μια τε¬χνική επηρεασμού της ανθρώπινης δραστηριότητας, που επιδιώκει να
επιβάλει ένα προϊόν οποιασδήποτε μορφής μ” οποιοδήποτε μέσο. Η τεχνική
της διαφήμισης, στηρι¬ζόμενη στα δεδομένα της ψυχολογίας και της
κοινωνιο¬λογίας, χρησιμοποιεί εντυπωσιακές λέξεις, εικόνες και χρώματα,
που επιδρούν πρώτα στο υποσυνείδητο και μετά έρχονται στην επιφάνεια με
τη μορφή μιας αυθόρ¬μητα επιβεβλημένης ανάγκης.
Πριν από λίγα χρόνια, όποιος ήθελε να πάρει την εξουσία σε μια χώρα, δεν
είχε παρά ν” αποκτήσει τον έλεγχο του στρατού και της αστυνομίας. Σήμερα
μόνο στις υπανάπτυκτες χώρες οι φασίστες στρατηγοί, για να κάνουν
πραξικόπημα, χρησιμοποιούν ακόμη τα τανκς. Αρκεί μια χώρα να φτάσει σ”
ένα σημαντικό επίπεδο εκ¬βιομηχάνισης, για ν” αλλάξουν τελείως τα
πράγματα. Σήμερα μια χώρα ανήκει σ” αυτόν που ελέγχει τα μέσα
ενημέρωσης. Η διαφήμιση αποτελεί ένα κύκλωμα δεύτε-ρου βαθμού,
παρασιτικό του κυκλώματος των μαζικών μέσων ενημέρωσης. Το πρώτο κύκλωμα
προβάλλει πρό¬τυπα που η κοινωνία των ληπτών τ” «αναμασά», για να τα
ξαναπλασάρει το διαφημιστικό κύκλωμα, αφού το κοινό τα δέχτηκε πρόθυμα.
Με την έννοια αυτή η διαφήμιση, και με τη συνδρομή της
μικροηλεκτρονικής, της ψυχοπολιτικής και της τηλε¬ματικής, παίζει
σημαντικό ρόλο στη χειραγώγηση των μαζών και την εκμηδένιση κάθε ψυχικής
αντίστασης. Αυτή η μέθοδος πλύσης εγκεφάλου είναι επικίνδυνη, όχι μόνο
γιατί μας αναγκάζει ν” αγοράζουμε πράγματα, που δεν έχουμε ανάγκη
(οικονομική αφαίμαξη), αλλά κυρίως γιατί καθορίζει τις πολιτικές και
ιδεολογικές μας επιλογές. Οι υπνωτικές μέθοδοι, που χρησιμοποιούνται στη
διαφήμιση, αποτελούν ένα σοβαρό κίνδυνο για την ψυ¬χική μας υγεία,
ειδικά για τις κριτικές μας ικανότητες και τη συναισθηματική μας
ανεξαρτησία. Πολλοί αποκα-λούν τη διαφήμιση «δημοκρατία της αγοράς.»
Αυτό όμως μπορεί να σημαίνει και κάτι άλλο, πως η δημοκρατία γί¬νεται
υπόθεση αγοράς.
Οι υποσυνείδητες προτροπές, όπως είναι η ακατά¬παυστη επανάληψη και ο
αποπροσανατολισμός της λογι¬κής σκέψης μέσ” από μια έκκληση προς τις
σαρκικές επι¬θυμίες, μας καταδιώκουν τις στιγμές που είμαστε
περισ¬σότερο ευάλωτοι και μας οδηγούν στο πνευματικό νάρκωμα και την
παθητικοποίηση. Η διαφήμιση αυτής της μορφής έχει επανειλημμένως
στηρίξει αυταρχικά καθε¬στώτα, αφού καλλιεργεί την υιοθέτηση έτοιμων
σχημά¬των και παραλύει την κριτική ικανότητα και το αμφισβητικό πνεύμα.
Όταν το κοινό-δέκτης των μηνυμάτων φτάσει σ” αυτή την κατάσταση αβουλίας
και αποβλάκω¬σης, είναι έτοιμο πια να υπακούσει σ” οποιοδήποτε
πο¬λιτικό, ιδεολογικό ή θρησκευτικό μήνυμα. Γιατί πρόσ¬φατα στην αγορά
της κατανάλωσης «ιδεών» έκαναν και στην πατρίδα μας την εμφάνιση τους
κάποιες «νέες θρη¬σκείες», που έχουν, ίσως, τις ρίζες τους στην Ανατολή,
όμως οι δίαυλοι των επαφών τους καταλήγουν στα τα¬μεία κάποιων
επιτηδείων της Αμερικής.
Μέσα σ” αυτές τις συνθήκες της αποστειρωμένης πνευ¬ματικότητας, οι μάζες
(η λέξη μάζα ενέχει το στοιχείο του αγελαίου) χάνουν το αναφαίρετο
δικαίωμα και πρω¬ταρχικό καθήκον ν” αποφασίζουν πώς θα ζήσουν.
Πρό¬κειται, δηλαδή, για μια εσωτερική υποταγή του ατόμου, πολύ
ισχυρότερη από την κατάκτηση που επιτυγχάνεται από τα βασανιστήρια και
τις σωματικές ταλαιπωρίες, αφού το άτομο δεν μπορεί πια να θέλει παρά
αυτά που του επιβάλλονται.
Η κατάργηση της διαφήμισης είναι πια αδύνατη μέσα στις
κοινωνικο-οικονομικές σχέσεις, που έχουν διαμορ¬φωθεί. Πρέπει, όμως, να
γίνει συνείδηση πως όταν αδια¬φορούμε για το περιεχόμενο των μηνυμάτων,
ο δέκτης παίρνει απλά ένα ιδεολογικό «μάθημα», μια πρόταση πτώσης σε
ναρκιοτική παθητικότητα. Όταν θριαμβεύουν τα μαζικά μέσα ενημέρωσης,
πεθαίνει η κριτική ικανό¬τητα του ανθρώπου. Όταν ο άνθρωπος μαθαίνει
μόνο ν” αγοράζει, τελικά αγοράζεται.
(28 Ιανουαρίου 1987)
Από το βιβλίο του Σαράντου Ι. Καργάκου: «Προβληματισμοί – ένας διάλογος
με τους νέους.» Τόμος Ε΄
GUTENBERG – ΑΘΗΝΑ 1997
Μου αρέσει!Μου αρέσει!
________
Orasi mailing list
για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
και στο θέμα γράψτε unsubscribe
Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας
στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
Για το αρχείο της λίστας
http://www.mail-archive.com/[email protected]/
παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
http://www.freelists.org/archives/orasi
__________
NVDA δωρεάν αναγνώστης οθώνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
http://www.nvda-project.org/
__________
Για καλή Ελληνική και ξένη μουσική, Θεατρικά έργα από το ελληνικό και παγκόσμιο
ρεπερτόριο επισκεφθείτε το
http://www.isobitis.com
______________
