«Ιερουσαλήμ, η βιογραφία»
Ιερουσαλήμ η οικουμενική, η πρωτεύουσα δύο λαών, ο βωμός τριών πίστεων, ο τόπος της Ημέρας της Κρίσεως και το πεδίο μάχης της σημερινής σύγκρουσης των πολιτισμών. Η μόνη πόλη που υπάρχει δυο φορές – μια στον ουρανό και μια στη γη. Πώς αυτή η μικρή γωνιά της γης έγινε η Ιερή Πόλη, το κέντρο του κόσμου και τώρα το κλειδί για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Αντλώντας από καινούργια αρχεία αλλά κι από τη μελέτη ολόκληρης ζωής, ο Μοντεφιόρε αναπτύσσει τη βιογραφία αυτής της πόλης, τη φυσιογνωμία της οποίας αλλάζουν συνέχεια οι πόλεμοι, οι έρωτες και οι αποκαλύψεις για άντρες και γυναίκες -βασιλιάδες, αυτοκράτειρες, προφήτες, ποιητές, άγιοι, κατακτητές, και πόρνες- που δημιούργησαν, κατέστρεψαν, διαμόρφωσαν και κατέγραψαν την ιστορία της. Από τον βασιλιά Δαβίδ μέχρι τον Μπαράκ Ομπάμα, από τη γέννηση του ιουδαϊσμού, του χριστιανισμού και του ισλάμ, μέχρι την ισραηλοπαλαιστινιακή σύρραξη, ο αναγνώστης παρακολουθεί την επική ιστορία 3000 χρόνων πίστης, σφαγών, φανατισμού και συνύπαρξης. Ο Σάιμον Σίμπαγκ Μοντεφιόρε (Simon Sebag Montefiore) γεννήθηκε το 1965 στο Λονδίνο. Σπούδασε Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, όπου και εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή. Εκτός από την Ιερουσαλήμ έχει γράψει τα ιστορικά βιβλία Catherine the Great & Potemkin, Στάλιν: η αυλή του Κόκκινου Τσάρου (εκδόσεις Ποταμός, 2005), Young Stalin, για τα οποία έχει τιμηθεί με σημαντικά βραβεία τόσο στην Ευρώπη, όσο και στις ΗΠΑ. Έχει επίσης γράψει δύο μυθιστορήματα: Σασένκα (εκδόσεις Λιβάνη, 2012) και One Night in Winter. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από τριανταπέντε γλώσσες. Ασχολείται με τη δημοσιογραφία και είναι Εταίρος της Βασιλικής Εταιρείας Λογοτεχνίας. και Επισκέπτης Καθηγητής Ανθρωπιστικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μπάκινχαμ. Ζει στο Λονδίνο με τη γυναίκα του, τη μυθιστοριογράφο Σάντα Μοντεφιόρε, και τα δύο τους παιδιά. Απόσπασμα από το βιβλίο Εισαγωγή H ιστορία της Ιερουσαλήμ είναι η ιστορία του κόσμου, είναι όμως επίσης και το χρονικό μιας συχνά πάμπτωχης επαρχιακής πόλης ανάμεσα στους λόφους της Ιουδαίας. H Ιερουσαλήμ θεωρούνταν κάποτε κέντρο του κόσμου, και σήμερα αυτό ισχύει περισσότερο από κάθε άλλη φορά: η πόλη είναι το επίκεντρο της σύγκρουσης ανάμεσα στις αβρααμικές θρησκείες, το ιερό για τον όλο και πιο δημοφιλή χριστιανικό, εβραϊκό και ισλαμικό φονταμενταλισμό, το στρατηγικό πεδίο μάχης συγκρουόμενων πολιτισμών, η πρώτη γραμμή στην αντιπαράθεση ανάμεσα στον αθεϊσμό και την πίστη, το σημείο που ασκεί μια κοσμική γοητεία, το αντικείμενο επιπόλαιων συνωμοσιολογιών και διαδικτυακών μύθων, και η κατάφωτη σκηνή για τις κάμερες του κόσμου στην εποχή των εικοσιτετράωρων ειδήσεων. Το θρησκευτικό, πολιτικό και μιντιακό ενδιαφέρον αλληλοτροφοδοτούνται, με αποτέλεσμα η Ιερουσαλήμ να είναι σήμερα στο μικροσκόπιο περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Η Ιερουσαλήμ είναι η Αγία Πόλη, ωστόσο πάντα ήταν άντρο δεισιδαιμονίας, τσαρλατανισμού και μισαλλοδοξίας· πόθος και έπαθλο αυτοκρατοριών, δίχως ωστόσο καμιά στρατηγική αξία· κοσμοπολίτικη πατρίδα πολλών θρησκειών, που καθεμία θεωρεί ότι η πόλη τής ανήκει αποκλειστικά· μια πόλη με πολλά ονόματα – πάντως, η κάθε παράδοση είναι τόσο σεχταριστική, που αποκλείει οποιαδήποτε άλλη. Ο τόπος αυτός δίνει την αίσθηση τόσης γοητείας, που, στην ιερή εβραϊκή λογοτεχνία, είναι γένους θηλυκού – περιγράφεται σαν μια αισθησιακή, ζωντανή γυναίκα, πάντα καλλονή, άλλοτε όμως σαν ξεδιάντροπη πόρνη κι άλλοτε, πάλι, σαν πληγωμένη πριγκίπισσα που την εγκατέλειψαν οι εραστές της. Η Ιερουσαλήμ είναι ο οίκος του μοναδικού Θεού, η πρωτεύουσα δύο λαών, ο ναός τριών θρησκειών, και είναι η μόνη πόλη που υπάρχει δύο φορές – στον ουρανό και στη γη: η ασύγκριτη χάρη της γήινης ύπαρξής της δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τη δόξα της ουράνιας. Το γεγονός και μόνον ότι η Ιερουσαλήμ είναι γήινη όσο και ουράνια σημαίνει ότι η πόλη μπορεί να υπάρχει οπουδήποτε: νέες Ιερουσαλήμ ιδρύθηκαν σ’ όλο τον κόσμο και κάθε άνθρωπος έχει το δικό του όραμα της Ιερουσαλήμ. Προφήτες και πατριάρχες, ο Αβραάμ, ο Δαβίδ, ο Ιησούς και ο Μωάμεθ λέγεται ότι περπάτησαν σ’ αυτές τις πέτρες. Οι αβρααμικές θρησκείες γεννήθηκαν εκεί και ο κόσμος θα τελειώσει επίσης εκεί την Ημέρα της Κρίσεως. Η Ιερουσαλήμ, ιερή για τους Λαούς της Βίβλου, είναι η πόλη της Βίβλου: η Βίβλος είναι, από πολλές απόψεις, το χρονικό της Ιερουσαλήμ, και οι αναγνώστες της, από τους Εβραίους και τους πρώτους χριστιανούς μέσω των μουσουλμάνων κατακτητών και των σταυροφόρων έως τους ευαγγελικούς της σημερινής Αμερικής, αλλοίωσαν επανειλημμένα την ιστορία της ώστε να εκπληρώσει τις βιβλικές προφητείες. Όταν η Βίβλος μεταφράστηκε στα ελληνικά κι έπειτα στα λατινικά και στα αγγλικά, έγινε παγκόσμιο βιβλίο κι έκανε την Ιερουσαλήμ παγκόσμια πόλη. Κάθε μεγάλος βασιλιάς γινόταν ένας Δαβίδ, κάθε ιδιαίτερος λαός ήταν οι νέοι Ισραηλίτες, και κάθε ευγενής πολιτισμός μια νέα Ιερουσαλήμ, η πόλη που δεν ανήκει σε κανέναν και υπάρχει για όλους στη φαντασία τους. Κι αυτή είναι η τραγωδία της, όσο και η μαγεία της: όλοι όσοι ονειρεύονται την Ιερουσαλήμ, οι επισκέπτες όλων των εποχών, από τους Αποστόλους του Ιησού έως τους στρατιώτες του Σαλαδίνου, από τους βικτοριανούς προσκυνητές έως τους σημερινούς τουρίστες και δημοσιογράφους, πηγαίνουν εκεί με το όραμα μιας αυθεντικής Ιερουσαλήμ κι έπειτα απογοητεύονται πικρά απ’ αυτό που βρίσκουν, μια πόλη που αλλάζει διαρκώς, που άκμασε και συρρικνώθηκε, που ξαναχτίστηκε και καταστράφηκε πολλές φορές. Αφού όμως αυτή είναι η Ιερουσαλήμ, κτήμα όλων, μόνο η δική τους εικόνα είναι η σωστή· η μολυσμένη, συνθετική πραγματικότητα πρέπει ν’ αλλάξει· όλοι έχουν το δικαίωμα να επιβάλουν τη δική τους «Ιερουσαλήμ» στην Ιερουσαλήμ – και, διά πυρός και σιδήρου, συχνά αυτό έκαναν. Ο Ιμπν Χαλντούν, ο ιστορικός του 14ου αιώνα που όχι μόνο συμμετέχει σε μερικά από τα γεγονότα που εξιστορούνται στο βιβλίο αυτό αλλά αποτελεί και πηγή για αυτά, παρατήρησε ότι η ιστορία είναι κάτι «που προκαλεί το έντονο ενδιαφέρον όλων. Οι κοινοί άνθρωποι φιλοδοξούν να τη μάθουν. Οι βασιλιάδες και οι ηγέτες επιδιώκουν να περάσουν σ’ αυτήν». Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την Ιερουσαλήμ. Είναι αδύνατο να γράψει κανείς μια ιστορία της πόλης αυτής δίχως ν’ αναγνωρίσει ότι η Ιερουσαλήμ είναι επίσης θέμα, υπομόχλιο, ακόμα και ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας ιστορίας. Σε μια εποχή που η δύναμη της διαδικτυακής μυθολογίας σημαίνει ότι το «ποντίκι» υψηλής τεχνολογίας και το κυρτό γιαταγάνι έχουν και τα δύο τη δυνατότητα να αποτελούν όπλα του ίδιου φονταμενταλιστικού οπλοστασίου, η αναζήτηση ιστορικών γεγονότων είναι ακόμα πιο σημαντική τώρα απ’ ό,τι ήταν για τον Ιμπν Χαλντούν. Μια ιστορία της Ιερουσαλήμ πρέπει να είναι μια μελέτη της φύσης της ιερότητας. Η φράση «Αγία Πόλη» χρησιμοποιείται συνεχώς για να περιγραφεί ο σεβασμός για τα ιερά της, αυτό που σημαίνει όμως στην πραγματικότητα είναι ότι η Ιερουσαλήμ έχει γίνει ο κατεξοχήν τόπος στη γη για την επικοινωνία ανάμεσα στον Θεό και τον άνθρωπο. Πρέπει επίσης να απαντήσουμε στην ερώτηση: Απ’ όλα τα μέρη στον κόσμο γιατί η Ιερουσαλήμ; Ο τόπος ήταν μακριά από τις εμπορικές οδούς των μεσογειακών ακτών· υπέφερε από λειψυδρία, ψηνόταν από τον καλοκαιρινό ήλιο, πάγωνε από τους χειμωνιάτικους ανέμους, τα απόκρημνα βράχια της ήταν εντελώς αφιλόξενα. Η επιλογή όμως της Ιερουσαλήμ ως πόλης του Ναού ήταν εν μέρει αποφασιστική και προσωπική, εν μέρει οργανική και εξελικτική: η αγιότητα γινόταν ακόμα πιο έντονη επειδή ήταν ιερή για τόσο πολύ καιρό. Η αγιότητα απαιτεί όχι μόνο πνευματικότητα και πίστη αλλά επίσης νομιμότητα και παράδοση. Ένα ριζοσπάστης προφήτης που παρουσιάζει ένα νέο όραμα πρέπει να ερμηνεύσει τους αιώνες που πέρασαν και να δικαιολογήσει τη δική του αποκάλυψη στην αποδεκτή γλώσσα και γεωγραφία της αγιοσύνης – τις προφητείες προηγούμενων αποκαλύψεων και τους τόπους που ήδη είναι χώροι λατρείας από καιρό. Τίποτε δεν κάνει ένα μέρος πιο ιερό από τον ανταγωνισμό μιας άλλης θρησκείας. [...] http://www.protagon.gr/33325 http://www.protagon.gr/33325 ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ __________ Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το http://www.isobitis.com ______________
