Tην Κυριακη? 6 Μαρτι?ου 1927, στις εννε?α το πρωι?, κατα? τη δια?ρκεια μιας απρο?σμενης νεροποντη?ς, γεννη?θηκε ε?να αγορα?κι, ο Γκαμπριε?λ Χοσε? Γκαρσι?α Μα?ρκες.
Η Λουι?σα μου? ει?πε ο?τι ο πατε?ρας της ει?χε φυ?γει απο? νωρι?ς για την εκκλησι?α, ο?ταν τα πρα?γματα πη?γαιναν «πολυ? α?σχημα», αλλα? μο?λις γυ?ρισε στο σπι?τι τα πα?ντα ει?χαν τελειω?σει. Το παιδι? γεννη?θηκε με τον ομφα?λιο λω?ρο τυλιγμε?νο γυ?ρω απο? τον λαιμο? του –αργο?τερα θα απε?διδε την κλειστοφοβι?α του σε αυτη? την πρω?ιμη ατυχι?α– και ζυ?γιζε, ε?τσι ειπω?θηκε, δυο?μισι κιλα?. Ετσι ξεκινά η βιογραφία του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ενός από τους πιο δημοφιλείς συγγραφείς του 20ου αιώνα. Ο συγγραφέας Τζέραλντ Μάρτιν αφηγείται την συναρπαστική του πορεία, δημιουργώντας μια βιογραφία τολμηρή και αποκαλυπτική όπως η δημοσιογραφία του Μάρκες, πολυεπίπεδη και γεμάτη πάθος όπως η γραφή του. Η βιογραφία του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, σε μετάφραση Άδωνι Σαμσών, κυκλοφορεί από την Μικρή Άρκτο. «Η πιο ζωντανη? μου ανα?μνηση δεν ει?ναι το?σο οι α?νθρωποι, αλλα? το σπι?τι στην Αρακατα?κα ο?που ε?ζησα με τους παππου?δες μου. Ει?ναι ε?να ο?νειρο που επαναλαμβα?νεται ξανα? και ξανα? με?χρι και ση?μερα. Επιπλε?ον, δεν περνα?ει με?ρα στη ζωη? μου που να μην ξυπνη?σω με την αι?σθηση, πραγματικη? η? φανταστικη?, ο?τι ε?χω ονειρευτει? πως βρι?σκομαι με?σα σε αυτο? το τερα?στιο παλιο? σπι?τι. Ο?χι ο?τι ε?χω γυρι?σει εκει?, αλλα? ο?τι ει?μαι εκει?, ο?χι σε κα?ποια συγκεκριμε?νη ηλικι?α η? για κα?ποιο ιδιαι?τερο λο?γο· σαν να μην ε?φυγα ποτε?. Ακο?μη και τω?ρα, στα ο?νειρα? μου εξακολουθει? να υπα?ρχει η αι?σθηση ενο?ς νυχτερινου? προαισθη?ματος που κυρια?ρχησε σε ο?λη την παιδικη? μου ηλικι?α. Η?ταν μια ανεξε?λεγκτη δυσθυμι?α που με κυρι?ευε νωρι?ς κα?θε βρα?δυ και με ροκα?νιζε στον υ?πνο μου, με?χρι που ε?βλεπα τον η?λιο να χαρα?ζει με?σα απο? τις χαραμα?δες της πο?ρτας». Magnify Image Μάγος ή βλάκας; Ο ΓΓΜ στη Βαρκελώνη, με στέμμα το διάσημο καμπαλιστικό εξώφυλλο του ΕΧΜ, 1969. (Colita / Corbis) Magnify Image ΓΓΜ και Πάμπλο Νερούδα, 1972. (GARA-Αρχείο) Μια μποέμικη παρέα 1950-53 Ο Γκαρσι?α Μα?ρκες η?ταν ο νεο?τερος σε ολο?κληρη την ομα?δα, ο πιο αφελη?ς και ο πιο α?πειρος· συ?μφωνα με τον Ιμπα?ρρα Μερλα?νο, ο Γκαρ- σι?α Μα?ρκες ο?χι μο?νο δεν ε?βριζε, αλλα? δεν η?θελε ου?τε οι υπο?λοιποι να βρι?ζουν. Ποτε? δεν λα?τρεψε το ποτο?, ου?τε ποτε? υπη?ρξε κυκλοθυμικο?ς στη συμπεριφορα? του, αν και φαι?νεται ο?τι συχνα?, αλλα? διακριτικα?, διατηρου?σε κα?ποιες ερωτικε?ς σχε?σεις. Ο Χερμα?ν Βα?ργας διατυ?πωσε την εξη?ς παρατη?ρηση: «Η?ταν ντροπαλο?ς και η?συχος, σαν εμε?να και τον Αλφο?νσο· αυτο? η?ταν κατανοητο?, γιατι? η?ταν ο πιο επαρχιω?της απο? ο?λους μας. Επι?σης, η?ταν ο πιο πειθαρχημε?νος». Εξακολουθου?σε να ει?ναι ο μοναδικο?ς με?σα στην παρε?α χωρι?ς χρη?ματα, ανε?στιος, χωρι?ς συ?ζυγο η? φιλενα?δα. Ε?μοιαζε με αιω?νιο φοιτητη? η? μποε?μ καλλιτε?χνη. Δεν ει?χε αρκετα? χρη?ματα για να πληρω?νει κανονικο? ενοι?κιο. Κατε?ληξε να με?νει επι? περι?που ε?ναν χρο?νο σε οι?κο ανοχη?ς, ο οποι?ος ε?φερε το ο?νομα «Residencias New York». Στον επα?νω ο?ροφο η?ταν τα δωμα?τια των ιεροδου?λων, τα οποι?α διηυ?θυνε με αυστηρο?τητα η μαντα?μ Καταλι?να λα Γκρα?ντε. Ο Γκαρσι?α Μα?ρκες ενοικι?ασε ε?να απο? τα δωμα?τια στον τελευται?ο ο?ροφο του κτιρι?ου προς ενα?μισι πε?σο τη βραδια?. Το δωμα?τιο, που ε?μοιαζε περισσο?τερο με κλουβι?, η?ταν δεν η?ταν τρι?α τετραγωνικα? με?τρα. Μια πο?ρνη ονο?ματι Μαρι?α Ενκαρνασιο?ν σιδε?ρωνε τα δυ?ο παντελο?νια και τα τρι?α πουκα?μισα? του μι?α φορα? την εβδομα?δα. Ενι?οτε δεν ει?χε χρη?ματα για να πληρω?σει το ενοι?κιο και αντ' αυτου? ε?δινε στον θυρωρο? Δα?μασο Ροδρι?γες το αντι?γραφο απο? το τελευται?ο του χειρο?- γραφο. Ε?ζησε σε αυτε?ς τις συνθη?κες, με?σα στη βουη? απο? τον δρο?μο και τους εκκωφαντικου?ς θορυ?βους, τις επιχειρηματικε?ς συζητη?σεις και τα μαλ- λιοτραβη?γματα απο? το πορνει?ο, για σχεδο?ν ε?ναν χρο?νο. Η χαρά της ζωής, η χαρά της γραφής και η λογοκρισία Τα α?ρθρα του εκει?νης της εποχη?ς αποπνε?ουν ο?χι μο?νο τη χαρα? της ζωη?ς, αλλα? και τη χαρα? της γραφη?ς. Οι πρω?τες εβδομα?δες του 1950 υπη?ρξαν γι' αυτο?ν οι πιο ευχα?ριστες· τουλα?χιστον ο?σον αφορα? τη δημοσιογραφικη? του καριε?ρα. Δυ?ο η?ταν τα βασικα? προβλη?ματα? του: η λογοκρισι?α και η αναζη?τηση του κατα?λληλου θε?ματος. Και τα δυ?ο αυτα? σχολια?ζει με χιουμοριστικο? τρο?πο σε ε?να α?ρθρο του με τι?τλο «Το προσκυ?νημα της καμηλοπα?ρδαλης»: 616685/assets_LARι?ναι ε?να ζω?ο ευα?λωτο στην παρα- μικρη? δημοσιογραφικη? κι?νηση. Απο? τη στιγμη? που συλλαμβα?νεται η πρω?τη λε?ξη αυτη?ς της καθημερινη?ς στη?λης· εδω? στην Underwood [...] με?χρι τις ε?ξι το πρωι? της επο?μενης ημε?ρας η καμηλοπα?ρδαλη γι?νεται ε?να θλιμμε?νο ανυπερα?- σπιστο ζω?ο που μπορει? να σπα?σει το πο?δι της στρι?βοντας σε κα?ποια γωνι?α. Κατ' αρχα?ς, πρε?πει να ληφθει? υπο?ψη ο?τι αυτη? η δουλεια?, να γρα?φεις δεκατε?σσερα εκατοστα? ανοησι?ας κα?θε με?ρα, δεν ει?ναι ευ?κολη, ο?σο ιδιο?ρρυθμα ανο?ητος κι αν ει?ναι ο συγγραφε?ας. Ε?πειτα, υπα?ρχει το θε?μα των δυ?ο λογοκριτω?ν. Ο πρω?τος, ο οποι?ος βρι?σκεται εδω? με?σα, δι?πλα μου, κα?θεται ντροπαλα? κοντα? στον ανεμιστη?ρα, διατεθειμε?νος να μην αφη?σει την καμηλοπα?ρδαλη να ε?χει οποιοδη?ποτε χρω?μα εκτο?ς απο? εκει?νο που φυσικα? δημοσι?ως επιτρε?πεται. Ε?πειτα, υπα?ρχει ο δευ?τερος λογοκριτη?ς για τον οποι?ο δεν μπορει? να ειπωθει? τι?ποτα χωρι?ς τον κι?νδυνο ο μακρυ?ς λαιμο?ς της καμηλοπα?ρδαλης να μειωθει? στο ελα?χιστο δυνατο?. Τε?λος, το ανυπερα?σπιστο θηλαστικο? φθα?νει στον σκοτεινο? θα?λαμο του λινοτυ?πη, ο?που αυτοι? οι πολυσυκοφαντημε?νοι συνα?δελφοι εργα?ζονται κοπιωδω?ς νυχθημερο?ν μετατρε?ποντας σε μολυ?βι ο?,τι ε?χει γραφτει? επα?νω σε ελαφρια? και μηδαμινα? φυ?λλα χαρτιου?. Ο Μάρκες και ο κινηματογράφος Απο? την αρχη? η?ταν εχθρικα? διακει?μενος προς αυτο? που θεωρου?σε ρηχε?ς εμπορικε?ς και επιφανειακε?ς αξι?ες του συστη?ματος του Χο?λλυγουντ –εξαιρου?σε τον Ο?ρσον Ουε?λς και τον Τσα?ρλι Τσα?πλιν – ενω? υπερασπιζο?ταν σθεναρα? τον ευρωπαι?κο? κινηματογρα?φο, του οποι?ου την παραγωγη? και τις ηθικε?ς αξι?ες επιζητου?σε για την ανα?πτυξη ενο?ς εθνι- κου? κινηματογρα?φου στην Κολομβι?α. Αυτο? θα εξελισσο?ταν σε κα?τι σαν εμμονη? τα χρο?νια που ακολου?θησαν. σενα?ριο, τους διαλο?γους, τη σκηνοθεσι?α, τη φωτογραφι?α, τον η?χο, τη μουσικη?, το μοντα?ζ, την ηθοποιι?α– κα?τι που ι?σως του α?νοιξε την πο?ρτα σε αυτο? που θα αποκαλου?σε αργο?τερα ξυλουργικη? της λογοτεχνι?ας του: τα τρικ του επαγγε?λματος, τα οποι?α ποτε? δεν η?ταν εντελω?ς προ?θυμος να αποκαλυ?ψει, τουλα?χιστον ο?χι ο?σον αφο- ρα? το μυθιστο?ρημα. Επε?μενε ο?τι τα σενα?ρια πρε?πει να γρα?φονται με λιτο?τητα, συνε?πεια και συνοχη?· και ο?τι τα κοντινα? και τα μακρινα? πλα?- να ει?ναι εξι?σου σημαντικα?. Απο? την αρχη? τον απασχολου?σε η ε?ννοια της καλογραμμε?νης ιστορι?ας, μια εμμονη? η οποι?α θα τον χαρακτηρι?ζει για το υπο?λοιπο της καριε?ρας του και που εξηγει? τον σεβασμο? του για το Χι?λιες και Μι?α Νυ?χτες, τον Δρα?κουλα, τον Κο?μη Μοντεχρι?στο και Το Νησι? του Θησαυρου?: ο?λα ε?ξοχα και δημοφιλη? ε?ργα της λογοτεχνι?ας. Αυτο? ακριβω?ς αναζητου?σε και στο σινεμα?. Η αντικειμενικη? πραγματι- κο?τητα –πι?στευε– πρε?πει να κυριαρχει?, αλλα? ο εσωτερικο?ς κο?σμος, ακο?- μη και ο φανταστικο?ς κο?σμος, δεν πρε?πει να παραμελει?ται. Σημει?ωνε ο?τι τα ξεχωριστα? χαρακτηριστικα? της ταινι?ας του Βιττο?ριο ντε Σι?κα Ο Κλε?φτης των Ποδηλα?των η?ταν «η ανθρω?πινη αυθεντικο?τητα και η ζωντα?νια της». Αυτε?ς οι κεντρικε?ς ιδε?ες θα δεσπο?ζουν στην οπτικη? του τα επο?μενα χρο?νια, οι οποι?ες δεν απει?χαν πολυ? απο? τα αξιω?ματα? του ο?σον αφορα? τον αστικο? και σοσιαλιστικο? ρεαλισμο?, που συνυφαι?νονταν με τον ιταλικο? νεορεαλισμο?. Δεν η?ταν αβανγκα?ρντ. Ε?δειχνε να μην τον απασχολου?ν οι θεωρι?ες του γαλλικου? νε?ου κυ?ματος που γεννιο?ταν το?τε, του οποι?ου η επιρροη? ει?ναι εμφανη?ς σε Βραζιλια?νους, Αργεντινου?ς και Κουβανου?ς κινηματογραφιστε?ς της εποχη?ς. Magnify Image Οι συγγραφείς του «Μπουμ». (Φωτογραφία από Σίλβια Λέμους) Magnify Image Χούλιο Κορτάσαρ, Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας και ΓΓΜ, Δυτική Γερμανία, 1970. (GARA-Αρχείο) Magnify Image ΓΓΜ παίρνει συνέντευξη από τον Φελίπε Γκονσάλες στην Μπογκοτά, 1977. (Alternativa) Η επίσκεψή του στο Αουσβιτς Αντιπα?θησε την Κρακοβι?α για τον εγγενη? συντηρητισμο? της και τον οπισθοδρομικο? καθολικισμο? της· τουλα?χιστον ο?πως τα αντιλαμβανο?ταν ο ι?διος. Ωστο?σο, η περιγραφη? μιας επι?σκεψης στο Α?ουσβιτς –αν και συ?ντομη– ει?ναι συγκλονιστικη?. Άουσβιτς Για πρω?τη φορα?, ο συνη?θως ελαφρο?μυαλος σχολιαστη?ς ομολογει? ο?τι με δυσκολι?α συγκρα?τησε τους λυγμου?ς του και δι?νει μια δραματικη?, αν και νηφα?λια, περιγραφη? της επι?σκεψη?ς του: "Υπα?ρχει μια αι?θουσα με τερα?στιες γυα?λινες προθη?κες γεμα?τες με?χρι επα?νω με ανθρω?πινα μαλλια?. Μια αι?θουσα γεμα?τη παπου?τσια, ρου?χα, μαντι?λια, με αρχικα? ονομα?των ραμμε?να στο χε?ρι, βαλι?τσες που μετε?φεραν οι κρατου?μενοι σε εκει?νο το παραισθησιογο?νο ξενοδοχει?ο που εξακολου- θου?σε να ε?χει τις πινακι?δες απο? τα ξενοδοχει?α για τουρι?στες. Υπα?ρχει επι?σης μια προθη?κη γεμα?τη με παιδικα? παπου?τσια με φθαρμε?να μεταλλικα? τακου?νια: μικρε?ς λευκε?ς μπο?τες που φορου?σαν στο σχολει?ο και τα εξαρτη?ματα απο? τις μπο?τες εκει?νων που πριν πα?νε να πεθα?νουν στο στρατο?πεδο συγκε?ντρωσης ει?χαν κα?νει τον κο?πο να επιβιω?σουν απο? βρεφικη? παρα?λυση. Υπα?ρχει ε?νας απε?ραντος χω?ρος γεμα?τος με προσθετικα? με?λη, χιλια?δες ζευγα?ρια γυαλια?, μασε?λες, γυα?λινα μα?τια, ξυ?λινα πο?δια, μα?λλινα γα?ντια που ε?κρυβαν κομμε?να χε?ρια, ο?λα τα εργαλει?α που εφηυ?ρε ποτε? ο α?νθρωπος για να αποκαταστη?σει τη δικαιοσυ?νη στον κο?σμο. Αποκο?πηκα απο? τους α?λλους και περπα?τησα αθο?ρυ- βα κατα? μη?κος της αι?θουσας. Με ε?τρωγε μια καταπιεσμε?νη οργη? με?σα μου, γιατι? η?θελα να κλα?ψω". Magnify Image Αβάνα, 2007: ΓΓΜ και Φιντέλ Κάστρο. (Diario El Tiempo / epa / Corbis) Magnify Image Καρταχένα, Μάρτιος 2007: ΓΓΜ και Μπιλ Κλίντον. (Cesar Carrion / EPA / Corbis) Ο Μάρκες ταχυδρομεί τα "Εκατό Χρονια μοναξιά" 616700/ceb5cebaceb1cf84cebf-cf87cf81cebfcebdceb9ceb1-cebccebfcebdceb1cebeceb9ceb1 Στις αρχε?ς Αυγου?στου, ο Γκαρσι?α Μα?ρκες συνο?δεψε τη Μερσε?δες στο ταχυδρομει?ο για να στει?λει το τελικο? χειρο?γραφο στο Μπουε?νος Α?ιρες. Ε?μοιαζαν με δυ?ο επιζω?ντες μιας καταστροφη?ς. Το πακε?το περιει?χε 490 δακτυλογραφημε?νες σελι?δες. Ο υπα?λληλος ει?πε: «Ογδο?ντα δυ?ο πε?σο». Ο Γκαρσι?α Μα?ρκες κοι?ταξε τη Μερσε?δες που ε?ψαχνε στην τσα?ντα της για τα χρη?ματα. Ει?χαν μο?νο πενη?ντα και μπορου?σαν να στει?λουν μο?νο το μισο? περι?που βιβλι?ο: ο Γκαρσι?α Μα?ρκες ε?βαλε τον υπα?λληλο πι?σω απο? τον γκισε? να αφαιρε?σει φυ?λλα απο? το πακε?το με?χρι να αρκε?σουν τα πενη?ντα πε?σο. Επε?στρεψαν στο σπι?τι, ε?βαλαν ενε?χυρο τη θερμα?στρα, το πιστολα?κι μαλλιω?ν και το μι?ξερ, πη?γαν πι?σω στο ταχυδρομει?ο και ε?στειλαν και τη δευ?τερη δο?ση. Καθω?ς ε?βγαιναν απο? το ταχυδρομει?ο, η Μερσε?δες σταμα?τησε, κοι?ταξε τον α?ντρα της και ει?πε: «Γκα?μπο, αυτο? που μας λει?πει τω?ρα ει?ναι το βιβλι?ο να ει?ναι χα?λια» Η πιο διάσημη γροθιά στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής Στις 12 Φεβρουαρι?ου 1976, κα?τοικος πια της Πο?λης του Μεξικου?, εμφανι?στηκε στην πρεμιε?ρα μιας κινηματογραφικη?ς εκδοχη?ς του Επιζω?ντες των Α?νδεων. Καθω?ς ε?φτανε, ο Μα?ριο Βα?ργας Γιο?σα, ο οποι?ος βρισκο?ταν στην πο?λη για την εκδη?λωση –ει?χε γρα?ψει το σενα?ριο– στεκο?ταν στο φουαγε?. Ο Γκα?μπο α?νοιξε τα χε?ρια δια?πλατα και φω?ναξε «αδελφε? μου!» Χωρι?ς να πει ου?τε μια λε?ξη, ο Μα?ριο, ερασιτε?χνης μποξε?ρ ων, τον «ξα?πλωσε» κα?τω με μια δυνατη? γροθια? στο προ?σωπο. Μάρκες-Γιόσα Με τον Γκαρσι?α Μα?ρκες ημιλιπο?θυμο στο πα?τωμα αφου? χτυ?πησε το κεφα?λι του πε?φτοντας, ο Μα?ριο φω?ναξε, ανα?λογα με την εκα?στοτε πηγη?: «Γι' αυτο? που ει?πες στην Πατρι?σια». Η?: «Γι' αυτο? που ε?κα- νες στην Πατρι?σια». Αυτη? ε?μελλε να γι?νει η πιο δια?σημη γροθια? στην ιστορι?α της Λατινικη?ς Αμερικη?ς και ακο?μη και ση?μερα εξακολουθει? να αποτελει? αντικει?μενο δια?φορων θεωριω?ν. Οι αυτο?πτες μα?ρτυρες η?ταν πολλοι? και οι εκδοχε?ς ο?χι μο?νο του τι συνε?βη στην πραγματικο?τητα, αλλα? και του γιατι?, ει?ναι πολλε?ς. Λε?γεται ο?τι ο γα?μος του Βα?ργας Γιο?σα περνου?σε μια δυ?σκολη φα?ση στα με?σα της δεκαετι?ας του 1970 και ο?τι ο Γκαρσι?α Μα?ρκες το θεω?ρησε καθη?κον του να παρηγορη?σει την προφανω?ς ε?ξαλλη και αγανακτισμε?νη συ?ζυγο του Μα?ριο. Μερικοι? λε?νε ο?τι παρενε?βη συμβουλευ?οντα?ς την να κινη?σει διαδικασι?ες διαζυγι?ου· α?λλοι, ο?τι η παρηγορια? η?ταν πιο α?μεση. Προφανω?ς, ο Μα?ριο κατε?ληξε στο συμπε?ρασμα ο?τι ο Γκαρσι?α Μα?ρκες ει?χε βα?λει την ανησυχι?α του για την Πατρι?σια πιο πα?νω απο? τη φιλι?α τους. Μο?νο ο Γκαρσι?α Μα?ρκες και η Πατρι?σια Γιο?σα ξε?ρουν τι ε?γινε η? τι δεν ε?γινε. Και μο?νο η Πατρι?σια Γιο?σα ξε?ρει τι ει?πε στον συ?ζυγο? της ο?ταν τα ξαναβρη?καν. Με α?λλα λο?για, μο?νο αυτη? ξε?ρει ολο?κληρη την ιστορι?α. Ο?σο για τη Μερσε?δες, ποτε? της δεν συγχω?ρησε τον Βα?ργας Γιο?σα. Και ποτε? δεν ξε?χασε τη δειλη? και ανε?ντιμη πρα?ξη του, ο?πως τη θεωρου?σε, ανεξαρτη?τως απο? την προ?κληση. Magnify Image ΓΓΜ και Φιντέλ Κάστρο, στην Καραϊβική, 1983. (Φωτογραφία από τον Ροδρίγο Καστάνιο) Magnify Image Καρταχένα, Μάρτιος 2007: ΓΓΜ χαιρετά θαυμαστές στα ογδοηκοστά γενέθλιά του. (STR / AFP / Getty Images) http://www.lifo.gr/team/showtime/45268 ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ __________ Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το http://www.isobitis.com ______________
