Το φθονερό μειδίαμα της γκρίνιας
Παρατηρώ με προσοχή τα υλικά με τα οποία συντίθεται συχνά το χιούμορ μέσα στον κόσμο της κοινωνικής δικτύωσης. Άνθρωποι γελοιοποιούνται και διαπομπεύονται, ενώ τα φώτα πέφτουν συνήθως πάνω στα συμπτώματα και τις παρακμιακές παθογένειες χωρίς ποτέ να αγγίζεται το σύστημα που τα αναπαράγει. Μα και οι τηλεοπτικές σατιρικές εκπομπές με τον ίδιο τρόπο δεν λειτουργούν; Μέσα σε αυτό το κλίμα και τις γενικότερες αναδιατάξεις που έφεραν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη ζωή μας, ήρθε επίσης στην επιφάνεια με τρόπο δυναμικό μια νέα έννοια: το τρολ (troll). Φανταστείτε κάποιον χρήστη που πετάγεται σε μια συζήτηση άλλων χρηστών και δεν ενδιαφέρεται να έχει μια θετική ή δημιουργική παρέμβαση. Το μόνο που ζητάει, με κάθε τρόπο, είναι να εκνευρίσει τους υπόλοιπους χρήστες λέγοντας άσχετα ή προκλητικά πράγματα, εξευτελίζοντας και γελοιοποιώντας τους υπόλοιπους συμμετέχοντες στη συζήτηση. Τρολ (troll) είναι αυτός που έχει σκοπό να προκαλέσει αναταραχή, συχνά με τρόπο αρκετά προσβλητικό, ειρωνικό και κακότροπο. Κι όμως, οι παραπάνω αφορμές γέλιου δεν έχουν άμεση συγγένεια με την κολακεία; Αφήνοντας τον εαυτό μας στο απυρόβλητο, σε μια συνθήκη θυματοποίησης, οδηγούμαστε εύκολα στο να μετατρέπουμε χωρίς κόπο την ανασφάλειά μας σε χιουμοριστική κατακεραύνωση των άλλων. Πολλοί ακολουθούν γελώντας γιατί τούτο το γέλιο δεν κουράζει και δεν ξεβολεύει. Επιδοκιμάζοντας με το γέλιο μας όμως τούτο το ευτελές, το μετατρέπουμε σε κάτι δικό μας, διασώζοντας έτσι τον φθόνο και την κακία που θεμελιωδώς φέρει. Χανόμαστε μέσα στο χοντρό γέλιο με μάτια να γυαλίζουν από φθόνο και κλεινόμαστε όλο πιο βαθιά στο αρραγές προσωπικό μας κάστρο! Τι είναι αυτός ο φθόνος που ενυπάρχει δομικά στις παραπάνω περιπτώσεις; Είναι φθόνος με τη μορφή τοξικής εκδικητικότητας: ο φθόνος που φθείρει την κατανόησή μας, αλλά και την όποια κοπιώδη προοπτική δημιουργίας κοινού χώρου, επειδή μηδενίζει στη σκέψη μας την παρουσία της διαφορετικής σκέψης των άλλων. Έτσι γεννιέται η κακία που μας προσφέρει μια προσωρινή ανακούφιση καθώς δεν αντέχουμε το διαφορετικό, ειδικά όταν η παρουσία του αναδεικνύει την πνευματική μας πώρωση και αδιαλλαξία. Σταδιακά συνηθίζουμε στο εύκολο και αρνητικό και ζητούμε διαρκώς περισσότερο. Γινόμαστε ένα δίκτυο ανθρώπων με το φθονερό μειδίαμα της γκρίνιας! Η γκρίνια άλλωστε δεν είναι ο τρόπος ζωής όσων δεν δημιουργούν και δεν εννοούν να ξεβολευτούν αρχίζοντας από τα ίδια τους τα αυτονόητα; Στην Ποιητική ο Αριστοτέλης οραματίζεται το σταδιακό πέρασμα από το χοντρό γέλιο του ψόγου και του πειράγματος και της αριστοφανικής διακωμώδησης χαρακτήρων και πράξεων προς ένα γέλιο πιο πνευματικό, ένα χιούμορ λεπτό και βαθυστόχαστο. Τι μας λέει με άλλα λόγια ο Αριστοτέλης; Το γέλιο είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση καθώς είναι ο βαθύτερος τρόπος να βγαίνουμε από τον εαυτό μας με μια διαδικασία καθαρτική. Το ουσιωδώς κωμικό δεν χτυπάει ανθρώπους, αλλά την κατάσταση στην όποια έχουν εμπλακεί. Το κωμικό έτσι παίρνει τη μορφή μιας αναλαμπής που αποκαλύπτει την ασημαντότητα μιας συγκεκριμένης συνθήκης, την οποία και αφήνει στο έλεος της διαβρωτικής αμφιβολίας. Το αντέχει αυτό κάποιος που είναι εξαιρετικά ανασφαλής ή υπερβολικά προσκολλημένος στην ιδεολογία του; Μάλλον όχι. Ο ανασφαλής για παράδειγμα δεν αντέχει το βαθύ χιούμορ διότι έχει ανάγκη τα πάντα γύρω του να έχουν τη βεβαιότητας της ακλόνητης βαρύτητας. Δεν είναι επίσης τυχαίο το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι που παρουσιάζονται ως ιδεολόγοι καταφεύγουν πιο εύκολα στο τρολάρισμα. Με το τρολάρισμα και τον ψόγο το status quo παραμένει βολικά αδιαφοροποίητο. http://www.protagon.gr/41041 http://www.protagon.gr/41041 Στάλθηκε από το iPhone μου ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ __________ Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το http://www.isobitis.com ______________
