Maa Rang Lapau nan Basamo,
Untuak variasi, iko sabingkah nasihat Siti Jauhari ka anaknyo Siti Budiman
dalam Rancak di Labuah.
"Rancak di Labuah" adolah Buku nan banyak barisi nasihat dari saurang
Mandeh ka anaknyo Sikua Jantan Sikua Batino, nan tuo si Bujang Geleng, nan
bongsu Siti Budiman. Ambo marekomendasikan, Buku Carito Rancak di Labuah ko
rancak dibaco, baiak dek nan mudo maupun nan tuo, pangaji Etika Minang nan
Ideal dalam curitonyo. "Rancak di Labuah", versi Datuak Paduko Alam jo
Sutan Pamuntjak, dicetak kumbali dek Firma Soeleiman, Bukittinggi, 1951.
Ejaan dari kutipan di bawah ko ambo sasuaikan jo Maso Kini sairama jo ejaan
kito di Lapau.
Dek Rangkayo Nismah mangaluakan salah satu Pitunjuak Mandeh, ambo cukiakan
pulo di siko sabingkah ketek Nasihat Mendeh Siti Jauhari ka anak gadihnyo
Siti Buidiman.
"Oh, Nak Bongsu, Siti Budiman,
Upiak kamari malah duduak,
elok kito badakek-dakek,
elok kito baampiang-ampiang,
nak tahu di padeh lado,
nak tahu di masin garam,
nak dapek paham jo mukasuik.
Rundiang sapatah duo patah,
nak masuak ka hati kau,
amak kito bapadu-padan,
amak batuluak jo bahandai.
Alah koh dapek tu Nak kanduang
Ilimu Urang Basuami?"
Manyauik Siti Budiman:
"Kok itu Mandeh tanyokan,
Mandeh maliek tiok hari,
ambo nan indak turun tanah,
gilo di ateh rumah sajo,
indak bajalan kiri kanan.
Siapo pulo ka maajari,
Mandeh nan balun manunjuakkan,
Mandeh lah lupo tantang itu?"
Manjawab Siti Jauhari:
Oh Nak Denai Siti Budiman,
makan pahamnyo abih-abih,
dangakan pangaja Mendeh Kanduang,
pitua Niniak Kanduang kau,
iyolah Ayah Kanduang Mandeh,
bagala Tuanku Rajo Bana."
Tantang Ilimu Urang Bauami,
kok sampai bajunjuangan,
pabaiak pi'ia kalakuan,
paelok laku jo taratik.
Datang suami dari jauah,
sambuiklah jo muko manih,
idangkan minum jo makannyo,
paliekkan hati nan suci.
Kok barundiang samo gadang,
calonyo usah dibukkan.
Sabagaimano aka budi,
tutuik di anak mati-mati,
saangok jan maangok,
saangin jan buliah lalu,
parik paga di Anak Kanduang
tapi usah talampau bana.
Kok tampak pulo budi awak,
manungkuih tulang jo daun taleh,
manyuruak di bawah lumbuang,
kana pulo tu Nak Kanduang."
Sakitu sakadar kutipan dari Rancak di Labuah.
Salam,
--MakNgah
From: "Hayatun Nismah Rumzy" <[EMAIL PROTECTED]>
Date: Tue May 9, 2006 12:59 am
Subject: [EMAIL PROTECTED] Nasihaik Mandeh [EMAIL PROTECTED]
Iko Nasihaik dari surang mandeh bakeh anak padusinyo manjalang balaki
mungkin indak sasuai lai jo kaadaan kiniko.
--------------------------------------------------------------------------
Oi upiak nak kanduang denai, upiak kamari malah duduak, elok kito badakek
dakek, elok kito bampiang ampiang, nak tahu dipadeh lado, nak tahu dimasin
garam, nak dapek paham jo mukasuik, barundiang sapatah duo patah, nak masuak
kahati upiak. Dangakan pitaruah bundo, upiak pacikkan arek arek dan
pagangkan taguah taguah.
Tantangan ilmu urang basuami, pabaiak piie kalakuan, paelok laku jo taratik,
datang suami dari jauah, sambuiklah jo muko manih, hidangkan minum jo
makannyo, paliekkan ati nan suci. Kok barundiang samo gadang, aibnyo nan
usah dibukakkan, sabagaimano akal budi, tutuik dek upiak mati mati, saangok
jan mangok, saangin jan buliah lalu, parik paga dianak kanduang.
Kok inyo datang talambek, kok inyo indak kunjuang pulang, jan maupek tantang
itu, kana kok inyo sadang sansaro, rida jo saba dipaliekkan, urang saba
kasihan Allah. Kok maraso raso juo kok indak manyanang diati, liek inyo
sadang suko, sadang duduak surang, ajak saketek bakucindan, sambia
manyingguang jo kiasan.
Ciek lai bundo katokan tantangan makanan jo minumannyo salalu sadiokan dek
upiak, tasaji baiak ateh dulang. Kok datang urang mananyokanyo dan inyo
sadang bajalan , baduto upiak saketek, asuang pitonah jan lalu, baru turun
sabantako alun jauah lei inyo bajalan.
Kok anak nak kapakan mamintak izin bakek inyo, kok upiak naiak bendi nan
usah sabendi jo urang lain nan bukan dunsanaknyo. Jiko sabendi jo urang lain
basingguang kain samo kain itu pantangan urang tuo, mato palingan setan, ati
palingan Allah, abih gili dek galitik, hilang malu dek biaso. Kok padusi
indak pamalu, jadi cacek saumua hiduik, bak pintu indak bapasak, mudah rang
maliang mamasuki, bak parahu indak bakamudi, biaso sasek dalam balayia.
Oh upiak sibiran tulang, pagang bana pituah mandeh, buhua dalam kabek
pinggang, buruak urang dek lakunyo, roman nan indak dapek diubah tapi laku
jo parangai lai dapek.
Kok basuo jo urang lain kok duduak ditangah rami atau didalam alek jamu,
caliak nan usah dipatinggi, mato usah dipalia, pandang sakali lalu sajo,
usah galak dipabahak.
Lambak nan dari pado itu, sopan dan santun tak babateh, baso jo basi tak
bahinggo, bia jo laki awak bana, janlah ilang baso basi, pamanih muluik
upiak tu, gadangkan inyo ditangah rami, muliakan inyo dimuko rapek.
--------------------------------------------------------------------------
Banyak pulo rangmudo kini dicaritokannyo kaurang rami bahaso lakinyo sayang
jo inyo lakinyo mamasakkan inyo mambuekkan air mandinyo dek karano sayangnyo
kok iyo bana baitu indak paralu dikatokan kaurang rami nan ka memghormati
laki awak iyo awak sandiri.
Sakian Salam Bundo
No virus found in this outgoing message.
Checked by AVG Anti-Virus.
Version: 7.1.392 / Virus Database: 268.5.5/334 - Release Date: 5/8/2006
--------------------------------------------------------------
Website: http://www.rantaunet.org
=========================================================
* Berhenti (unsubscribe), berhenti sementara (nomail) dan konfigurasi
keanggotaan,
silahkan ke: http://rantaunet.org/palanta-setting
* Posting dan membaca email lewat web di
http://groups.yahoo.com/group/RantauNet/messages
dengan tetap harus terdaftar di sini.
--------------------------------------------------------------
UNTUK DIPERHATIKAN:
- Hapus footer dan bagian yang tidak perlu, jika melakukan Reply
- Besar posting maksimum 100 KB
- Mengirim attachment ditolak oleh sistem
=========================================================