Angku Syafrinal jo Rang Lapau nan Basamo,
"Ikan Koluh" adolah dialek Pek Ten, karano postiang asli adolah komentar
MakNgah ka Angku Yozza dari Payokumbuah,MakNgah pakai Caro Pek Ten. Baitu
juo "Ikan Tobek." Di Ateh (di Agam), memang dipakai Ikan Kaluih juo. Tapi
indak sadonyio Ikan Tabek (Ikan nan dipaliharo dalam Tabek) tu doh nan Ikan
Kaluih. Ado dialek kampuang lain rasonyo manyabuik Ikan Kalai.
Istilah "Gurami" dikatangahkan ka dalam Bahaso Indonesia dari Bahaso Jawa.
KUBI (Kamus Umum Bahaso Indonesia) Purwadarminta manjalehkannyo asa kato tu
dari Jawa nan diindonesiakannyo "Kalui", latinnyo "Osphromenus olfax".
Baitu juo KUBI Badudu-Zein (Badudu rasonyo Urang Minahasa, Zein, alm,
Urghang Awak Piaman, abak e Pak Harun). Tapi mareka manambahkan namo ciek
lai "Ikan Tambera" (indak disabuik dari maa asa katonyo. Dalam KBBM (Kamus
Besar Bahasa Melayu) Gurami ko disabuikan juo "Kaloi".
Tapi KBBI (Kamus Besar bahasa Indonesia) karya Urang Balai Pustaka Angkatan
Masa Orde Baru asa-asa kato dari daerah tu dihapuihkannyo, mungkin taulok
mek sumangaik patriotiknyo, sahingo sadonyo kato-kato dalam kamus tu
dianggap bahaso Indonesia sajo, indak tantu asa usuanyo. Bakalincau jadinyo
untuakmangaji bahaso. MakNgah salut jo Karya Solo (sendirian) Puwadarminta
nan manjalehkan asa kato dari daerah maa kato-kato tu pado umumnyo. Sajak
mulo tabik tahun 1952, Kamus Purwadarminta ko lah gudia-gudia dek MakNgah.
Edisi nan kini ko adolah buku nan katigo sajak ketek.
Manganai istilah "IkanTambera" ko memang ado di Purwadarminta, Ikan Air
Tawar sajo, dengan Latinnyo "Labeobarbus tambara", jadi indak samo doh jo
Ikam Kalui tu. Sadangkan KBBI mangatokan Tambera ko ikan air tawar berwarna
keperakan campur kekuningan. Dalam KBBM, Tambera ko disabuik "Tambra"
diaratikan Sengaring (ikan), Garing. Nah, Ikan Garing ko di awak iyo indak
samo jo Kaluih doh.
Takana dek MakNgah Goreng Ikan Gariang ko nan lamak badaruak iyolah di
Kadai Nasi Lubuak Bangku (jalan ka Pakanbaru 18 km dari Payokumbuah). Katu
remaja kami acok bakoretangin (baspeda kecek Rang Kini) ka Lubuak Bangku tu
ko taragak jo Goreng Ikan Gariang tu. Udaronyo sajuak agak dingin, nasi
angek, ikan badaruak, Yaa Alllah indak tampak mintuo lalu di bulakang doh.
(Maa ka tampak maintuo, awak aluan bei babini lai...:). Sayangnyo pangko
awal tahun 2004, ka pai ka Muaro Paiti, takatuang satangah hari di Lubuak
Bangku karano jalan rusak sakitar Kelo Sambilan, lah payah mancari goreng
Ikan Gariang nan badariak tu. Mungkin lah tandeh didinamit urang ... Ibo
hati ... takana maso dahulu . taparangah sajo MakNgah mangalai takalok di
bulakang lapau sudah sumbayang luhua..
Manganai saghawa maghoghoh, kaluih kanyang jo antaran, iko lah nan MakNgah
katokan Recycle, Daur Ulang, di bidang Aqua Culture. Ikan makan antaran
awak, sudah tu awak makan ikan, jadi ... :)
Kok ka mancaliak Aqua Culture ko di Kampuang Awak, bajalan-jalan lah ka
Lintau Buo. Sajak dari Pato, Tanjuang Bonai di Utara di Lereng Gunuang Sago
kampuang-kampuang malereng ka Selatan, ka Balai Tangah, Tapi Selo, Lubuak
Jantaan, Buo, Pangian,tigo Jangko. Tiok musajik, tiok surau, pado umumnyo
tiok rumah punyo Tabek. Aia tabek tu sambuang basambuang dari Utara ka
Selatan mailia maisi tabek untuak pamaliharoan ikan-ikan tu. Kok Pai ka
Lintau, tagak dulu di Pato, caliak-caliak lah Ranah Lintau Buo nan Indah
Makmur tu. Apolai katu padi manguniang di sore hari nan sajuak. Tabayang
dek MakNgah pangembaraan MakNgah maso mudo marancah (jalan kaki) di
Kampuang-kampuang Halaman awak langkok jo bukik, lambah jo rimbonyo masuo
saisuak....
Salam,
--MakNgah
From: Syafrinal Syarien <[EMAIL PROTECTED]>
Date: Wed Mar 22, 2006 8:15 am
Subject: Re: [EMAIL PROTECTED] Specimen Ikan; Ikan Koluh [EMAIL PROTECTED]
Mak Ngah;
Sabanta ko, ambo cubo bukak Encyclopaedia Britannica
2006 versi DVD, basorobok jo ikan kaluih tu (di Piaman
disabuik-e "kaluih", kalau di Pikumbuah mungkin
"koluh"). Bahaso inggirih-e: Gouramy atau Gourami atau
Goramy. Antah spelling nan ma nan bana, indak tahu
doh. Kalau bahaso Indonesia-e: gurami.
Kalau kito pakai caro Buya Hamka dalam
mengindonesiakan bahaso Minang, seharusnyo "kaluih" tu
bahaso Indonesia-e adolah "Kelus", bukan gurami. Jadi
sinyalemen dari Ambo, kato "gurami" kemungkinan bukan
asli dari bahaso Indonesia.
Kalau di kampuang ambo, kaluih tu masih banyak
dibudidayakan di tabek. Nah, tabek tu berfungsi ganda:
untuk mamaliharo kaluih sekalian untuak mambuang "nan
paralu" di pagi hari. Ughang nan maronggok di tapi
tabek tu multitasking juo, di sampiang malapehan nan
tasasak, sekalian maagiah makan kaluih tu. Jadi sakali
malapehan sarawa, duo-tigo kaluih taagiah makan...:)
Ambo indak penggemar berat ikan kaluih. Tapi dari
urang nan mengaku penggemar berat gulai ikan tu,
kecek-e labiah lamak ikan kaluih nan diagiah makan
pakai caro multifungsi tadi daripado ikan nan
makanannyo dari pabirik pakan ternak. Barangkali dek
caro kampuang ambo tu sabana "organic farm". Indak
pakai kimia-kimia takah produksi pabirik pakan tu.
--- Sjamsir Sjarif <[EMAIL PROTECTED]> wrote:
> Aha, Alhamdulillah lah mancogok lo Angku Syafrinal
> baliak. Iyolah sabana
> jadi-jadian takahnyo yo. Maengong ka Lapau rancak lo
> Komentar Ota Ubilih.
> Bajalan salangkah ka tobek di lakang Lapau tampak lo
> Ikan Koluh.
> Elok-elokAngku Syaf jan sampai tasialia kok mambari
> antaran ka Ikan Koluh
> tu... :) Ibo awak kok tasintak bagai lo Ubilih tu
> beko di rumpun aua...
>
> Dek carito Ikan Koluh ko baru kalua dari Angku Yozza
> di Kuala Trengganu,
> Makngah iyo alun basuo lai Caro Inggirih Ikan Koluh
> tu. Samo-samo kito
> cari. Tapi untuak jalan mamutuih kito pulangkan
> tanyo ka Angku Yoza
> nantampakanyo sadang bagulimang di bidang itu.
>
> Kok lai sapangajian, barangkali rancak batamu nanti
> kalau baliau pulang ka
> manangguak ikan tu. Kok indak bibitnyo nan ka tabao,
> Gulai Koluh kok lai
> dopek. Kawan ambo Rangkayo Erlisdjar di Payo Basuang
> tu adolah Etek dari
> Angku Yossa; pasti baliau santiang tu manggulai
> Koluh. Sayangnyo ambo alun
> panah basuo lai sajak kami bapisah tahun 1955 di Pek
> Ten. Tapi dek
> barakaik komunikasi di Lapau kito, ambo sempat pulo
> bataliponan ka
> Payobasuang, sahinggo kawan lama ambo sabana
> takajuik, sambia maetong sia
> kasan-kawan nan lah dulu dari awak... Lah ambo
> kabakan pulo ka Bundo Nismah
> tantang itu, kami sapamainan maso sisuak. Nagari Pek
> Ten lah saroman
> Kampuang kaduo dari ambo.
>
> Ba tu Angku Yozza, Angku Syafrinal ko sabana
> palanglang buana, ilang-ilang
> timbua kuliliang dunia. Tapi tampaknyo baliau tatap
> duduak bakalundok kain
> saruang di suduik Lapau. Kini mandanga Carito
> Ubilih, tibo-tibo maambua
> pulo baliau ka tangah. Tantu takajauiak lo Rang
> Lapau nan Banyak. Mak Ban
> pun baitu tampaknyo. Rancak Angku baduo nanti kalau
> ado kasampatan di
> Jakarta atau di Kampuang maota tantang Ikan Koluh ko
> saliang maadu punjaik
> batuka kapandaian nan samo-samo dikaji dalam jarak
> jauah. Good luck.
>
> Salam,
> --MakNgah
>
> >From: Syafrinal Syarien <[EMAIL PROTECTED]>
> >Date: Wed Mar 22, 2006 5:35 am
> >Subject: Re: [EMAIL PROTECTED] Specimen Ikan; Ikan Koluh
> [EMAIL PROTECTED]
> >
> >Mak Ngah;
> >Ikan kaluih du bahaso inggirih-e apo?
> >Ambo mancari reperensi di interenek soal pembibitan
> >ikan kaluih go. Kecek ughang banyak, ikan kaluih go
> >indak bisa dibibitkan sacaro buatan, cuman bisa
> sacaro
> >alamiah, sahinggo produksi bibit-e sangenek bana.
> >Kalau ado reperensi di lua nan bisa mambibitkan
> sacaro
> >buatan kan rancak du.
> >
> >Salam;
> >
> >
> >--- Sjamsir Sjarif <[EMAIL PROTECTED]> wrote:
> >
> > > Dimaa ka ditongguak ikan ikan tu Angku Yozza?
> > > Pek Tang Sinama atau pek Tobek?
> > >
> > > Kok dapek, iso-isoan Ikan Tobek tu ka kinduaknyo
> ...
> > >
> > > Tanyo ka Bundo Nismah, Lai ado Gulai Ikan Tobek
> di
> > > Batawi?
> > > Iyo lah tarogak bona wak jo Ikan Koluh, Nti.
> > >
> > > Kok awak poi ka Tobek mambawo antaran,
> > > iyo tompak-tompak Ikan Koluh bacirobuk
> > > mancopak-copak
> > > manyemba makanannyo pek Ten... :)
> > >
> > > Sudah tu, tibo di rumah, awak lo nan
> mancopak-copak,
> > > ... makan Ikan Tobek ... :)
> > >
> > > Budaya Daur Ulang, Recycle, di bidang Aqua
> Culture
> > > ko
> > > iyolah sunduk-basunduk di Kampuang Awak.
> > >
> > > Salam,
> > > --MakNgah
> > > Nan Tarogak jo Gulai Ikan Koluh ...
No virus found in this outgoing message.
Checked by AVG Anti-Virus.
Version: 7.1.385 / Virus Database: 268.2.6/287 - Release Date: 3/21/2006
--------------------------------------------------------------
Website: http://www.rantaunet.org
=========================================================
Berhenti, berhenti sementara dan konfigurasi keanggotaan anda, silahkan ke:
http://rantaunet.org/palanta-setting
--------------------------------------------------------------
UNTUK DIPERHATIKAN:
- Hapus footer dan bagian yang tidak perlu, jika melakukan Reply
- Besar posting maksimum 100 KB
- Mengirim attachment ditolak oleh sistem
=========================================================