Τα πάθη της ψυχής και η λογοτεχνία Η ευφορία της ύπαρξης, μια ουτοπία; Ζούμε και εν μέρει μόνο ζούμε, με ανάμεικτα συναισθήματα θλίψης και οργής πορευόμαστε, μέσα στο σκοτάδι μακριά από τη ζωή που είχαμε κάποτε ονειρευτεί.
Όμως το τέλος της Ιστορίας δεν ισχύει, το μέλλον ανήκει στην έκπληξη και η λογοτεχνία επιμένει σε αυτό που πάντα ήταν: Μια ιαματική δυνατότητα υπέρβασης, η αναζήτηση ενός άλλου τρόπου για να υπάρχεις. «Τα μόνα αληθινά πρόσωπα είναι οι ήρωες της λογοτεχνίας» μας θυμίζει ο Προύστ και ο Ρασκόλνικφ, όπως λέει ο Καμυ, είναι πιο αληθινός από τον Ροβεσπιέρο. Τι μας διδάσκουν οι ήρωες στα μυθιστορήματα για την απώλεια, τη φθορά, τον έρωτα, το φόβο, τι μαθαινουμε μεσα από την αφηγηση των παθών τους, για το νόημα της ζωής που δεν είναι ποτέ ούτε τόσο άσχημη, ούτε τόσο όμορφή, όσο φανταζόμαστε είναι όμως το μόνο που έχουμε. Τι μας μαθαίνουν οι ήρωες που έχουμε πλάσει μέσα από μυθιστορήματα μας όπως π.χ. η περσινή αρραβωνιαστικιά, η Λεύκα, η Μάρθα Φρόυντ, η Βέρθα, για τον μετασχηματισμό της οδύνης σε δημιουργία; *Ποιο είναι το αντίδοτο στις κρίσεις που εισβάλλουν στη ζωή μας; Ποιος μας έχει υποσχεθεί ότι η ζωή είναι μόνο ωραία; Μπορεί η λογοτεχνία να μας προσφέρει απαντήσεις; Η απόσταση ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, στην επιθυμία και τη διάψευσή της, μεγαλώνει σε εποχές μεγάλων και μεταμορφωτικών κρίσεων, όπως αυτή που ζούμε. Υπάρχει όμως αυτό που έχουμε φανταστεί; Η διαρκής ευφορία της ύπαρξης, ο απρόσκοπτος τρόπος βίωσης, η αδιατάρακτη καθημερινότητα; Μπορούμε να σκεφτόμαστε και να σχεδιάζουμε το μέλλον χωρίς τους αιφνιδιασμούς της συγκυρίας και της έκπληξης; Είμαστε φιλόξενοι στο απρόβλεπτο και στην απώλεια του ελέγχου; Από διαφορετικούς δρόμους και με πολλά δικά τους βιβλία στις αποσκευές τους, η ψυχολόγος και η συγγραφέας θα αντιμετωπίσουν την ουτοπία του ακυρωμένου ονείρου με μια περιήγηση στη λογοτεχνία και τους ήρωές της, για να αντλήσουν από εκεί «υποδείξεις» ζωής και παραδείγματα μεταμόρφωσης της οδύνης, της οργής, της θλίψης και της ανησυχίας, σε δημιουργία και στοχαστική προσαρμογή. Για την Φωτεινή Τσαλίκογλου και την Ζυράννα Ζατέλη η λογοτεχνία επιμένει σε αυτό που πάντα ήταν: μια ιαματική δυνατότητα υπέρβασης, η αναζήτηση ενός άλλου τρόπου για να υπάρχεις, ένας διάλογος με τους πρωταγωνιστές της, η ανακάλυψη αναλογικών προτύπων για τις δικές μας απώλειες, τις φθορές, τον έρωτα, το φόβο, την απογοήτευση. Περισσότερο αληθινά από τις πραγματικές υπάρξεις, όπως έλεγε ο Προυστ, τα πρόσωπα των μυθιστορημάτων, αφηγούνται τα πάθη τους και γίνονται ένας καθρέφτης για τον αναγνώστη, τον καλούν να δει τη ζωή έτσι όπως είναι: μια διαδρομή ούτε πάντα άσχημη, ούτε συνεχώς συναρπαστική, ούτε όπως την έχουμε φανταστεί για να ξεχνάμε τη θνητότητά μας. Ένα ταξίδι, που με αποδοχές και επινοήσεις μπορεί να είναι συναρπαστικό, ακόμα και στις πιο σκοτεινές στιγμές του. Η Ζυράννα Ζατέλη ασχολείται μόνο με το γράψιμο και μετά από άσκηση στην διηγηματογραφία -με δυο συλλογές 1984 και 1986- εμφανίστηκε στο μυθιστόρημα με το Και με το φως του λύκου επανέρχονται (1993- Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 1994), «δημιουργώντας έναν κόσμο αποκλειστικά δικό της, ώριμο θεματικά και υφολογικά, ένα σύμπαν που το συνθέτουν αιχμηρές και οδυνηρές εμπειρίες» (Μάριο Βίτι, Ιστορία της Ελληνικής Λογοτεχνίας). Το 2001 εκδόθηκε το μυθιστόρημά της, Ο θάνατος ήρθε τελευταίος, πρώτο μέρος της τριλογίας, Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους (Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2002). Το 2005 εκδόθηκε η νουβέλα της, Ο δικός της αέρας και το 2006 το αφήγημα, Οι μαγικές βέργες του αδελφού μου, με αφορμή την έκθεση ξυλογλυπτικής του Χρήστου Καρακόλη στο Μουσείο Μπενάκη. Το 2009 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της Το πάθος χιλιάδες φορές, δεύτερο μέρος της τριλογίας Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους. Το 2010 τιμήθηκε με το Βραβείο Μυθιστορήματος της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου της. Βιβλία της μεταφράστηκαν και κυκλοφορούν στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ολλανδία, τη Σερβία και τη Λιθουανία. Η Φωτεινή Τσαλίκογλου έχει εκδώσει: Τα επιστημονικά έργα και δοκίμια: Σχιζοφρένεια και φόνος (Αναζητώντας τον χαμένο παράδεισο), Μυθολογίες βίας και καταστολής. Ο μύθος του επικίνδυνου ψυχασθενή, Ψυχολογικά, Ψυχο-λογικά (Οι παγίδες του αυτονόητου), Η ψυχολογία στην Ελλάδα σήμερα, Στην Άλλη όχθη και Μήπως; (διάλογοι με τη Μαργαρίτα Καραπάνου). Το παραμύθι: Η νεράιδα της γης (εικονογράφηση Αλέξη Κυριτσόπουλου). Τα μυθιστορήματά: Η κόρη της Ανθής Αλκαίου, Έρως φαρμακοποιός, Ονειρεύτηκα πως είμαι καλά, Εγώ, η Μάρθα Φρόιντ, Το χάρισμα της Βέρθας. Τη νουβέλα: Όλα τα ναι του κόσμου. Και: Ψυχολογία της καθημερινής ζωής (η κουλτούρα του εφήμερου), Η ψυχή στη χώρα των πραγμάτων, Δε μ' αγαπάς. Μ' αγαπάς (Τα παράξενα της μητρικής αγάπης- Τα γράμματα της Μαργαρίτας Λυμπεράκη στην κόρη της Μαργαρίτα Καραπάνου). ένα άρθρο των πρωταγωνιστών Φιλικά Γιώργος ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ __________ Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο ρεπερτόριο επισκεφθείτε το http://www.isobitis.com ______________
