Σίγκμουντ Φρόυντ (Freud Sigmund 1856-1939)
Αυστριακός νευρολόγος και ψυχίατρος, ιδρυτής της ψυχανάλυσης. Προσδιόρισε και καθιέρωσε τις έννοιες «ασυνείδητο» και «παιδικής σεξουαλικότητα». Παρά το γεγονός ότι οι επαναστατικές του αντιλήψεις προκάλεσαν έντονες διαμάχες, το έργο του θεωρείται σήμερα κλασικό και η συνολική επιστημονική του προσφορά περιγράφεται συχνά ως ένα από τα σπουδαιότερα γεγονότα που έχει καταγράψει η ιστορία των επιστημών του πνεύματος. Επαγγελματική διαδρομή Όταν άνοιξε το πρώτο ιδιωτικό ιατρείο του στη Βιέννη άρχισε να ειδικεύεται στις εγκεφαλικές και νευρικές διαταραχές. Καθώς πίστευε ότι οι νευρώσεις είναι ψυχικές ασθένειες που δεν σχετίζονται με οποιαδήποτε οργανική βλάβη και ότι η πηγή τους εντοπίζεται σε ξεχασμένα ψυχικά τραύματα, διαπίστωσε ότι η ύπνωση ήταν μια αναποτελεσματική μέθοδος για την επίτευξη των αποτελεσμάτων που επιθυμούσε. Ξεκίνησε, λοιπόν, να εφαρμόζει τη μέθοδο του ελεύθερου συνειρμού, μία μορφή διαλεκτικής θεραπείας κατά την οποία ο ασθενής πρέπει να λέει αυθόρμητα ό,τι του έρχεται στο μυαλό. Σκοπός της συγκεκριμένης θεραπείας ήταν να ενθαρρύνει τον ασθενή ώστε να μπορέσει να αξιοποιήσει το ασυνείδητο και να αποδεσμεύσει από εκεί την καταπιεσμένη ενέργεια και τα συναισθήματα. Ο Φρόυντ ονόμασε τη διαδικασία αυτή «καταστολή» και θεώρησε ότι με αυτόν τον τρόπο εμποδίζεται η ανάπτυξη εκείνης της συναισθηματικής και σωματικής λειτουργίας την οποία ονόμαζε «ψυχοσωματική». Σταδιακά, η χρήση της διαλεκτικής θεραπείας έγινε ο θεμέλιος λίθος της ψυχανάλυσης. Συμβολή στην ψυχολογία Ασχολήθηκε με τη μελέτη των ονείρων και αποκωδικοποίησε τους κύριους συστατικούς μηχανισμούς τους. Εμπνεύστηκε σε μεγάλο βαθμό από φιλοσόφους όπως ο Νίτσε, ο Καντ και ο Ντοστογιέφσκι. Οι θεωρίες του εξακολουθούν να επηρεάζουν μεγάλο μέρος της σύγχρονης ψυχολογίας και οι ιδέες του έχουν απήχηση στη φιλοσοφία, στην κοινωνιολογία, στην πολιτική επιστήμη, αλλά και σε στοχαστές όπως ο Ζακ Λακάν και ο Καρλ Μαρξ. Η έμφαση που έδωσε στα πρώτα χρόνια της ζωής του ανθρώπου και στο κίνητρο της απόλαυσης αποτελούν ίσως την πιο σημαντική προσφορά του στην ψυχολογία. Ακόμη και σύγχρονοι ψυχολόγοι που αποκηρύσσουν τις φροϋδικές θεωρίες, συχνά δείχνουν ενδιαφέρον για τα πρώτα χρόνια της ζωής των πελατών τους και για τη σχέση μεταξύ παιδιού και γονέα. Μερικές από τις σημαντικότερες θεωρίες του Φρόυντ: 1. Το ασυνείδητο και το συνειδητό. Ο Φρόυντ υποστήριξε ότι ο νους αποτελείται από το συνειδητό, το οποίο περιέχει τις σκέψεις και τις πεποιθήσεις των οποίων γνωρίζουμε την ύπαρξη, και από το ασυνείδητο, το οποίο λειτουργεί σαν αποθήκη καταπιεσμένων αναμνήσεων και ανέκφραστων επιθυμιών. Προβλήματα με το ασυνείδητο μπορεί να οδηγήσουν σε προβλήματα συμπεριφοράς και συναισθηματικής ρύθμισης. 2. Το δομικό μοντέλο της προσωπικότητας. Αντλώντας από τη θεωρία του για το ασυνείδητο, ο Φρόυντ ανέπτυξε τις έννοιες του «Εκείνο», του «Εγώ» και του «Υπερεγώ». Το Εγώ είναι η καθημερινή προσωπικότητα που παρουσιάζουμε στον κόσμο, αποτελεί, ωστόσο, μόνο ένα μικρό μέρος του αληθινού εαυτού του ατόμου. Αντίθετα, το Υπερεγώ λειτουργεί ως ένα είδος συνείδησης και εσωτερικεύει ηθικές, κοινωνικές και πολιτισμικές νόρμες. Το Εκείνο είναι μία πρωτόγονη και έμφυτη δομή η οποία αναζητά την απόλαυση, αποτελεί θεμέλιο της προσωπικότητας του ατόμου και οι ασυνείδητες επιθυμίες που υπάρχουν σε αυτό μπορούν να εξηγήσουν φαινομενικά ανεξήγητες συμπεριφορές. 3. Τα στάδια της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης. Το στοματικό στάδιο, το πρωκτικό στάδιο, το φαλλικό στάδιο, το στάδιο της λανθάνουσας σεξουαλικότητας και το στάδιο της ετερόφυλης σεξουαλικότητας αποτελούν τα διαφορετικά στάδια της ανάπτυξης του παιδιού. Κατά τη διάρκεια των εν λόγω σταδίων, το παιδί έρχεται αντιμέτωπο με ένα σημαντικό ψυχολογικό έργο το οποίο πρέπει να ολοκληρώσει. Για παράδειγμα, το πιο σημαντικό καθήκον του πρωκτικού σταδίου είναι η διαδικασία κατά την οποία το παιδί μαθαίνει να ελέγχει τις φυσικές του ανάγκες. Η αποτυχία στην ικανοποιητική ολοκλήρωση ενός σημαντικού αναπτυξιακού καθήκοντος μπορεί να οδηγήσει σε μεταγενέστερα ψυχολογικά προβλήματα, σχετιζόμενα με αυτό το στάδιο. Μία από τις πιο δημοφιλείς θεωρίες που περιλαμβάνεται στα στάδια της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης είναι το Οιδιπόδειο σύμπλεγμα. Κατά τη διάρκεια αυτής της αναπτυξιακής πρόκλησης, το αγόρι έλκεται από τη μητέρα του και αισθάνεται ανταγωνισμό για τον πατέρα του. Η επίλυση του συμπλέγματος επιτυγχάνεται όταν το αγόρι προσπαθεί να ταυτιστεί με τον πατέρα του. 4. Η έννοια των μηχανισμών άμυνας. Οι μηχανισμοί άμυνας αποτελούν εργαλεία του ασυνείδητου τα οποία είναι σχεδιασμένα να μετασχηματίζουν την πραγματικότητα με σκοπό την αποφυγή του πόνου και των ταλαιπωριών. Η απώθηση, για παράδειγμα, είναι η τάση του ατόμου να ξεχνά γεγονότα που προκαλούν προβλήματα, ενώ η προβολή είναι η τάση του ατόμου να προβάλλει τα δικά του χαρακτηριστικά σε κάποιο άλλο άτομο. Οι μηχανισμοί άμυνας του Φρόυντ αναπτύχθηκαν περαιτέρω και κωδικοποιήθηκαν από την κόρη του, Άννα. 5. Ερμηνεία των ονείρων. Ο Φρόυντ θεωρούσε ότι τα όνειρα μπορούν να ερμηνευθούν επιτρέποντας τη συλλογή σημαντικών πληροφοριών σχετικά με την ψυχολογία του ατόμου και την προσωπικότητά του. Πίστευε ακόμη, ότι τα όνειρα συχνά λειτουργούν ως συσκευές εκπλήρωσης των επιθυμιών. Είπε: «Η δύναμή σου θα έρθει μέσα από τα τρωτά σου σημεία.» Βιβλία .Studies on Hysteria (με τον Josef Breuer, 1895) .The Interpretation of Dreams (1899) .The Psychopathology of Everyday Life (1901) .Three Essays on the Theory of Sexuality (1905) .Jokes and their Relation to the Unconscious (1905) .Delusion and Dream in Jensen's Gradiva (1907) .Totem and Taboo (1913) .On Narcissism (1914) .Introduction to Psychoanalysis (1917) .Beyond the Pleasure Principle (1920) .The Ego and the Id (1923) .The Future of an Illusion (1927) .Civilization and Its Discontents (1930) .Moses and Monotheism (1939) .An Outline of Psycho-Analysis (1940) .The Complete Letters of Sigmund Freud to Wilhelm Fliess (1986) .The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud (1999) ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ Εναλλακτικό αρχείο: http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ _____________ Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών ____________
