Πρέπει ή όχι να κυρωθεί η 4μηνη παράταση της δανειακής σύμβασης από την Βουλή;
Αφορμή γι αυτό το post ήταν σημερινό άρθρο των Κατρούγκαλου-Κασιμάτη στο Βήμα της Κυριακής (μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο εδώ), οι οποίοι επιχειρηματολογούν για την μη επικύρωση της 4μηνης παράτασης από την Ελληνική Βουλή με το εξής απίθανο επιχείρημα: ότι μια συζήτηση στη Βουλή επί της παράτασης θα άνοιγε ζήτημα παρανόμου της σύναψης της δανειακής σύμβασης, όπως υπεγράφη μαζί με το «Μνημόνιο 2» (ν. 4046/2012). Η όλη ιστορία έχει συνταγματικό και δικαιοπολιτικό ενδιαφέρον, και σε αδρές γραμμές θα προσπαθήσουμε να καταθέσουμε την άποψή μας, αναγνωρίζοντας την περιπλοκότητα και την πρωτοτυπία του ζητήματος. Η ανάπτυξη έχει δύο άξονες, αφενός το τι ισχύει και αφετέρου το τι πρέπει να γίνει. Τι ισχύει; Το Μνημόνιο 2 συνόδευσε το δεύτερο δάνειο, ύψους 109 δις ευρώ που μας παρείχε το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας τον Φεβρουάριο του 2012. Αυτό το δάνειο είναι αυτό που μας απασχολεί εν προκειμένω. Το «Μνημόνιο», δηλαδή τα μέτρα που συνόδευαν την συμφωνία, που υπενθυμίζουμε ότι έγινε την 26η Οκτωβρίου 2011 από την κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου, κυρώθηκε με τον νόμο ν. 4046/2012, ο οποίος μάλιστα με την απόφαση 2307/2014 του Συμβουλίου της Επικρατείας κρίθηκε συνταγματικός, όπως και το Μνημόνιο Ι (ν. 3845/2010), με την απόφαση 668/2012. Πέρα από το Μνημόνιο, κυρώθηκε από την ελληνική Βουλή και η δανειακή σύμβαση, με το ν. 4060/2012, ο οποίος στο σώμα του φέρει και το πλήρες παράρτημα της δανειακής σύμβασης στα ελληνικά. Αυτό πρακτικά τι σημαίνει; Ότι η δανειακή σύμβαση κατέστη νόμος του κράτους, πράγμα που σημαίνει ότι ισχύει μέχρι να καταργηθεί ή να αντικατασταθεί από νεώτερο νόμο. Εδώ όμως αρχίζει η ιστορία. Στον νόμο που επικυρώνει την δανειακή σύμβαση, αναφέρεται ρητά ότι το δάνειο από το ΕΤΧΣ λήγει ρητά την 31η Δεκεμβρίου 2014. Γι αυτό μάλιστα και η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου πέρασε με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου την 2μηνη παράταση της δανειακής σύμβασης την 17η Δεκεμβρίου 2014, η οποία μάλιστα έληξε χθες. Ανακύπτει ένα περίπλοκο νομικό ζήτημα: Από τη μια έχεις έναν νόμο που έχει επικυρώσει την δανειακή σύμβαση, και από την άλλη μια Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου η οποία ακόμα δεν έχει κυρωθεί από την Βουλή, για τον λόγο ότι μεσολάβησαν εκλογές. Το Σύνταγμα, στο εδάφιο β΄ του άρθρου 44 παρ. 1 αναφέρει ως προς την έκταση ισχύος της ΠΝΠ: «Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται στη Βουλή για κύρωση..μέσα σε σαράντα ημέρες από την έκδοσή τους ή μέσα σε σαράντα μέρες από την σύγκλιση της Βουλής σε σύνοδο. Αν δεν υποβληθούν στη Βουλή μέσα στις προαναφερόμενες προθεσμίες ή αν δεν εγκριθούν απ' αυτή μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή τους, παύουν να ισχύουν στο εξής». Μεταφράζοντας τη συνταγματική διάταξη στην τρέχουσα επικαιρότητα, η ΠΝΠ παράτασης της 2μηνης παράτασης εξακολουθεί να ισχύει, μιας και δεν έχουν περάσει 40 μέρες από την σύγκλιση της Βουλής σε σύνοδο (η ορκωμοσία των βουλευτών έγινε στις 5 Φεβρουαρίου οπότε αρχίζει η νέα Σύνοδος), ενώ η ΠΝΠ που έχει υποβληθεί εξακολουθεί σε κάθε περίπτωση να ισχύει μέχρι και την 17η Μαρτίου. Βέβαια υπάρχει μια ιδιομορφία: Στο σώμα της ΠΝΠ υπάρχει ρητός χρονικός προσδιορισμός, ο οποίος διαπλέκεται με τις προθεσμίες που τάσσει το Σύνταγμα για την ισχύ μιας ΠΝΠ. Από χθες έπαυσε να ισχύει η δίμηνη παράταση της δανειακής σύμβασης, το περιεχόμενο όμως της ΠΝΠ (που είναι σχεδόν ίδιο με τον κυρωτικό νόμο της δανειακής σύμβασης), εξακολουθεί να ισχύει, λόγω της 4μηνης παράτασης, η οποία άνευ νομοθετικής πρωτοβουλίας θεωρείται σιωπηρή και από την στιγμή που δεν υπάρχει αντίθετη πρόβλεψη στην δανειακή σύμβαση. Μια ΠΝΠ μπορεί να τροποποιεί το περιεχόμενο ενός νόμου, κάτι όμως που στην προκειμένη περίπτωση δεν συντρέχει, μιας και το περιεχόμενο της δανειακής σύμβασης μένει ανατριχιαστικά αμετάβλητο! Βέβαια εδώ προκύπτει και το πολιτικό ζήτημα: Η κυβέρνηση εφόσον δεν φέρνει την 4μηνη παράταση στην Βουλή, αποδέχεται, με τη σιωπηρή συναίνεσή της την δανειακή σύμβαση ως έχει, δηλαδή και το Μνημόνιο που εκείνη περιλαμβάνει. Αν όμως έφερνε την 4μηνη παράταση και μόνο στην Βουλή, όχι μόνο θα έλυνε τον γόρδιο δεσμό με την ισχύ της ΠΝΠ, αλλά επικοινωνιακά θα διακήρυττε ότι οι «μνημονιακοί νόμοι είναι παρελθόν», αφού θα ψήφιζε έναν νέο νόμο, σε σχέση μ' αυτόν που βρίσκεται σε ισχύ, δηλαδή τον ν. 4060/2012. Τι πρέπει να γίνει; Απαντώντας λοιπόν: Υποχρεούται η κυβέρνηση νομικά να φέρει την 4μηνη παράταση της δανειακής σύμβασης; Η απάντηση είναι όχι, μιας και είναι «καλυμμένη» από τον ν. 4060/2012 που επικύρωσε τη δανειακή σύμβαση, ανεξαρτήτως έκβασης της ΠΝΠ, βάσει της σιωπηρής αποδοχής συνέχειας της σύμβασης. Πολιτικά όμως δεν μπορεί μια κυβέρνηση να κρυφτεί πίσω από νομικίστικα τερτίπια, παίζοντας με τις προθεσμίες. Εκτίθεται ακόμη περισσότερο, αφού η σιωπηρή παράταση της δανειακής σύμβασης κολλάει αρμονικά και με το email Βαρουφάκη, το οποίο θεωρείται επί της ουσίας το «Μνημόνιο Συνεννόησης» που θα επιτρέψει και την τελευταία καταβολή του δανείου, τα 7,2 δις δηλαδή. Τέλος, μια σύντομη γνώμη και για το ότι η ελληνική Δημοκρατία δεν δεσμεύεται από το δάνειο του πρώτου μνημονίου, επειδή εκείνο δεν κυρώθηκε ποτέ από την Βουλή: Ως προς το ΔΝΤ δεν υπάρχει καμιά αμφισβήτηση, αφού η Ελλάδα ως μέλος του ΔΝΤ (η προσχώρησή της κυρώθηκε με νόμο ήδη από το 1945) έκανε χρήση όρου που προβλέπεται από το καταστατικό του, ως μέλος του διεθνούς οργανισμού. Αρκούσε για τη νομιμότητα και συνταγματικότητα της «συναλλαγματικής αυτής διευκόλυνσης», η αποστολή της σχετικής επιστολής από την Ελληνική Κυβέρνηση και η απόφαση-έγκριση του εκτελεστικού συμβουλίου του οργανισμού, κάτι που έγινε το 2010. Τώρα ως προς τη «Συμφωνία Δανειακής Διευκόλυνσης» (Loan Facility Agreement), που υπογράφηκε, όπως είδαμε, μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωζώνης ως δανειστών, της Ελληνικής Δημοκρατίας, ως δανειολήπτη, και του Υπουργού των Οικονομικών και της Τράπεζας της Ελλάδος. Το ζήτημα, ωστόσο, της κύρωσης με νόμο της Συμφωνίας Δανειακής Διευκόλυνσης με τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης, η οποία υπογράφηκε απλώς από τον Υπουργό Οικονομικών, όπως συμβαίνει με όλες τις σχετικές συμβάσεις εξωτερικών δανείων του ελληνικού δημοσίου, σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 2187/ 1994, είναι αμφιλεγόμενο. Είναι αλήθεια ότι τα δημόσια εξωτερικά δάνεια δεν κυρώνονται κατά πάγια πρακτική με νόμο από το Ελληνικό Κοινοβούλιο. Γι αυτό η μη επικύρωση της πρώτης δανειακής σύμβασης από την Βουλή δεν φαίνεται, ούτως ή άλλως, να έχει επιδράσει στο κύρος ή στην ισχύ της σύμβασης δανείου ούτε μπορεί να θεμελιωθεί παραβίαση συνταγματικής επιταγής, όταν η υποχρέωση κύρωσης στην προκειμένη περίπτωση είναι ερμηνευτικά αμφισβητούμενη, μεταξύ των άλλων και λόγω της πάγιας αντίθετης συνταγματικής πρακτικής. Αλλά και η σχετική υποχρέωση της Κυβέρνησης για κύρωση, αν υποθέσουμε ότι υπάρχει, είναι και αυτή κυβερνητικής φύσεως και η αντίστοιχη ευθύνη καθαρά πολιτική (Μανιτάκης, 2011). Επομένως, οποιαδήποτε αιτίαση των «αντιμνημονιακών» συνταγματολόγων περί μη δέσμευσης της χώρας από τις δανειακές συμβάσεις νομικά δεν στέκει σε καμία περίπτωση. Οι αναφορές τους, ότι η σύγκλιση της Ολομέλειας της Βουλής θα αναδείξει τον παράνομο χαρακτήρα των διεθνών συμφωνιών, είναι πέρα από έωλη και κακός οιωνός για την διαπραγμάτευση. Η οποία όμως παρουσιάζει ένα εξαιρετικό ενδιαφέρον στο εξής: Δεν προσδίδει η κυβερνητική πλευρά καμιά ισχύ στο email Βαρουφάκη, πόσο μάλλον στην συμφωνία του Eurogroup. Έτσι όμως δικαιώνει την βιβλιογραφία από την αρχή της κρίσης που υποστήριζε ότι το «Μνημόνιο» δεν ήταν διεθνής σύμβαση εκχώρησης αρμοδιοτήτων, που απαιτούσε την έγκριση των 3/5 του Κοινοβουλίου, αλλά ένα «ήπιου δικαίου» διεθνές κείμενο, το οποίο κατέγραφε απλά και μόνο στόχους κοινά δεσμευτικούς και το οποίο έμμεσα συνομολογούν οι Κατρούγκαλος και Κασιμάτης. Καταληκτικά: Νομικά η παράταση της δανειακής σύμβασης οριακά δεν είναι αναγκαίο να κυρωθεί από την Βουλή, όχι όμως με το φαιδρό επιχείρημα ότι τα δάνεια είναι παράνομα. Τα δάνεια που συνήψε η Ελληνική Δημοκρατία είναι νόμιμα, όπως και τα μνημόνια που την συνοδεύουν. Αν η κυβέρνηση εμμείνει στην μη κύρωση της 4μηνης παράτασης, μέσω ενός νέου νόμου, τότε πολιτικά θα αποδέχεται την πλήρη ισχύ της δανειακής σύμβασης και των μνημονιακών νόμων που την συνοδεύουν. Αν θέλει η κυβέρνηση να υποδηλώσει ένα νέο ξεκίνημα, θα πρέπει να καταθέσει την 4μηνη παράταση και ταυτόχρονα να ενημερ΄ψσει το σώμα για τις δεσμεύσεις του email Βαρουφάκη και την απόφαση της 20ης Φεβρουαρίου του Eurogroup. Διαφορετικά θα μείνει κρυπτόμενη πίσω από το δαιδαλώδες πλέγμα των νομικών ρυθμίσεων που θα μας θυμίζουν εποχές συγκυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου και όχι "πρώτη φορά αριστερά".. http://www.epikairo.gr/index.php/apopsi/item/9580-prepei-i-oxi-na-kyrothei-i-4mini-paratasi-tis-daneiakis-symvasis-apo-tin-vouli http://www.epikairo.gr/index.php/apopsi/item/9580-prepei-i-oxi-na-kyrothei-i-4mini-paratasi-tis-daneiakis-symvasis-apo-tin-vouli ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ __________ Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το http://www.isobitis.com ______________
