Mano Rang Lapau nan Basamo,
Afdeling memang bahaso Bulando aratinyo bagian, unit. Onderafdeling adalah bagian atau unit di bawah afdeling. Nah dalam kato-kato Afdeling jo Onderafdeling ko, dipakaikan dalam Maso Bulando sabagai Unit Daerah.
Di Maso Bulando tu Daerah Agam jo Pasaman kini ko adolah suatu Unit Daerah nan dinamokan Afdeling Agam nan dikapaloi (diparentahi) oleh saurang Tuan Kumandua atau Tuan Luhak (Tan Luak), Urang Bulando, nan rumah kadiaman resminyo di Bukittinggi (Fort de Kock). Tuan Luhak atau Tan Luak ko malapor ka atasannyo Tuan Residen di Padang. Tuan Residen ko disabuik juo Tuan Basa (Tan Basa Padang), panguasa Bulando tertinggi di Sumatera Barat.
Baliak ka Afdeling Agam maso Bulando. Afdeling Agam ko dibagi ampek onderafdeling, nan kalau Mak Ngah indak salah, rasonyo diparentahi oleh Angku Damang: (1) Onderafdeling Agam Tuo, Angku Damangnyo di Fort de Kock, (2) Onderafdeling Maninjau, Angku Damangnyo di Maninjau, (3) Onderafdeling Loeboek Sikaping, Angku Damangnyo di Loebuek Sikaping, dan (4) Onderafdeling Ophir Angku Damangnyo di Talu.
Unit daerah di bawah onderafdeling ko dinamokan Lareh nan diparentahi dek Angku Lareh. Di bawah Lareh barulah Nagari nan diparentahi dek Kapalo Nagari nan disabuik juo Angku Palo.
Jadi tingkek-tingkek "mintak tabiak" atau hierarkinyo adolah:
Angku Palo mintak tabiak ka Angku Lareh, Angku Lareh mintak tabiak ka Angku Damang, Angku Damang mintak tabiak ka Tan Luak, Tan Luak mintak tabiak ka Tan Basa Padang.
Jadi Tan Basa Ketek nan dakek-dakek ka Rang Kampuang adolah Angku Palo ko nan memang Urang Kampuang tu juo. Di tiok Nagari dibueklah Kantua Angku Palo, atau nan dilabel Kantor Kepala Nagari, gaduang baatok seng babantuak baru sabagai Lambang Pamarentah Bulando untuak mamato-matoi Rang Kampuang. Karano Angku Palo ko misti "mintak tabiak" kateh, ("angkat telor" malapor ka atasannyo apo sajo garak garik Rang Kampuang) mangko Rang Kampuang misti hati-hati mangecek, jan sampai tadanga ka talingo Angku Palo atau kaki tangannyo. Di sinanlah barangkali asa dari "Lagu Tak Tontong" sabagai kode ka Rang Kampuang:
Tak Tontong Kalamai Jaguang, Tagun-da-gunda Kacambuang Basi. Ingek-ingek Urang di Kampuang, Angku Palo di Kantua bisi....
Sakitulah dulu.
Salam,
-- Mak Ngah
Golosari: di Kantua "bisi" dari "baisi" aratinyo sadang ado di sinan, di dalam Kantuanyo.
36929
From: uda yoel <[EMAIL PROTECTED]> Date: Tue Feb 8, 2005 10:08am Subject: Re: [EMAIL PROTECTED] RE: gn pasaman - gn Ophir
Kalo kato2 Onderafdeeling.... lupo (Ophir) di Pasaman tu dari zaman Penjajahan Belando,
Internal Virus Database is out-of-date. Checked by AVG Anti-Virus. Version: 7.0.300 / Virus Database: 265.8.5 - Release Date: 2/3/2005
____________________________________________________ Berhenti/mengganti konfigurasi keanggotaan anda, silahkan ke: http://rantaunet.org/palanta-setting ------------------------------------------------------------ Tata Tertib Palanta RantauNet: http://rantaunet.org/palanta-tatatertib ____________________________________________________

