Jauah lai ka bulakang dari sagi wakatu, ambo baru baumua kiro-kiro ampek
tahun, tantu tahun 1938-39 du, baitu jauahno nan takana. Amb lahia 18 April
1935. Ayah ambo Guru di Sikolah Nagari Larak, Panampuang, Ampek Angkek.
Daun paisok liau iyo daun nipah tun. Santo baliau santo nan lunak, biasono
baliau tanyoan di pasa kalaul ai timbakau Pikumbuah atau Timbakau Canduang.
Di Pasa Ateh ado saririk los sabalah kalua urang manjaua santo jo daun
nipah jo daun anau. Ambo sanang mancaliak tukang santo manguduang-nguduang
daun nipah tu dipasa. Diambiakno sagadang bara nan bakandakkan. Misano
saganggam. Daun tu di kadai panjang-panjang saroman lidih karambia elok ka
sapu. Sudah diambiakno agak saganggam, dikuduangno, kiro-kiro 12 cm. Sudah
tu diantak-antakanno kuduangan jo kuduangan nan tingga tu untuak manyamokan
jo ukuran nan cako, 12 cm. Taruih mantun sampai abih kiro-kiro ka nan ketek
ka pucuakno. Sudah tu dikabek jo kajai, diobawo pulang. Sabagian masuak
kopek santo. Nan bakabek jo kajai tu babao tapisah. Tibo di rumah baandokan
di ayah, karano lah pangalaman kabek kajai no tun ambo ambiak, sahinggo
daun nipahno baserak. Daun nipah nan dalam kopek santo tun, aman, indak baa
doh kok ambo ambiak daun nipah tu diisok ciek-ciek saroman ayah, walaupun
indak pakai api, purak-puak maisok sajo.
Takana jo ayah maso ketek-ketek tu, sambia ambo bapaluak baelo-elo pisok
liau dari muluik liau. Untuak indak mangaduah, baliau tunjuakan ambo baa
mambuek pisok daun nipah tu. Daun nipah tu taguluang duo arah. Jadi untuak
mandatakanno, didielo-elo jo duo amputangan diateh, jari-jari lain di
bawah. Sudah data saketek, dipatah-patahkan dilipek kabulakang kiro-kiro
2cm daru ujuangno. Sudah tu dilipek lo ciak lai, sampai taruih ka ujuang
nan cieek lai. Sudah tu ditakan-takan, dipiciak-piciak saketek. Sudah tu
dibukak lipekno, mangko daun tu jadi data saoman karateh rokok. Sudah tu
dilatakkan santo saketek, diguluang, diisok. [Sanang lo Caro Awak ko yo?
Banyak Sudahtu no!].
Tapi kalau untuak ambo, ayah indak mangguluang jo santono do. Kecek baliau
kalau anak-anak maisok jo santo, biko ranguak awak. Indak baa doh, awak lai
dapek maisaok saroman ayah lo.Tampak-tampak kini Ayah galak-galak sajo
mancaliak ambo maisok.
Wakatu maso Bulando tu ado Kotak Api-api, merekno "Angku Lareh Sungai Pua".
Tampak-tampak di ambo kini du gambar tu. Tapi kotak api-api tu biasono
baandokan dari ambo takuik ayah kok ambo main-main api di bulakang liau.
Katu lah sikolah saketek maso Japang, anak-anak lain masih takana jo piapi
gambar Angku Lareh tu. Pantunno nan indak lupo-lupo sampai kini iyolah
"Angku Lareh Sungai Puak. Cik Kareh ndak amuah kalua" ... Itu pantun
anak-anak sisuak ... Banyak pantun kami nanganjaia-ganjia maso ketek. Indak
tahu awak aa pantun bawah tnah anak-anak kini.
Tapi maso Japang, kaadaan ekonomi barubah. Api-api lah sarik. Sagalo
maha. Kalau ditungku, api tungku biasono baisoan bsaro-baro api
labiah-labiah malam untuak pagi. Namo untuak ka "induak api". Kok induak
api indak ado lai di tungku bisuak pagi, tapaso pai ka rumah sabalah mintak
baro iduik. Biasono kok baro no sarik, dibawo sabuik karambia. Disuloan
sabuik ka baro di tungku dapua rumah sabalah. Sudah tu sabuik tu dibawo ka
dapaua awak untuak maaiduikan api di tungku awak. Kadang-kadang untuak
paiduikan pisok, ayah pai lo ka tungku maiduikan pisok liau.
Kalau indak ado, mangko katu tu Maso Japang tu lah ambo baraja mancakuih
apik jao batu cakuih. Biasono ado batu cakuih basandiang-sandiang. Ciakuih
jo basi ketek, namo no basi cakuih api. Dilatakan rabuak saketek di batu
tu, dipaciak jo ampu jari kida, dicakuih jo batu cakuih nan dipaciak jo
tangan suok. Dek dilompeki pancaran api tu mangko rabuak ko manjilek api,
barasok. Sudah tu diambuih-ambuih, dimasuakan ka ujuang pisok. Diiruik-iruk
mangko sudah tu sananglah hati maisok.
Ado lo daun pisok nan lain, daun anau. Tapi ambo indak suko jo daun anau.
Mamak ambo suko maisok daun anau. Ano agak parewa saketek. Jadi kalau mamak
datang aman no, indak ka mintak buekan pisok ambo doh. Tapi ambo suko
maelo-elo pisok dari arangno sadang maisok. sunguik no agak kasa lo setek.
Kadang-kadang ambo eloan sunguik no. Ayah bisasono maimbau ambo duduak
dakek liau, liau buekkan pisok untuak ambo untuak peengah supayo jan
mangganggu mamak juo. Sabanano baliau indak namuah ambo dakek-dakek ka
mamak, karanoo ano dek pangok.
Sakitulah asakadar kanangan anak ketek di Kampuang Baso Bulando jo Maso Japang.
Oh, takano lo ciek. Di Pikumbuah Pek Ten, pisok ko namono "duduk".
Kalau kawan mintak piosok, kecekno, "Duk ciek baa?".
Kalau kawan manjawab jo helah, "Daun obih".
Tambah mayakinkan, "Daun lai Pek Nyiak ha..."
Tambah helahno, "Timbakau lambok .." :)
Salam,
--MakNgah
From: asadi rasyid <[EMAIL PROTECTED]>
Date: Sat Mar 25, 2006 2:58 am
Subject: Re: [EMAIL PROTECTED] Artikel : Moral Exclusion dan Rokok [EMAIL
PROTECTED]
Mak Ban,.. ado-2 min...
Mambaco carito daun nipah ko, .. panjang pangana ambo jadi no Mak,...
tabao
suruik jauah kabalakang,... ka thn 60-an. Takana Uwo (kakek), Enek, Mamak jo
sanak nan indak ka basuo lai. Urang-2 nan mangasiah & manggadangkan kito dalam
tradisi kebersamaan, gotong royong, saliang toleransi dan kesantunan nan masih
kental. Maso-2 baralek atau manyabik jo mairiak padi.
Ambo sempat pulo iseng-2 mancubo, ...katiko tu kalene bana baru,... maso-2
kalaih 4 - 6 SD. Sudah makan katan jo sanok di sawah, ....diagiah no di kanti,
......nan jano diambiak no dalam salapah Mak Sati katiko talengah....hehehe.
Tapi indak pakai timbakau doh Mak, ....daun no min nan baguluang... khas raso
no. Sampai kini alun ilang raso no di lidah lih (masih takana). Maisok no pun
mandok-2 di balakang surau.... hahaha...
Terakhir ambo pulang thn 2004, ndak nampak lih Mak. Nampak no, lah
baganti jo
rokok putiah. Kok ado bana, mungkin surang baduo nta nan tingga maisok
daun anau
tu barangkali lih....
Kalau pulang sakali-2, lai sempat juo Mak lalok di sawah (dangau)
Mak ???
Wass,
[EMAIL PROTECTED] wrote:
Haaa ...... iko iko bana nan jadi "adaik" di banuampu.
Tiok "urang baru", harus mambaso'i rokok daun anau
ka urang2 nan ditamui dijalan.
Antah kok kini lah punah "adaik" ko.
Kpd sidang rantaunet.
Ma'af. Diquote kasadono baliak untuak konsumsi
rang banua di banuanet.
Wass
mak ban
~~~~~~~~~
No virus found in this outgoing message.
Checked by AVG Anti-Virus.
Version: 7.1.385 / Virus Database: 268.3.1/291 - Release Date: 3/24/2006
--------------------------------------------------------------
Website: http://www.rantaunet.org
=========================================================
Berhenti, berhenti sementara dan konfigurasi keanggotaan anda, silahkan ke:
http://rantaunet.org/palanta-setting
--------------------------------------------------------------
UNTUK DIPERHATIKAN:
- Hapus footer dan bagian yang tidak perlu, jika melakukan Reply
- Besar posting maksimum 100 KB
- Mengirim attachment ditolak oleh sistem
=========================================================