Πριν από 50 χρόνια: ο θάνατος του βασιλιά Παύλου από το πενάκι του Μποστ
Ο Μποστ αρέσει στο ιστολόγιο και, ελπίζω, σε αρκετούς αναγνώστες και φίλους. Εδώ και λίγο καιρό ανεβάζω, πότε-πότε, σκίτσα του Μποστ που σχολιάζουν σημαντικά γεγονότα που συνέβηκαν πριν από 50 χρόνια. Το προηγούμενο σκίτσο αυτής της σειράς, που σχολίαζε τον σχηματισμό της κυβέρνησης Παπανδρέου μετά τις εκλογές του Φεβρουαρίου 1964 το είχαμε δημοσιεύσει εδώ πριν από δεκαπέντε μέρες περίπου, οπότε καιρός είναι να προχωρήσουμε στην επόμενη συνέχεια σε αυτό το μάθημα πρόσφατης ιστορίας. Ο βασιλιάς Παύλος (1901-1964) έπασχε από καρκίνο του στομάχου, ο οποίος διαγνώστηκε αρκετά αργά, και όταν όρκισε την κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου στις 18 Φεβρουαρίου ήταν ήδη πολύ βαριά, σε σημείο που με δυσκολία μπόρεσε να αντεπεξέλθει στην ορκωμοσία. Αργότερα την ίδια μέρα ο νέος πρωθυπουργός ενημερώθηκε για τη βασιλική ασθένεια και την ανάγκη εγχείρισης. Το ίδιο βράδυ, εκδόθηκε ανακοινωθέν για την επικείμενη εγχείριση του βασιλιά, υποτίθεται για έλκος, και για την ανάληψη καθηκόντων αντιβασιλέα από τον διάδοχο Κωνσταντίνο. Με επιθυμία της Φρειδερίκης, ο βασιλιάς δεν πήγε ούτε στο εξωτερικό για να εγχειριστεί, ούτε καν στον Ευαγγελισμό. Η εγχείριση έγινε σε μια αίθουσα των ανακτόρων που μετατράπηκε σε χειρουργείο με όργανα φερμένα από τον Ευαγγελισμό. Ωστόσο, ύστερα από μια σύντομη αναλαμπή, η κατάσταση του ασθενή συνέχισε να επιδεινώνεται και η κοινή γνώμη άρχισε να μαντεύει την αλήθεια. Από την 1η Μαρτίου, τα ιατρικά ανακοινωθέντα έγιναν απαισιόδοξα και οι τίτλοι των εφημερίδων δραματικοί. Στις 3 Μαρτίου, το αντιτορπιλικό Σφενδόνη έφερε από την Τήνο την εικόνα της Μεγαλόχαρης, ίσως επειδή κάτι ανάλογο είχε γίνει το 1915 με τον πατέρα του Παύλου, όταν είχε μείνει αρκετό καιρό στο κρεβάτι από βαριά πνευμονία. Την εικόνα την υποδέχτηκαν στο λιμάνι ο Αρχιεπίσκοπος, ο διάδοχος και ο πρωθυπουργός, αλλά η συνδρομή της δεν στάθηκε αρκετή. Στις 6 Μαρτίου το απόγευμα ο Παύλος πεθαίνει και τρεις ώρες αργότερα ορκίζεται βασιλιάς ο 24χρονος Κωνσταντίνος. Η κηδεία έγινε στις 12 Μαρτίου, με συμμετοχή πολλών επισήμων από όλο τον κόσμο. Το σκίτσο του Μποστ που θα δούμε σήμερα δημοσιεύτηκε στην Αυγή την Κυριακή 8 Μαρτίου, δηλαδή δυο μέρες μετά τον θάνατο του βασιλιά. Είναι πολύ δύσκολο να κάνεις σατιρικό σκίτσο σε μέρες εθνικού πένθους: δεν μπορείς να σχολιάσεις το ίδιο το γεγονός, κι αν το αποφύγεις εντελώς θα βγει αφύσικο. Νομίζω ότι ο Μποστ με τον πλάγιο σχολιασμό του έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε: Ένα λιτό σκίτσο, χωρίς κίνηση, παρουσιάζει τους τρεις πρωταγωνιστές, Πειναλέοντα, μαμα-Ελλάς και Ανεργίτσα, με πένθιμα περιβραχιόνια και πρόσωπα. Γιατί όμως κρατάνε πλακάτ; Τις μέρες εκείνες το Κυπριακό γνώριζε μια ακόμα όξυνση, με συγκρούσεις ανάμεσα στις δυο κοινότητες, με αποτέλεσμα το θέμα να φτάσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας, το οποίο στις 4 Μαρτίου ψήφισε απόφαση με την οποία στελνόταν ειρηνευτική δύναμη στην Κύπρο. Η απόφαση θεωρήθηκε μεγάλη επιτυχία της ελληνικής κυβέρνησης και πράγματι περιείχε θετικά στοιχεία. Όλες τις μέρες πριν από την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, διοργανώνονταν μαθητικές διαδηλώσεις για το Κυπριακό, που γίνονταν ανεκτές ή και ενθαρρύνονταν από την κυβέρνηση, παρά το ότι τα συνθήματα ήταν και αντιαμερικανικά-αντισυμμαχικά (Σταχυολογώ από την Ελευθερία της 6.3.1964: Φάγατε τον Κένεντι. Σύμμαχοι προδότες. Αυτοδιάθεσις. Έξω οι βάσεις. Σύμμαχοί μας είναι όσοι μας υποστηρίζουν. Οι Αμερικάνοι να φύγουν από το Αιγαίο). Όμως, μετά την απόφαση, ο υφυπουργός Παιδείας Λουκής Ακρίτας, Κύπριος την καταγωγή ο ίδιος, αξιόλογος λόγιος και πρωτεργάτης της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης μαζί με τον Ευάγγ. Παπανούτσο, έστειλε εγκύκλιο σε όλα τα σχολεία, όπου, αφού συνέχαιρε τις μαθητικές διαδηλώσεις που έδωσαν υψηλό μάθημα Ιστορίας, τόνιζε την ανάγκη να σταματήσουν. διότι υπάρχει κίνδυνος να αποβούν επιζήμιες για τον άλλο μεγάλο εθνικό στόχο, την επιστημονική και τεχνική κατάρτιση των μαθητών. Αυτήν ακριβώς την εγκύκλιο σχολιάζει ο Μποστ -και βάζει τη μαμα-Ελλάς να συμβουλεύει τον Πειναλέοντα να αλλάξει πλακάτ και αντί για την Κύπρο να πάει να διαδηλώσει για τα καπνά -τις μέρες εκείνες γίνονταν συγκεντρώσεις καπνοπαραγωγών που διαμαρτύρονταν επειδή η ΕΟΚ είχε βάλει υψηλούς δασμούς στα ελληνικά καπνά. Πιο πίσω, η Ανεργίτσα, με το απαραίτητο “Βιβλιάριον απόρων κορασίδων” παραμάσχαλα, παραφράζει τη φράση “Ο βασιλεύς απέθανε, ζήτω ο βασιλεύς”. Και μια λεπτομέρεια. Στην πρώτη σελίδα της Ελευθερίας της 6.3.1964, στο κάτω μέρος της πρώτης σελίδας, κάτω από τους δραματικούς τίτλους για το ψυχορράγημα του βασιλιά, υπάρχει μια ειρωνική αναφορά στο ότι η κυβέρνηση του Νεπάλ απαγόρεψε σε Βρετανούς ορειβάτες να ανέβουν σε κάποια κορφή των Ιμαλαΐων, επειδή οι ορεινοί πληθυσμοί είχαν τη δοξασία ότι αν πατήσει ανθρώπου πόδι στις απάτητες κορφές, θα οργιστεί ο Βούδας και θα φέρει σεισμούς. Χωρίς να λέγεται ρητά τίποτα, η όλη διατύπωση της είδησης είναι ειρωνική -ο συντάκτης ολοφάνερα ειρωνεύεται τους καθυστερημένους προληπτικούς βουνίσιους. Η δοξασία που επέβαλε τη μεταφορά μιας εικόνας από την Τήνο στην Αθήνα για να σωθεί ο άρρωστος εστεμμένος ή η πρωτοσέλιδη είδηση ότι “την ώραν που εξέπνευσε ο Βασιλεύς έσβησε το καντήλι της Μεγαλόχαρης”, που δημοσιεύεται πιο πάνω πρωτοσέλιδη στο Βήμα, σε τι ακριβώς διαφέρει; About these ads http://sarantakos.wordpress.com/2014/03/07/mpost50-7/ ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ __________ Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το http://www.isobitis.com ______________
