Απεικονίζοντας τους φόβους μας https://www.e-psychology.gr/anxiety-stress-phobias/2985-apeikonizontas-tous-fovous-mas.html
Αρθρογράφος: Αικατερίνη Παγουλάτου Το ζήτημα του φόβου είναι από εκείνα που σε όποιο πλαίσιο κι αν αναδυθεί -ακόμα και στο θεραπευτικό- το προσεγγίζουμε με περισσή επιφυλακτικότητα και δισταγμό. Μιλώντας για το φόβο είναι σημαντικό να τον διαχωρίσουμε από τις φοβίες ή λοιπές νευρώσεις, καθώς οι δεύτερες είναι αντιμετωπίσιμες και συχνά αποτελούν εκφράσεις βαθύτερων φόβων, υπαρξιστικής χροιάς, η ρίζα των οποίων δεν έχει να κάνει απλά με παθολογία σε ψυχολογικές διεργασίες αλλά με την ίδια την ανθρώπινη φύση και νομοτέλεια. Δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς, παρά μόνο τον ίδιο τον φόβο Συχνά ακούγεται το γνωμικό «Δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς παρά μόνο τον ίδιο το φόβο». Ανατρέχοντας στη φιλοσοφία, στη λογοτεχνία ή στην ιστορία, ο τρόπος με τον οποίο ο φόβος αντιμετωπίζεται είναι ως ένα συναίσθημα «υπόγειο», συχνά χαρακτηριστικό των αδυνάμων, ακόμα και εξοβελιστέο από το ρεπερτόριο των συναισθηματικών αντιδράσεων. Ένας υποστηρικτής αυτής της θέσης ήταν ο Πλάτων ορίζοντας ως μια αρετή την ικανότητα του ατόμου να αντιστέκεται σε ό,τι πιστεύει ή επιθυμεί όταν βρίσκεται «εν φόβοις». Η λαογραφία, με τη σειρά της, έχει εικονογραφήσει σε αφθονία πάσης φύσεως φόβους. Το αξιέπαινο του φόβου Μέσα στο «καθηλωτικό» του φόβου παραβλέπουμε το αξιέπαινο του. Το ότι είναι, δηλαδή, ένα αίσθημα ζωτικό, ταυτόσημο της επιβίωσής μας. Όχι μόνο ως βιολογικό κατάλοιπο της εξελικτικής μας πορείας αλλά και ως ένας φάρος της συναισθηματικής μας ζωής. Σε κάθε περίπτωση, ο φόβος μας προπαρασκευάζει για να αντιμετωπίσουμε κατάλληλα έναν κίνδυνο. Υπό μια έννοια, μας προστατεύει με το να μας καθιστά έτοιμους. Ξεκινά ως ένα σωματικό συμβάν που κινητοποιεί αλλαγές μυϊκές, αναπνευστικές και νευροβιολογικές και μετατρέπεται σε ένα ψυχικό συμβάν που μεταβάλλει το «θυμικό» μας. Όντως, αν στρέψουμε την προσοχή μας από τις σωματικές μεταβολές στο ίδιο το συναίσθημα, θα βρούμε κάτι περισσότερο, κάτι διαφορετικό. Η οργανική μεταβολή δεν εξηγεί τη θυμική ταραχή που βιώνει το άτομο. Αυτή η αναστάτωση είναι που μας προβληματίζει, μας ακολουθεί και ενίοτε μας αγκυλώνει σε μια κατάσταση έμφοβης ψυχικής ακινησίας. Πρόκειται για μια αναστάτωση δύσκολα νοηματοδοτήσιμη και ερμηνεύσιμη, γιατί αγγίζει πολύ πρωτόλεια συναισθήματα για την ανθρώπινη ύπαρξη, συναισθήματα γύρω από τη ζωή και το θάνατο, δυο καταστάσεις που διαφεύγουν πλήρως της κατανόησής μας και ως εκ τούτου παραμένουν αινιγματικές και τρομαχτικές. Τόσο πολύ μας τρομάζουν που δεν μιλάμε για αυτούς τους φόβους. Έτσι παραμένουν εγκιβωτισμένοι σε ανείπωτα λόγια, μα ξεγλιστρούν συγκεκαλυμμένοι μέσα από χειμαρρώδη συναισθήματα και εκφράσεις, όπως του θυμού, της αγωνίας και της θλίψης. Συμβολίζονται αισθητηριακά ή σωματικά, μετατρέπονται σε εικονιστικές αναπαραστάσεις μέσω της τέχνης αλλά δεν επενδύονται με λόγια ώστε να μπορέσουμε να πάρουμε και μια απόσταση από αυτούς. Οι φόβοι καθορίζουν τη ζωή μας με ένα διαστρεβλωμένο τρόπο Οι φόβοι είναι πανανθρώπινοι. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι είναι πάντοτε πραγματικοί ή αναφέρονται στο παρόν. Οι περισσότεροι φοβόμαστε και αποφεύγουμε κινδύνους που, παρόλο που κάποτε ήταν πραγματικοί, έχουν πάψει εδώ και πολύ καιρό να είναι. Φόβοι εγκατάλειψης, απόρριψης ή μοναξιάς, ακόμα και αγάπης, είναι κατεξοχήν φόβοι ενός βρέφους και συνδέονται άρρηκτα με την επιβίωσή του. Όμως, ακόμα και ως ενήλικες τους κάνουμε συνοδοιπόρους και συχνά τους αφήνουμε να καθορίζουν με ένα διαστρεβλωμένο τρόπο τη ζωή μας, τι κάνουμε αλλά και τι δεν κάνουμε. Φόβοι και Ψυχοθεραπεία Μέσα από τη ψυχοθεραπεία αυτοί οι φόβοι δεν αποβάλλονται. Άλλωστε κάτι τέτοιο δεν είναι ανθρωπίνως εφικτό. Αυτό που γίνεται, όμως, είναι η νομιμοποίηση αυτής της ψυχικής κατάστασης, που μοιάζει εξ' ορισμού απροσπέλαστη για όποιον την κουβαλά, αλλά και η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο παύει πλέον να ορίζει τις επιλογές μας. Άλλωστε ο μόνος τρόπος για να «ξεπεράσεις» ένα φόβο είναι να περάσεις από «μέσα του», συχνά με δάκρυα και ελπίδα. «Δεν υπάρχει ελπίδα χωρίς φόβο, ούτε και φόβος χωρίς ελπίδα» - Σπινόζα ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ Εναλλακτικό αρχείο: http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ _____________ Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών ____________
