Η προέλευση της λέξης "Κυβισμός"
Η έννοια του κυβισμού πηγάζει από ένα γράμμα του Σεζάν ("Cezanne") στον Εμίλ
Μπερνάρ ("Emile Bernard") που γράφτηκε τον Απρίλιο του 1904 και στο οποίο
υπάρχει μία φράση που επαναλαμβάνεται συχνά για να δικαιολογήσει τη θεωρία των
κυβιστών : "Μεταχειριστείτε τη φύση μέσα από τον κύλινδρο, τη σφαίρα, τον κώνο,
και βάλτε το σύνολο σε αναλογία έτσι ώστε η κάθε μεριά ενός αντικειμένου,
πλάνου, να κατευθύνεται προς ένα κεντρικό σημείο." Όμως η συνέχεια της φράσης
είναι : "Οι παράλληλες γραμμές στον ορίζοντα σχηματίζουνε ένα μέρος της φύσης η
διαφορετικά της παράστασης που ο Pater Omnipotens Aeterne Deus διασκορπίζει
μπροστά μας. Οι κάθετες γραμμές στον ορίζοντα δείχνουν το βάθος. Εκ τούτου, η
φύση είναι για τους ανθρώπους πιο βαθειά απ' ότι επιφανειακή. Γι' αυτόν το λόγο
υπάρχει μεγάλη ανάγκη να εισάγουμε μέσα στο φώς μας, το οποίο αντιπροσωπεύετε
από κόκκινο και κίτρινο, ένα ποσοστό μπλε χρώματος για να νιώσουμε τον αέρα." Ο
κυβισμός είναι αναμφίβολα το πιο αποφασιστικό ρεύμα στην ιστορία της μοντέρνας
τέχνης. Κληρονόμησε τις έρευνες του Σεζάν πάνω στη δημιουργία μίας εικόνας που
να μην είναι μία απλή απομίμηση του αληθινού και των πρωτόγονων τεχνών : ο
κυβισμός αναστάτωσε την παραδοσιακή έννοια αναπαράστασης στην τέχνη. Όπως είπε
ο ιστορικός τέχνης και ειδικός στον κυβισμό, Τζόν Γκόλντινγκ ("John
Golding")"ο κυβισμός είναι εικονική γλώσσα τελείως πρωτότυπη, ένας εντελώς
καινούργιος τρόπος να βλέπεις τον κόσμο και μία νέα αισθητική θεωρία. Για αυτόν
το λόγο έδωσε μια νέα κατεύθυνση στην μοντέρνα τέχνη".
Ο κυβισμός συνδέεται χωρίς αμφιβολία με τον Σεζάν αφού ο Μπράκ κατέληξε να
κάνει κυβιστικά έργα παρακολουθώντας αναλυτικά τα έργα του το 1906. Ο
κυβιστικός πίνακας του Μπράκ, Maisons a l'Estaque (1907), απορρίφθηκε από το
Φθινοπωρινό Σαλόνι ("Salon d'automne") του 1908 και ο Ματίς ο οποίος ήταν στην
επιτροπή χαρακτήρισε τον πίνακα ως "κυβιστικό" και τον απέρριψε. Στο βιβλίο
"Μαρτυρίες κατά τη Gertrude Stein" ο Ματίς δήλωσε: " Απ' όσο θυμάμαι, ο Μπράκ
ήταν αυτός που έκανε το πρώτο κυβιστικό έργο. Παρουσίαζε ένα μεσογειακό τοπίο:
ένα παράκτιο χωριό που φαινόταν από πάνω. Για να δώσει σημασία στις σκεπές, οι
οποίες ήταν λίγες, συνέχισε τα σχέδια που παρουσίαζαν τις στέγες ως γραμμές
μέσα στον ουρανό. Είναι κάτι τελείως καινούργιο για την μοντέρνα τέχνη για το
οποίο έχουμε πολλές συζητήσεις."
Ιστορία του κυβισμού
Η ιστορία του κυβισμού είναι διαιρεμένη σε τρεις μεγάλες περιόδους:
Σεζανική φάση (1906-1910)
Η μέθοδος της "Σεζανικής Φάσης" συνδέεται με την αναπαράσταση του αντικειμένου
σε διάσταση, με τον τρόπο του Σεζάν. Η παραδοσιακή προσέγγιση αντιστρέφεται με
ραγισμένες γραμμές. Η "Σεζανική φάση" παραπέμπει κυρίως σε καλλιτέχνες όπως ο
Μπρακ με το διάσημο πίνακά του Maisons d'etasque ο οποίος ήταν ο πρώτος πίνακας
που θεωρήθηκε κυβιστικός από τον Ματίς κατά την διάρκεια της παρουσίασής του το
1908.
Αναλυτικός κυβισμός (1910-1912)
Κατά την διάρκεια αυτής της φάσης του κυβισμού το αντικείμενο απεικονίζεται απ'
όλες τις πλευρές του οι οποίες παρουσιάζονται ως μικρές επιφάνειες. Το
χαρακτηριστικό αυτής της περιόδου είναι ότι η παλέτα των χρωμάτων είναι πολύ
περιορισμένη (γκρι, καφέ, πράσινο, μπλε σκούρο). Αντίθετα, ο φωτισμός παίζει
πολύ σημαντικό ρόλο και μοιράζεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε σχήμα. Ο
αναλυτικός κυβισμός αφορά κυρίως τον Μπράκ με τους πίνακές του Broc et Violon
(1909-1910), Violon et Palette και Piano et Mandore. Συνδέεται επίσης με τον
Πικάσο με τον πίνακα Le Joueur de guitare.
Συνθετικός κυβισμός (1912-1914)
Η περίοδος του συνθετικού κυβισμού χαρακτηρίζεται από την επιστροφή των έντονων
χρωμάτων και από τη χρησιμοποίηση της τεχνικής των κολάζ. Το πρώτο κολάζ είναι
ένα έργο του Μπράκ το οποίο ονόμασε Compotier et Verre (1912). Ο ζωγράφος
επιλέγει με προσοχή τις πλευρές του αντικειμένου που θα προβάλει στον πίνακα
(αντίθετα με την δεύτερη φάση κυβισμού στην οποία δεν υπάρχει επιλογή). Στον
πίνακα του ο Μπράκ ενσωματώνει στοιχεία της πραγματικότητας μέσα από το κολάζ.
Η χρήση υλικών όπως ψεύτικο ξύλο, μάρμαρο κλπ κάνει τον Πικάσο να κατασκευάσει
κάτι παρόμοιο ένα χρόνο αργότερα: Guitare et Bouteille de Bas (1913).
Ορφισμός
Ο ορφικός κυβισμός ή ορφισμός (1914-1921) : Η ονομασία δόθηκε από τον Γκιγιόμ
Απολινέρ ο οποίος είναι ο μόνος που συνδέει αυτήν την τέχνη με τον κυβισμό. Οι
δύο κεντρικοί καλλιτέχνες αυτού του ρεύματος είναι ο Ρομπέρ Ντελονέ και η
γυναίκα του Σόνια Ντελονέ ("Sonia Delaunay"). Στους ορφικούς πίνακες , τα
χρώματα διαχωρίζονται από τα σχήματα και δημιουργούνε χρωματιστούς κύκλους οι
οποίοι δίνουν ρυθμό στον πίνακα. Ο όρος ορφισμός στην πραγματικότητα δεν έχει
καμία σχέση με τον κυβισμό. Ο ιστορικός τέχνης Μισέλ Λακλότ ("Michel Laclotte")
δήλωσε ότι ο Απολινέρ δεν ήξερε πολύ καλά για τι πράγμα μίλαγε όταν εφεύρε
αυτήν την έννοια και την σύνδεσε με τον κυβισμό.
Κυβιστές καλλιτέχνες
.Ζωρζ Μπρακ
.Μαρσέλ Ντυσάν
.Φράνσις Πικαμπιά
.Πάμπλο Πικάσσο
.Πωλ Σεζάν
Τέλος δεύτερου μέρους.
Φιλικά Γιώργος
________
Orasi mailing list
για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
και στο θέμα γράψτε unsubscribe
Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας
στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
Για το αρχείο της λίστας
http://www.mail-archive.com/[email protected]/
παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
http://www.freelists.org/archives/orasi
__________
NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
http://www.nvda-project.org/
__________
Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο
ρεπερτόριο επισκεφθείτε το
http://www.isobitis.com
______________
