επικαλείται τις > «ειδικές ανάγκες» των «ειδικών κατηγοριών ή ευαίσθητων ομάδων» και πότε τα > «δικαιώματα > των αναπήρων», αποκαλύπτεται ένα παιχνίδι της γλώσσας με τη δημόσια εικόνα, > το οποίο χρησιμοποιεί δικούς του κανόνες, έχοντας μια εσωτερική λογική > (Anderssen > & Kjar 1996:10). Είναι δηλαδή το φαινόμενο (της αναπηρίας στην περίπτωσή μας) > το οποίο περιγράφεται ή η περιγραφική τάξη (Foucault 1973a) δίνει την > «αλήθεια» > για το τι είναι αναπηρία ως φαινόμενο; > > Η περιγραφική τάξη εγκαθιδρύει τα κριτήρια κατανόησης του φαινομένου. Στον > δημόσιο λόγο ο όρος «άτομα με ειδικές ανάγκες» χάνει έδαφος για να > αντικατασταθεί > από τον όρο «άτομα με αναπηρίες», με αρκετές διαφοροποιήσεις πάνω στο ίδιο > μοτίβο, όπως για παράδειγμα στα επίσημα έγγραφα του εκπαιδευτικού κόσμου, όπου > ο όρος «μαθητές με αναπηρίες» αντικαθίσταται από τον όρο «μαθητές με ειδικές > εκπαιδευτικές ανάγκες» ή «μαθησιακές δυσκολίες». Οι «ειδικές ανάγκες» δίνουν > τη θέση τους σε μια αναπηρία η οποία δεν έχει κοινωνικό και πολιτισμικό > υπόβαθρο, αλλά ατομικό. Το άτομο προσδιορίζεται από τη βλάβη που έχει (άτομα > με > αναπηρία/ες) και δεν υπάρχει ο όρος «ανάπηρο άτομο», ο οποίος υποδηλώνει μια > συλλογική κατασκευή της αναπηρίας. Στην Ελλάδα η αναπηρία είναι βλάβη, όπως > ακριβώς οι ανάπηροι μαθητές θεωρείται ότι έχουν «ειδικές εκπαιδευτικές > ανάγκες» ή ότι είναι «ειδική κατηγορία» ή «ευαίσθητη κοινωνική ομάδα», δηλαδή > η > βλάβη τους είναι ατομική τους υπόθεση. > > Σημείωση [*]:Ο Paul Hunt (1966) ανέφερε ότι το πρόβλημα της αναπηρίας δεν > βρίσκεται μόνο σε κάποιο λειτουργικό περιορισμό του ατόμου, αλλά, κυρίως, στο > επίπεδο της σχέσης των ανάπηρων με τα μη ανάπηρα άτομα, υποστηρίζοντας ότι τα > ανάπηρα άτομα «προκαλούν» στις κοινωνικές τους σχέσεις εξαιτίας της ειδικής > θέσης που βρίσκονται. Αυτή η «πρόκληση», κατά τον Hunt, συνήθως ερμηνεύεται > με τους ακόλουθους προσδιορισμούς: Άτυχοι, άχρηστοι, διαφορετικοί, μέλη > μειονοτικής > ομάδας και άρρωστοι. (1966:3). > > Ο Colin Barnes (1992), μελετώντας το ζήτημα των αναπαραστάσεων της αναπηρίας, > διέκρινε δέκα τύπους ανάπηρων ατόμων, όπως εμφανίζονται στα βρετανικά μέσα > μαζικής ενημέρωσης: Αξιολύπητοι και παθητικοί, θύματα βίαιης συμπεριφοράς, > μοχθηροί και σατανικοί, αξιοπερίεργοι, σούπερ-ανάπηροι, υποκείμενα εμπαιγμού > και γελοιοποίησης, εχθρικοί, φορτικοί, σεξουαλικά ανώμαλοι, ανίκανοι να > συμμετέχουν πλήρως στην κοινοτική ζωή, και τέλος υπήρχαν περιπτώσεις που > εμφανίστηκαν > ως «κανονικοί». Κατά τον Barnes, οι μονοδιάστατες αυτές απεικονίσεις είναι > στερεότυπα που ιατρικοποιούν, πατρονάρουν, ποινικοποιούν και απανθρωπίζουν τα > ανάπηρα άτομα, διαμορφώνοντας τη βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι στάσεις, > οι υποθέσεις και οι προσδοκίες απέναντι στα άτομα αυτά. Είναι θεμελιώδη στις > διακρίσεις και στην εκμετάλλευση που υφίστανται καθημερινά τα ανάπηρα άτομα > και συμβάλλουν σημαντικά στον συστηματικό αποκλεισμό τους από τη γενικότερη > πορεία της κοινοτικής ζωής (Barnes 1992:39). > > Συμπληρώνοντας, ο Tom Shakespeare (1997 [1994]) ανέφερε ότι οι πολιτισμικές > αυτές αναπαραστάσεις δημιουργούν το συναίσθημα του οίκτου σε ένα κλίμα > φιλανθρωπικού > λόγου, στοιχείο των διαφημίσεων που αναφέρονται στην αναπηρία. Όπως σημείωσε > η Jenny Morris στο Pride Against Prejudice (1991:85), οι πολιτισμικές > αναπαραστάσεις > της αναπηρίας στο χώρο της τηλεόρασης τοποθετούν τα ανάπηρα άτομα σε μια > αμυντική θέση προκαθορισμένων αντιλήψεων, και η θέση τους ερμηνεύεται με βάση > τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον πολιτισμό τα μη ανάπηρα άτομα. Στο > σημείο αυτό οι Barnes et al (2003) υποστήριξαν ότι μ΄ αυτό τον τρόπο > κατασκευάζεται > η εναλλακτικότητα των ανάπηρων ατόμων. > > ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ > > . Andersen Kerstrom, N. & Kjaer P. .1996. Institutional Construction and > Change: an analytical strategy of Institutional History, COS rapport no 5 > (Copenhagen, > COS). > . Barnes, C. 1992. Disabling Imagery and the Media: An Exploration of Media > Representations of Disabled People, Belper: The British Council of > Organisations > of Disabled People. > . Corker, M. & Shakespeare, T. (2002) Mapping the Terrain, in: M. Corker & T. > Shakespeare (eds), Disability/Postmodernity: Embodying disability > theory(London, > Continuum), pp. 1-17. > . Derrida, J. 1982. Signature event context, xxix, translated by ALAN BASS > (Brighton, Harvester Press), in: Margins of Philosophy (Chicago, IL). > . Durkheim, E. 1963. Primitive Classifications (Chicago, IL, University of > Chicago Press). > . Foucault, M. 1972. The Archeology of Knowledge (London, Routledge). > . Foucault, M. 1973a. The Birth of the Clinic (London, Tavistock). > . Foucault, M. 1973b. The order of things: an archaeology of human sciences > (New York, Vintage Books). > . Foucault, M. (1983) The Subject and Power, in: H. L. Dreyfus & P. Rabinow, > Michel Foucualt, Beyond structuralism and hermeneutics (Chicago, IL, The > University > of Chicago Press), pp. 208-228. > . Foucault, M. 1988. Madness(New York, Vinage Book). > . Hedlund, M. 2000. ΄Disability as a Phenomenon: a discourse of social and > biological understanding΄, Disability & Society, 15(5): 765 -780 > . Hughes S, P. 1999. The constitution of impairment: modernity and the > aesthetic of oppression, Disability & Society, 14, pp. 155-172. > . Hughes, B. & Paterson, K. 1997. The social model of disability and the > disappearing body, Disability & Society, 12, pp. 325-340. > . Hunt P. 1966, Stigma: The Exoerience of Disability. London: Geoffrey > Chapman. > . Jodelet, D. 1991. Madness and Social Representation (New York, Hawester > Weathsheaf). > . Morris, J. 1991. Pride Against Prejudice: Transforming Attitudes to > Disability, London: The Women΄s Press. > . Oliver, M. 1983. Social Work with Disabled People (Basingstoke, Macmillan). > . Oliver, M. 1990. The Politics of Disablement (London, Macmillan). > . Oliver, M. 1996. Understanding Disability: from theory to practice > (Basingstoke, MacMillan). > . Shakespeare, T. 1997, Cultural Representations of Disabled People: Dustbins > for Disavowal , in: Barton, L. and Oliver, M. (eds) Disability Studies: Past, > Present and Future, Leeds: The Disability Press. (first published 1994) > . Zoniou-Sideri et al, 2006, Inclusive discourse in Greece: strong voices, > weak policies, International Journal of Inclusive Education, 10, No. 2-3: > 279-291. > > Πηγή: Εφημερίδα «Η Αυγή» > www.eoty.gr > ________ > > Orasi mailing list > για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση > [email protected] > και στο θέμα γράψτε unsubscribe > > Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας > στείλτε email στην διεύθυνση > [email protected] > > διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα > http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net > > Για το αρχείο της λίστας > http://www.mail-archive.com/[email protected]/ > παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) > http://www.freelists.org/archives/orasi > __________ > NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού > http://www.nvda-project.org/ > __________ > Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και > παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το > http://www.isobitis.com > > ______________ ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ __________ Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το http://www.isobitis.com ______________
