Μπαρόκ

Με τον όρο Μπαρόκ (Baroque) αναφερόμαστε είτε στην ιστορική περίοδο 1600 - 1750 
που ακολούθησε την Αναγέννηση (ειδικότερα τον Μανιερισμό), είτε στο 
συγκεκριμένο καλλιτεχνικό ύφος που διαμορφώθηκε την περίοδο αυτή. Το ύφος του 
Μπαρόκ αποτέλεσε ένα νέο τρόπο έκφρασης που γεννήθηκε στη Ρώμη της Ιταλίας, απ' 
όπου εξαπλώθηκε σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Χαρακτηρίστηκε από ένα έντονο 
δραματικό και συναισθηματικό στοιχείο, ενώ εφαρμόστηκε κυρίως στην 
αρχιτεκτονική, τη γλυπτική και τη μουσική, αλλά συναντάται παράλληλα και στη 
λογοτεχνία ή τη ζωγραφική.

 

 

Σκοπός του μπαρόκ είναι πρωτίστως να εντυπωσιάσει καθώς και να εξυψώσει τον 
άνθρωπο μέσα από τα πάθη και τα συναισθήματά του. Σε αντίθεση με τις 
ιδεολογικές αρχές του ρομαντικού κινήματος, ο άνθρωπος δεν εκλαμβάνεται ως 
μονάδα αλλά ως μέρος ενός συνόλου. Στο μπαρόκ ύφος, σε συμφωνία με το 
φιλοσοφικό ρεύμα της εποχής, υπάρχουν έντονα τα στοιχεία του ορθολογισμού χωρίς 
όμως να αποκλείονται και οι συμβολισμοί. Ο όρος μπαρόκ προέρχεται πιθανότατα 
από την πορτογαλική λέξη barocco, που σημαίνει το ακανόνιστο μαργαριτάρι και ως 
επίθετο δηλώνει γενικά την έννοια του ασυνήθιστου ή παράδοξου. Η επιτυχία του 
Μπαρόκ οφείλεται σε ένα μεγάλο βαθμό και στην στήριξη της Καθολικής εκκλησίας, 
η οποία χρησιμοποίησε την τεχνοτροπία του και το δραματικό του ύφος για την 
αναπαράσταση πολλών θρησκευτικών θεμάτων που προκαλούσαν την συναισθηματική 
συμμετοχή του θεατή. Επιπλέον, η αριστοκρατία της εποχής και η βασιλική εξουσία 
ευνοήθηκε από το επιβλητικό ύφος του μπαρόκ για την κατασκευή ανάλογων κτιρίων 
ή παλατιών που ενίσχυαν το κύρος της. Σε χώρες με έντονη παρουσία του 
προτεσταντικού κινήματος, όπως η Ολλανδία ή η Αγγλία, το μπαρόκ δεν κατάφερε να 
επικρατήσει.

 

 

Μουσική

Το μπαρόκ ύφος δεν επηρέασε μόνο τις εικαστικές τέχνες αλλά επηρέασε σε μέγιστο 
βαθμό και τη μουσική. Οι μεγαλύτερες κατακτήσεις της Μπαρόκ μουσικής 
περιλαμβάνουν την ανάπτυξη του λυρικού θεάτρου, του μουσικού είδους της όπερας 
και του ορατόριου.

 

Βασικά χαρακτηριστικά της μπαρόκ μουσικής είναι:

οι μείζονες και ελάσσονες κλίμακες που αντικαθιστούν τους εκκλησιαστικούς 
τρόπους

η σταδιακή μετάβαση από την πολυφωνία του μεσαίωνα και της Αναγέννησης στην 
ομοφωνική γραφή, η οποία ολοκληρώνεται την εποχή του κλασικισμού

η εμφάνιση νέων μουσικών μορφών, όπως η όπερα και το ορατόριο, η μπαρόκ σουίτα, 
η τριο-σονάτα και τα κοντσέρτα γκρόσο ή σόλο (concerto grosso, concerto solo)

η εξέλιξη αρκετών μουσικών οργάνων και η εγκατάλειψη άλλων

το basso continuo (συνεχές μπάσο ή βάσιμο)

 

Η μπαρόκ μουσική είναι έντονα συνδεδεμένη και με το χορό. Ειδικότερα, ως 
τμήματα της μπαρόκ σουίτας, εντάσσονται πολλοί χοροί όπως η γκαβότ (gavotte) ή 
η μπουρέ (bourree).

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα

Σε αντίθεση με το αναγεννησιακό ύφος που βασίστηκε κυρίως στη λογική, το ύφος 
του μπαρόκ απευθύνεται περισσότερο στο συναίσθημα. Παράλληλα χαρακτηρίζεται 
σχεδόν σε όλες τις καλλιτεχνικές εκφάνσεις του από ένα αίσθημα δέους και 
μεγαλείου καθώς και μια υπερβολή στη διακόσμηση και την πολυτέλεια που 
αναδεικνύουν ένα επιβλητικό και πομπώδες ύφος. Τα κυριότερα μέσα που 
χρησιμοποίησε στις εικαστικές τέχνες είναι οι καμπύλες γραμμές, οι πολύπλοκοι 
διαπλεκόμενοι όγκοι, η αυστηρή ιεράρχηση των χώρων, η απόδοση της κίνησης, η 
εκμετάλλευση του φωτός και η δημιουργία έντονων αντιθέσεων είτε με τη μορφή 
εσοχών στην αρχιτεκτονική, είτε μέσω έντονων φωτοσκιάσεων στη ζωγραφική.

Σημαντικοί συνθέτες της μπαρόκ μουσικής θεωρούνται οι:

Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ (1685-1750) -- Ο θάνατος του σηματοδοτεί και το τέλος 
της μπαρόκ περιόδου

Γκεόργκ Φρήντριχ Χέντελ (1685-1759)

Αρκάντζελο Κορέλι (1653-1713)

Αλεσσάντρο Σκαρλάττι (1660-1725)

Ζαν Μπατίστ Λυλί (1632-1687)

Φρανσουά Κουπρέν (1668-1733)

Ζαν Φιλίπ Ραμώ (1683-1764)

Χένρυ Πέρσελ (1659-1695)

Αντόνιο Βιβάλντι (1678-1741)

Πατήστε εδώ για τις επόμενες συνθέσεις:

Four Seasons ~ Vivaldi

https://www.youtube.com/watch?v=GRxofEmo3HA Μπαρόκ'', 

Γ. Φ. Χαίντελ 

https://www.youtube.com/watch?v=7vBE9vo17ug

ΜΠΑΧ ΓΙΟΧΑΝ ΣΕΜΠΑΣΤian

https://www.youtube.com/watch?v=ZBIzGgDRRGg&list=PL4B73CCD9B986D9FF

Γιώργος
________

Orasi mailing list
για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
και στο θέμα γράψτε unsubscribe

Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας 
στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]

διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net

Για το αρχείο της λίστας
http://www.mail-archive.com/[email protected]/
παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
http://www.freelists.org/archives/orasi
__________
NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
http://www.nvda-project.org/
__________
Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο 
ρεπερτόριο επισκεφθείτε το
http://www.isobitis.com

______________

Απαντηση